Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Տնտեսական մրցակցության և մենաշնորհների պետական կարգավորման արդի հիմնախնդիրների հաղթահարման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

Վարազդատյան, Տարոն Սիրակի (2016) Տնտեսական մրցակցության և մենաշնորհների պետական կարգավորման արդի հիմնախնդիրների հաղթահարման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (5Mb) | Preview

    Abstract

    Ատենախոսության թեմայի արդիականությունը: Շուկայական տնտեսական համակարգ որդեգրած յուրաքանչյուր պետության գլխավոր նպատակներից է տնտեսական մրցակցության' որպես մակրո և միկրո միջավայրերի կայունության հիմնական հենասյան ապահովումը, որն իրականացվում է պետության կողմից վարվող միասնական տնտեսական քաղաքականության միջոցով: Վերջինս բովանդակում է մրցակցության, ինչպես նաև հակամենաշնորհային կարգավորման ճկուն մեխանիզմների կիրառում, որոնք հնարավորություն են ընձեռում ապահովել առողջ ձեռնարկատիրական միջավայր: Գլոբալիզացիւսյի պայմաններում, երբ տարբեր երկրների գերխոշոր կազմակերպությունները ստեղծում են վերազգային կորպորացիաներ, և որոնց առևտրատնտեսական շահերը բախվում են անղրազգային տարածքներում, մրցակցային հարաբերությունների կարգավորումը նման պայմաններում կրում է հրամայական անհրաժեշտության բնույթ: Մեր երկրռւմ մրցակցության և մենաշնորհների կարգավորումը դարձավ ժամանակի պահանջ' սկսած այն պահից, երբ Հայաստանի Հանրապետությունը պաշտոնապես անդամակցեց Եվրասիական տնտեսական միությանը' դառնալով լիիրավ անդամ: Թվով 5 պետություններ, ընդգրկվելով միասնական տնտեսական տարածքում, ստեղծեցին միջերկրյա ազատ առևտրային գոտիներ: Միացմամբ պայմանավորված հատուկ կարևորություն տրվեց նաև պետական գնումներին, որոնց մասով անդամ երկրների տնտեսվարող սուբյեկտներին հնարավորություն ընձեռվեց մասնակցել անդամ մյուս երկրների պետական գնումների մրցույթներին' առանց լրացուցիչ վարչական արգելքների: Դա վկայակոչում է այն հանգամանքը, որ կարգավորող մարմինը պետք է էլ ավելի հետևողական քաղաքականություն վարի մրցակցային դաշտի կարգավորման ուղղությամբ' արտաքին ազդակներից ստացվելիք հնարավոր բացասական ռիսկերն ապահովագրելու նկատառումով: Ներկայումս, մրցակցային միջավայրի կարգավորման համատեքստում առավել արդիական է դարձել ոչ միայն մրցակցության բնականոն գործընթացը խոչընդոտողների նկատմամբ պատասխանատվության միջոցների կիրառումը, այլև հակամենաշնորհային կարգավորման այնպիսի գործիքների և անհրաժեշտ այն տեղեկատվության բացահայտումը, որոնց միջոցով հնարավոր է կանխակալ ազդել տնտեսվարող սուբյեկտների վարքագծի կամ հակամրցակցային գործո¬ղությունների շրջանառելիության վրա: Մեր երկրռւմ ապրանքային շուկաների (այդ թվում ռազմավարական նշանակության) մեծամասնությունն աչքի է ընկնում համակենտրոնացման բարձր աստիճանով: Որոշ ապրանքային շուկա¬ներ վերահսկվում են մեկ տնտեսվարող սուբյեկտի (այդ թվում անձանց խմբի) կողմից: Շուկայական իշխանությամբ օժտված սուբյեկտների կողմից հաճախակի կատարած խախտումներին համարժեք պատասխանատվության միջոց¬ներ չսւսհմանելը կամ խտրական կերպով սահմանելն ու կիրառելը ստեղծում են անպատժելիության մթնոլորտ, ինչից օգտվելով' գերիշխող դիրք զբաղեցնող կազմակերպությունները հայտնվում են նպաստավոր դիրքում ստեղծելով անհավասար մրցակցային պայմաններ բարեխիղճ տնտեսվարողների համար: Ատենախոսությունում հատուկ անդրադարձ է կատարվել օրենսդրական կարգավորման բացթողումներին, երկիմաստություններին, իրավական ակտերում կիրառվող հասկացությունների թերարժեք ներկայացման հստակեցմանը: Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, որ երբեմն մրցակցությունը և մենաշնորհները կարգավորող մարմինն ի զորու չի լինում միանձնյա բացահայտել և կանխել տնտեսվարող սուբյեկտների բոլոր հակամրցակցային գործողությունները: Այս առիթով, կարգավորող մարմինն ու պետական լիազոր այլ մարմինները մտնում են ակտիվ համագործակցության գոտի' պարբերաբար երկկողմ փոխանակելով անհրաժեշտ տեղեկատվություն տնտեսվարող սուբյեկտների գործունեության և վարքագծի վերաբերյալ: Նշենք, որ Հայաստանի Հանրապետությունում կառուցողական համագործակցության նման համակարգ ներդրված չէ, իսկ եզակի կառույցների հետ ոչ բավարար տեղեկատվության փոխանակման միջոցով ոլորտը հսկելու ջանքերն իրենց արդյունքները դեռևս չեն տվել: Ատենախոսությունում ներկայացված են համագործակցության այն ուղիները, որոնց հաշվի առնելն ու հետևողական կիրւսռե|ը մրցակցային հարաբերությունների կարգավորումը նշանակալիորեն կթևակոխեն դեպի նոր արգասիքներով լի հարթակ: Ատենախոսության թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է վերը ներկայացված հիմնախնդիրների առկայությամբ, որոնց լուծման ուղղությամբ անհրաժեշտ է գիտականորեն հիմնավորված վերլուծություն' օժտված գործնականում կիրառելու նպատակահարմարությամբ: Основной целью диссертации является исследование существующих проблем государственного регулирования экономической конкуренции и монополий в Республике Армения и разработка рекомендаций для их решения. Для осуществления представленной цели в диссертации были выявлены и решены следующие задачи: Представление эволюции теоретических концепций понятий «Экономическая конкуренция» и «Монополия», Обоснование необходимости регулирования конкуренции и монополий, Изучение и сравнительный анализ международного опыта государственного регулирования экономической конкуренции и монополий (в том числе естественных), Оценка текущего состояния, касательно защиты экономической конкуренции в Республике Армения, Выявление проблем регулирования естественных монополий в Республике Армения, Выявление пробелов в законодательстве Республики Армения о защите экономической конкуренции и разработка рекомендаций по их устранению, Разработка механизма сотрудничества между заинтересованными государственными органами в сфере защиты экономической конкуренции, а также разработка механизма государственного контроля над монополиями. Объект изучения диссертации является система защиты экономической конкуренции в Республике Армения, а предмет - комплексные меры, направленные на государственное регулирование конкуренции и монополий. ию и разрабатывающих экономическую политику. The main purpose of the dissertation is to study the existing problems of state regulation of economic competition and monopolies in the Republic of Armenia and develop recommendations for their solution. For the achievement of these purpose problems are revealed and solved in the dissertation as follows: Presentation of the evolution of the theoretical concepts "Economic competition" and "Monopoly", Corroboration of necessity of regulation of competition and monopolies, Study and comparisons with international experience of state regulation of economic competition and monopolies (including natural), The assessment of the current state protection of economic competition in the Republic of Armenia, The identification of regulatory problems of natural monopolies in the Republic of Armenia, The identification of gaps in the legislation relating to protection of economic competition in the Republic of Armenia and elaboration of recommendations on their elimination, The development of cooperation mechanism between concerned state bodies in the field of protection of economic competition, as well as mechanism of state control over monopolies.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Пути преодоления современных проблем государственного регулирования экономической конкуренции и монополий в Республике Армения. The ways of overcoming current issues of state regulation of economic competition and monopolies in the Republic of Armenia.
    Uncontrolled Keywords: Вараздатян Тарон Сиракович, Varazdatyan Taron Sirak
    Subjects: Economy
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 03 May 2017 13:49
    Last Modified: 03 May 2017 14:22
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4576

    Actions (login required)

    View Item