Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Վազգեն Ա Ամենայն հայոց կաթողիկոսի հասարակական և մշակութային գործունեությունը

Պողոսյան, Լիլիթ Աշոտի (2013) Վազգեն Ա Ամենայն հայոց կաթողիկոսի հասարակական և մշակութային գործունեությունը. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (243Kb) | Preview

    Abstract

    Ատենախոսությունը նվիրված է Վազգեն Ա Պալճյան Ամենայն հայոց կաթողիկոսի կյանքի ու գործունեության ուսումնասիրությանը: Երանաշնորհ հայրապետը հայոց պատմության այն նվիրական դեմքերից է, ով սրբի համբավ ձեռք բերեց իր կաթողիկոսության տարիներին, դարձավ կենդանի լեգենդ ու հայոց քրիստոնեական հավատի մշտավառ փարոս: Հայ ժողովրդի մեծագույն հովվապետների' Գրիգոր Լուսավորչի, Ներսես Մեծի, Մահակ Պարթևի, Հովհան Օձնեցու, Ներսես Աշտարակեցու, Խրիմյան Հայրիկի և այլոց գահը ժառանգած արժանավոր 130-րդ հայորդին' խիզախորեն ընդունեց «անհավատ ու աստվածամերժ ժամանակների» նետած նենգ մարտահրավերները, իր ժողովրդին վերստին առաջնորդեց դեպի ճշմարիտ լույս' խորապես նպաստելով հայության առջև ծառացած բախտորոշ խնդիրների լուծմանը: Ատենախոսությունն ընդգրկում է վեհափառ հայրապետի գահակալության շուրջ 40 տարիների (1955-1994 թթ.) ընթացքում իրականացրած մշակութային և հասարակական գործունեության քննությունը: Այն մի փորձ է' համապարփակ պատկերացում տալու Վազգեն Ա Պալճյանի նախ' կյանքի, ապա' հասարակական և հոգևոր-մշակութային գործունեության մասին: Քանի որ Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա գահակալության ժամանակաշրջանն աննախադեպ հարուստ եղավ ներազգային և միջազգային հարաշարժ իրադարձություններով, որոնք իրենց անմիջական անդրադարձն ունեցան Մայր աթոռի ու նրա գահակալի գործունեության վրա, ապա զանց չեն առնվել նաև համապատասխան անցուդարձերի խորքային վերլուծություններն ու գնահատումները: Այդ հանգամանքը հատկապես ուշագրավ է այն առումով, որ հայոց պատմության բազում հարցերի պատասխաններ կարելի է ստանալ նաև Ամենայն հայոց կաթողիկոսների կյանքի ու գործունեության գիտական ուսումնասիրության արդյունքում:Սույն աշխատանքի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ մեր ժամանակներում, երբ անցյալի շատ երևույթներ վերարժևորվում են, և փորձ է արվում մշակել նոր հայացք նաև հայ առաքելական եկեղեցուն և նրա առանձին կարկառուն ներկայացուցիչներին վերաբերող հարցերում, Վազգեն Ա Պալճյան Ամենայն հայոց կաթողիկոսի հասարակական և մշակութային գործունեությանը նվիրված ուսումնասիրությունը կարող է որոշ չափով լույս սփռել անցյալի բարդ ու ներհակ մի շարք երևույթների իրատեսական գնահատումների վրա: Այս ամենին գումարվում է նաև այն հանգամանքը, որ վեհափառ հայրապետի գահակալության ժամանակաշրջանն աննախադեպ հարուստ էր ներազգային ու միջազգային էական իրադարձություններով, և այդ ամենի քննությունը նպաստում է անցյալի որոշ երևույթների տրամաբանական շարունակությունն ընբռնելուն ու գնահատելուն: Ուսումնասիրությունը գործնական նշանակություն կարող է ունենալ ոչ միայն աստվածաբանության ֆակուլտետի ուսանողների, այլև պատմության, մանկավարժության, լրագրության և գրականագիտության բնագավառների մասնագետների համար: Диссертация посвящена исследованию жизни и деятельности Католикоса Всех Армян Вазгена I Палчяна. Блаженной памяти достойный армянин, 130-ый из тех, кто унаследовал престол величайших пастырей армянского народа: Григора Лусаворича (Просветителя) и Нерсеса Великого, Саака Партева, Ована Одзнеци, Нерсеса Аштаракеци, Хримяна Айрика и других, отважно принял коварный вызов, брошенный временем безверия и безбожия, и, подобно сердобольному отцу, вновь повел свой народ к истинной вере, к обители света и единению и весьма способствовал осуществлению судьбоносных программ, вставших перед армянским народом. Поскольку период пребывания на престоле Верховного Патриарха и Католикоса Всех Армян Вазгена 1-го был отмечен беспрецедентным количеством внутринациональных и международных событий, оставивших непосредственное воздействие на деятельность Первопрестола и Главы церкви, не были обойдены молчанием также глубинный анализ и оценка тех событий. Диссертация содержит исследование культурной и общественной деятельности Святейшего Патриарха в период сорока лет (1955-1994) пребывания его на святейшем престоле. Работа содержит 3 главы. В первой главе представлена жизнь Вазгена I Палчяна, включающая годы детства и отрочества, учительскую деятельность, редакторскую деятельность в Румынии, принятие монашества и помазание на престол. Сразу после получения среднего образования, с 1929 по 1943 гг. Вазген I - Левон-Карапет, приступил к плодотворной учительской деятельности в армянской школе Бухареста. Обладая психологическими качествами чуткого педагога, терпением и исключительным дарованием, все накопленные за годы учебы знания он отдал во благо просвещения армянской общины Румынии. Помимо плодотворной педагогической, общественной и церковно административной деятельности, Святейший Патриарх занимался также литературным творчеством. В июне 1937 года с группой университетских друзей румын армянского происхождения, они выпускают журнал «Герк» («Пашня»), состоящий из 16 листов большого формата. Впервые сделана попытка изучить его редакторскую деятельность. 