Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Առողջապահության արդյունաբերացման կառավարման հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետությունում

Սարգսյան, Սաթենիկ Սերժի (2014) Առողջապահության արդյունաբերացման կառավարման հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետությունում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (254Kb) | Preview

    Abstract

    Առողջապահությունը Հայաստանի տնտեսության աճի առավել բարձր ներուժ ունեցող ոլորտներից է: Այն բնութագրվում է կյանքի որակի, եկամուտների հավասարաչափ բաշխման և տարածքային համաչափ զարգացման վրա բարենպաստ ներգործությամբ: Միևնույն ժամանակ, լինելով տեխնոլոգիատար և մարդկային կապիտալի ինտենսիվ կիրառությամբ ոլորտ, այն կարևորվում է Հայաստանում գիտելիքատար ճյուղերի զարգացման, արտադրողականության աճի և երկրի արտաքին մրցունակության բարելավման առումներով։ Չնայած նշյալ հիմնարար դերին առողջապահության ոլորտի իրական աճի տեմպը Հայաստանում ներկայում բարձր չէ և 2010-13-ին միջինը կազմել է 4.2% զիջելով ՀՆԱ-ի իրական աճին: Ցածր է առողջապահությունում մեկ զբաղվածի հաշվով թողարկումը $8.1հզ, ցածր, քան տնտեսության միջինն է: Չի ընդլայնվում ՀՆԱ-ում առողջապահական ծախսերի կշիռը. 2004-ի 5.5%-ի համեմատ այն 2013-ին 4.5% էր, թեպետ առկա է որոշ բացարձակ աճ. 2004-12-ին մեկ շնչի հաշվով առողջապահական ծախսերն ընթացիկ գներով աճել են $65-ից մինչև $150: Առողջապահական ծախսերի աճին համընթաց տեղի է ունեցել բնակչության առողջական վիճակի հատվածային բարելավում: 2012-ին կյանքի սպասվող տևողությունը (74.4) բարձր էր, քան 2000-ին (71.3), թեպետ առողջ կյանքի սպասվող տևողությունը (62 տարի) չէր փոխվել: Էապես բարելավվել էր մանկամահացության իրավիճակը, որի դրույքը 2012-ին 15 էր 2000-ի 27-ի համեմատ: Սակայն վատթարացել էր չափահասների մահացության իրավիճակը. 15-ից 60 տարեկան անձանց մահանալու հավանականությունը (1000 բնակչի հաշվով) 2012-ին 163 էր 2000-ի 149-ի համեմատ: Առողջապահության ոլորտն օժտված է աճի բարձր ներուժով և կարող է դառնալ Հայաստանի տնտեսական զարգացման կայուն գործոն: Սակայն առողջապահության ոլորտի ներուժի կենսագործման համար անհրաժեշտ է համալիր քաղաքականության իրագործում արդի տեսության, միջազգային փորձի և ՀՀ առանձնահատկությունների համակողմանի հաշվառմամբ: Նշյալ քաղաքականության մշակման հրատապությամբ է պայմանավորված սույն ատենախոսության թեմայի արդիականությունը: Целью диссертации является выявление механизмов реализации потенциала здравоохранения в экономическом развитии и повышении конкурентоспособности Армении, а также разработка основ политики для реализации этого потенциала. Для достижения этой цели в диссертации предложены и решены следующие проблемы: Выявить предпосылки формирования индустрии здравоохранения в Армении. Раскрыть взаимосвязь между внедрением системы социального медицинского страхования и развитием медицинского туризма и фармацевтической промышленности. Проанализировать воздействие провала рынка медицинских услуг и рынка медицинского страхования на эффективность функционирования этих рынков. Раскрыть особенности организации и финансирования систем социального медицинского страхования в Европе. Оценить степень расхождения между ожидаемым и фактическим уровнем расходов на здравоохранения в Армении, принимая в виду детерминанты расходов. Оценить необходимость внедрения в Армении системы социального медицинского страхования. Проанализировать закономерности развития и факторы роста международных рынков медицинских услуг и фармацевтической продукции. Раскрыть процесс принятия решения медицинского туриста о выборе страны. Раскрыть предпосылки развития индустрии медицинского туризма в основных принимающих странах. Выявить факторы развития медицинского туризма в Армении. Оценить сильные и слабые стороны, а также возможности и угрозы основных рынков экспорта армянской фармацевтической продукции. Раскрыть основы усовершенствования политики развития фармацевтической промышленности в Армении. Объектом исследования является процесс индустриализации здравоохранения в Армении. Предметом исследования выступают концепция внедрения социального медицинского страхования в Армении, а так же факторы и политика развития фармацевтической промышленности и медицинского туризма в Армении. The purpose of the dissertation is the identification of mechanisms of the realization of health care potential in economic development and increase of competitiveness of Armenia, as well the development of the policy fundamentals for realization of this potential. In order to achieve this purpose research problems are posed and solved in the dissertation as follows: Reveal prerequisites of the formation of the health care industry in Armenia. Unfold the interrelation between introduction of social health insurance system and the development of medical tourism and pharmaceutical industry. Analyze the impact of failures of medical services and medical insurance markets on the efficiency of functioning of those markets. Assessment of the organizational and financing features of European social health insurance systems. Estimate the divergence between the expected and actual levels of health care expenditures in Armenia, taking into account the determinants of expenditures. Assessment of the necessity of introduction in Armenia of social health insurance system. Analyse the development regularities and growth factors of the international markets of medical services and pharmaceutical products. Reveal the decision making process by medical tourist on a choice of the country. Reveal the prerequisites of development of medical tourism industry in the main destination countries. Reveal the factors of medical tourism development in Armenia. Assessment of the strengths, weaknesses, opportunities and threats of the main export markets of the Armenian pharmaceutical products. Reveal the pharmaceutical industry development policy improvement principles in Armenia. Object of the research is the process of industrialization of health care in Armenia. Subjects of the research are the concept of social health insurance introduction in Armenia, the factors and the development policy of pharmaceutical industry and medical tourism in Armenia.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Проблемы управления индустриализации здравоохранения в Республике Армении. Problems in administering of health care industrialization in Republic of Armenia.
    Uncontrolled Keywords: Саркисян Сатеник Сержевна, Sargsyan Satenik Serj
    Subjects: Economy
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 04 May 2017 11:35
    Last Modified: 05 May 2017 14:58
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4598

    Actions (login required)

    View Item