Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների, ճնշումային խողովակաշարերի ամրության և կայունության հաշվարկային մեթոդների կատարելագործում

Հարությունյան, Հրաչյա Ղահրամանի (2017) Հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների, ճնշումային խողովակաշարերի ամրության և կայունության հաշվարկային մեթոդների կատարելագործում. PhD thesis, Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (871Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (2375Kb) | Preview

      Abstract

      Խողովակաշարային տրանսպորտը հանդիսանում է ամենաէժան և տարածված տրանսպորտային միջոցը, որով տեղափոխվում են ամենաբազմազան բաղադրության հեղուկ և կոշտ նյութեր: Ճնշումային խողովակաշարերը կարող են լինել այս կամ այն արտադրական գործընթացների բաղկացուցիչ մասեր, գազատարեր, նավթատարեր, ջրատարեր և այլ բաղադրության նյութերի տեղափոխման մայրուղիներ: Որպես կանոն խողովակաշարային մայրուղիները լինում են ճնշումային ռեժիմի, որոնց երկարամայա հուսալի շահագործման համար կատարվել են մեծածավալ հետազոտություններ, մշակվել են դրանց նախագծման և շահագործման նորմատիվային փաստաթղթեր: Չնայած այս բնագավառում նախագծման, շինարաության և շահագործման ուղղությամբ կուտակված փորձին ու մշակումներին, հաճախակի տեղի են ունենում ճնշումային խողովակաշարերի վթարներ, պատճառելով զգալի նյութական և էկոլոգիական վնասներ, որոնք առանձին դեպքերում համադրելի են դառնում բնական աղետների հետևանքների հետ: Ուստի ճնշումային խողովակաշարերի ամրության և կայունության հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը հանդիսանում է գործնական կարևոր նշանակություն ունեցող խնդիր: ՀՀ-ում ճնշումային խողովակաշարերից կիրառելի են ջրատարները, գազատարերը և արտադրական տարատեսակ գործընթացներում կիրառվող խողովակները: Այս խողովակաշարերից առավել մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում ճնշումային ջրատարները: Վերջին ժամանակներում լայն կիրառություն են ստացել բարձր ճնշման ինքնահոս ջրատարները և փոքր ՀԷԿ-երի տուրբինային խողովակաշարերը: Դրանց շահագործման փորձը ցույց է տալիս, որ առանձին տեղամասերում առաջանում են անթույլատրելի տատանումներ, որոնք վթարների պատճառ կարող են դառնալ: Ուստի խողովակաշարերի առանձին տեղամասերի սեփական տատանումների հետազոտությունը, տարատեսակ եզրային պայմանների դեպքում, կարևոր գործնական նշանակություն ունեցող խնդիր է: Բացի դիտարկված խնդիրներից, կարևոր են նաև ճնշումային խողովակաշարերի ամրությունը և կայունությունը ապահովող ինժեներական կառույցների՝ հենարանների հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումները, հատուկ բեռնավորման պայմաններում: Այս տեսանկյունից նույնպես առաջադրված թեման արդիական է և միտված է լուծելու կարևոր կիրառական խնդրիներ: В работе представлены результаты исследования устойчивости и прочности напорных трубопроводов гидротехнических сооружений. Напорные трубопроводы являются одним из основных средств транспортировки различных жидких и твердых продуктов, поэтому требования к прочности и устойчивости напорных трубопроводов весьма строгие, так как авария на них чревата большими разрушениями, значительными финансовыми потерями и ухудшением экологической обстановки. Этим объясняется тот факт, что в этом направлении было проведено большое количество исследований, были разработаны многочисленные нормативные документы. Основными причинами аварии на напорных трубопроводах является их колебание и, как следствие образование, резонанса от вынужденного и собственного колебаний. В многочисленных исследованиях по собственным колебаниям напорных трубопроводов не учитывались их продольные деформации; были сделаны попытки выявить влияние этих фактов на частоту собственных колебаний и критическую скорость потока, при которой устойчивость трубопровода нарушается. Получена система дифференциальных уравнений поперечных колебаний напорного трубопровода с учетом поперечной деформации. Далее эти уравнения были проинтегрированы при различных граничных условиях. Рассмотрена задача малых колебаний участка напорного трубопровода с учетом поперечного сдвига и окружной инерции. По методу разделения переменных и введением безразмерных координат, система дифференциальных уравнений в частных производных приведена к системе обыкновенных дифференциальных уравнений, получены решения при сформулированных граничных условях для трубы, свободно лежащей на концах. По методу Галеркина получены формулы расчета частот собственных колебаний и критический скорости жидкости, при которой нарушается устойчивость трубы. This work represents results of study of waterworks pressure pipelines strength and stability. Pressure pipelines are one of main facilities used for transportation of various liquid and hard products, therefore strength and stability requirements for pressure pipelines are rather strict, for their breakdown is fraught with serious consequences such as failure of pipelines, sensible material losses, and deterioration of environmental situation. To solve these problems many researchers have carried out a large number of studies, and many normative documents have been developed. Main reasons of pressure pipelines failures are vibrations and as a consequence occurrence of resonance driven by forced and natural oscillations. In numerous studies of natural oscillations of pressure pipelines have not been taken their longitudinal strains; attempts were made to reveal influence of these facts on frequency of natural oscillations and critical rate of the flow under which occurs unstable stability of the pipeline. A system of differential equations of transverse oscillations of the pressure pipeline was derived taking into consideration lateral deformation. Further, these equations were integrated under various boundary conditions.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Совершенствования расчетных методов прочности и устойчивости напорных трубопроводов гидротехнических сооружений. Improvement of hydraulic facilities pressure pipelines strength and stability calculation methods.
      Uncontrolled Keywords: Арутюнян Грачья Каграманович, Harutiunyan Hrachya Kagraman
      Subjects: Mechanical Engineering and Machine Science
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 19 May 2017 14:36
      Last Modified: 20 May 2017 10:29
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4702

      Actions (login required)

      View Item