30 сентября 1943 года в Афинах в армянской церкви Сурб Карапет (Св. Предтечи) предстоятелем Греческой епархии ААЦ Его Преосвященством архиепископом Карапетом Мазлумяном Левон-Карапет Палчян был рукоположен в священники, наречен Вазгеном и удостоен четырех степеней архимандритского сана. С глубоким осознанием взятого на себя дела и полученного звания и большой ответственностью приступает он к тяжелой, однако почетной проповеднической и пастырской деятельности. После смерти Католикоса Всех Армян Геворга VI наиболее удобной кандидатурой советское правительство считает В.Палчяна. От внимания нашего здравомыслящего народа не ускользнул факт деятельности Его Высокопреосвященства епископа Вазгена Палчяна, главы румынской и болгарской епархий армянской церкви, направленной во благо церкви и нации. 30 сентября 1955 года на втором заседании Национально-церковного собрания, созванного в Кафедральном Соборе Св. Эчмиадзина, в торжественных условиях епископ Вазген Палчян превосходящим большинством голосов был избран 130-ым Католикосом Всех Армян, отныне, Католикос Всех Армян Вазген I. The topic of the thesis is dedicated to the life and activity of Vazgen I Palchyan, the 130th Catholicos of All Armenians. The deserved Armenian Vazgen Palchyan inherited the throne of the Pontiffs such as St. Gregory the Illuminator and Nerses the Great, Sahak Partev, Hovhan Odzetsi, Nerses Ashtaraketsi, Mkrtich Khrimyan (Khrimyan Hayrik) and others. He bravely accepted the "unbelieving and irreligious times" insidious challenges which were held during that period. He led his nation to the true belief like a merciful father and also contributed the realization of the fatal program which was arisen. As the period of the enthronement of Catholicos of All Armenians Vazgen I was rich in national and international events, which had their effects on the activity of the Cathedral and also the Catholicos, naturally relevant events weren't remained out of sights. The thesis includes the research of social and cultural activity of Vazgen I Patriarch of All Armenians. The thesis is presented in 3 chapters. In the first chapter it is presented the life of Vazgen Palchyan which includes his childhood and adolescence, his teaching and editorial activity in Romania, and how he was consecrated bishop of the diocese of Romania and the Patriarchal enthronement. After getting secondary education, Levon-Karapet, and then Vazgen I embarked on a secular career, becoming a teacher in Bucharest's Armenian school where he worked for several years. Being a good philosopher and skilled teacher he could patiently use his knowledge to improve the education in Bucharest's Armenian school. Besides social, clerical and teaching activities, His Holiness Vazgen I Supreme Patriarch and Catholicos of All Armenians had also gifted literary works. In June 1937 with some Armenian friends from Romaine University, he published the journal "Herk" which consisted of 16 large pages. With this thesis we try to study his editorial activity for the first time. In 1943 Levon-Karapet Palchyan was ordained priest in Athens, the Armenian St. Karapet Church of Turghudi-Fix, by Karapet Mazlumyan, the Supreme Spiritual Leader of All Armenians in Greece, taking the religious name Vazgen and eventually gained the title of vardapet and also got 4 degrees. Realizing the great but hard work then he began preaching with great sense of responsibility. After the death of Catholicos Gevorg VI the Soviet Union wanted Vazgen Palchyan to be the Catholicos of All Armenians and also the Armenians accepted the decision gladly having already noticed the activities of Vazgen I and his work with devotion. On September 30 in 1955 at the Church Assembly, held in Echmiadzin and consisted of 2 parts, Vazgen I was elected the 130th Catholicos of All Armenians due to the majority votes of the Assembly.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Общественная и культурная деятельность Католикоса Всех Армян Вазгена I. Social and cultural activity of Vazgen I Catholicos.
    Uncontrolled Keywords: Погосян Лилит Ашотовна, Poghosyan Lilit
    Subjects: Theology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 10 May 2017 16:30
    Last Modified: 11 May 2017 15:07
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4641

    Actions (login required)

    View Item