Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Տնտեսական գործունեության էկոլոգիական կարգավորման հիմնախնդիրները Լոռու մարզում

Հարությունյան, Հարություն Համազասպիի (2017) Տնտեսական գործունեության էկոլոգիական կարգավորման հիմնախնդիրները Լոռու մարզում. PhD thesis, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (773Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (1944Kb) | Preview

      Abstract

      ՀՀ-ում շրջակա միջավայրի ցածր որակը, բնական ռեսուրսների էքստենսիվ օգտագործումը խորացրել է էկոլոգիական իրավիճակը, հատկապես մարզային մակարդակով: Պետք է նշել, որ մարզա¬յին մակարդակով տնտեսական գործունեության էկոլոգիական անվտանգության ապահովման հիմնախնդիրները լիարժեք ուսումնասիրված չեն, քանի որ եղած գիտական վերլուծական տվյալները վերաբերում են հիմնականում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատմանը, իսկ էկոլոգիական ռիսկերի և վտանգների գնահատման վերջնարդյունքը հաճախ մնում է անորոշ: Ժամանակակից բնապահպանական մարտահրավերները որոշակիորեն փոխեցին ազգային գործողությունների վեկտորները, ստեղծելով նպաստավոր պայմաններ էկոլոգիական անվտանգության ապահովման հիմնախնդիրների լուծման համար: Այսպես, օրինակ, կարևորագույն քաղաքական քայլ է 2007 թվականին Ազգային անվտանգության ռազմավարության ընդունումը, որտեղ հստակ ամրագրված են հիմնադրույթները, կապված բնապահպանության և բնօգտագործման անվտանգության հետ: Հուսադրող են նաև պետական նախաձեռնությունները, որոնք ուղղված են կենսաբազմազանության, ճառագայ¬թային և քիմիական անվտանգության, պարենային անվտանգության, տեղեկատվության անվտանգության ապահովմանը: Ակնհայտ է, որ դրան նպաստեց Հայաստանի մասնակցությունը բնապահպանական ռազմավարության և անվտանգ զարգացման գլոբալ և տարածաշրջանային գործընթացներին։ Լոռու մարզի պատմամշակութային և բնամշակութային ժառանգությունը մեծ արժեք է ներկայացնում և հարստացնում է Լոռու բնական կապիտալի ռեսուրսային, էկոհամակարգային ֆունկցիաները/ծառայությունները, կապված էսթետիկական, էթիկական, բարոյական, մշակութային և բնության պատմա¬կան ասպեկտների հետ: Ցավոք այդ ծառայությունը կարծես դուրս է մնացել գիտական գնահատման շրջանակներից ու ըստ արժանվույն ներգրավված չէ տնտեսական շրջանառության մեջ: Ծառայությունների նման ընկալումը լի է բացասական հետևանքներով, քանի որ ինչ-որ չափ անտեսում է էկոծառայությունների էկոնոմիկան: Հետևաբար, ժամանակն է գիտակցել, որ «անվճար բնությունը» կարող է էլ ավելի սրել էկոլարվածությունը և էկոանվտանգության հիմնախնդիրները մարզում: Հետևաբար, հրատապ է ՀՀ-ի առանձին մարզերի մակարդակով ուսումնասիրել տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրները և օրակարգային դարձնել էկոլոգիական անվտանգության ապահովման ազգային միասնական համակարգի ստեղծումը: Объектом исследования является единая система развития секторальной деятельности экономической системы и обеспечения экологической безопасности марза Лори РА, а предметом исследования–выявление, систематизация проблем формирования опасных тенденций в сфере природоохраны и природопользования в Лорийской области РА и разработка областной системы организации и обеспечения экологической безопасности. Основной целью исследования является изучение секторальной деятельности экономической системы марза Лори Республики Армения в контексте стратегических проблем обеспечения экологической безопасности окружающей среды и населения. Для достижения указанной цели в в работе были поставлены и решены следующие задачи: исследовать эколого-экономические особенности марза Лори в контексте анализа современного состояния и тенденций развития ее экономики; дать анализ научной направленности экологической оценки экономической деятельности и обеспечения экологической безопасности; представить проблемы воздействия недропользования на экологическое качество окружающей природной среды и экологической безопасности в Лорийской области; рассмотреть проблемы воздействия опасностей на биоразнообразие и леса области и обеспечения экологической безопасности отходообразования и хвостохранилищ; оценить перспективы экономического развития марза Лори на основе систематизации природоохранных программных действий и проблем обеспечения экологической безопасности; редложить организационные и экономические механизмы управления рисками и опасностями в эколого-экономической системе, а также разработать областную систему обеспечения экологической безопасности. Научная новизна диссертационной работы – состоит в выявлении опасных экологических тенденций, обусловленных экономической деятельностью в марзе Лори и посредством их систематизации определение стратегических проблем и направлений обеспечения экологической безопасности, в рамках которых: разработан новый методический подход к обеспечению безопасности и иерархической классификации в экологической сфере РА, позволяющий в единой системе обеспечения безопасности выделить национальную и областную безопасность, а также локальную безопасность объекта и индивидуальную безопасность личности; по результатам комплексного ситуационного анализа выявлены и оценены стратегические проблемы экологического регулирования и обеспечения экологической безопасности эконмической деятельности в марзе Лори и на их основе предложены приоритетные мероприятия по обеспечению национальной и региональной безопасности. The object and subject of the study: The object of the study is the single (unified) system of ensuring the economic development and environmental safety of the sectoral activities of the economic system of Lori region of the Republic of Armenia. The subject of the study is the identification and systematization of the issue of emergence of hazardous trends in the environmental protection and exploitation of the natural resources of the Lori region of the Republic of Armenia as well as to provide an organizational chart of the regional system for organizing and ensuring the environmental protection. The purpose and the objectives of the research: The main purpose of the dissertation thesis is to justify the environmental and economic peculiarities of the sectoral economic activities of the economic system of the Lori region of the Republic of Armenia in the context of the strategic issues of ensuring the environmental safety of the population and environment. For that purpose, the following objectives were set: To study the environmental and economic peculiarities of the Lori region (marz) in the context of the current state of affairs of the regional economy and its development path; To analyze the scientific approaches to the environmental assessment of the economic activity and ensuring the environmental security.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы экологического регулирования хозяйственной деятельности в марзе Лори. The issue of environmental regulation of the economic activities in the Lori region.
      Uncontrolled Keywords: Арутюнян Арутюн Амазаспович, Harutyunyan Harutyun Hamazasp
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 17 May 2017 17:28
      Last Modified: 17 May 2017 17:28
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4685

      Actions (login required)

      View Item