Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Կոնֆլիկտի վերլուծության տեսա-մեթոդաբանական հիմքերը XX դարի վերջի արևմտյան սոցիոլոգիայում

Սաղաթելյան, Սոնա Կարենի (2003) Կոնֆլիկտի վերլուծության տեսա-մեթոդաբանական հիմքերը XX դարի վերջի արևմտյան սոցիոլոգիայում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (454Kb) | Preview

    Abstract

    Теория конфликта, начав активно разрабатываться в рамках социологической теории в начале XX века, бросила вызов традиционно доминирующему влиянию позитивистских течений времени, инициировав острую полемику в социологических кругах. Она способствовала постановке целого ряда теоретических вопросов, озвучила злободневным проблемы развития социологической науки. В результате, социология конфликта заняла свою прочную нишу в структуре социологического знания, сформировавшись в одну из самых влиятельных парадигм социального познания. Однако нельзя не признать, что современное состояние теории конфликта в социологии можно обозначить как кризисное. Давно уже назрел вопрос о том, означает ли развитие конфликтологии как теоретико-прикладной дисциплины, вышедшей из недр теоретической социологии и вобравшей в себя основные теории и концепции социологии первой половины XX века, отказ от теоретического поиска, связанного с осмыслением конфликта как предмета фундаментального социологического теоретизирования? Актуальное состояние исследований конфликта свидетельствует о том, что постепенно анализ конфликта с уровня фундаментальной теории социологического знания смещается в область отраслевых теорий среднего уровня или разнородных исследований прикладного характера, постепенно переходя в область социальной инженерии. Анализ специальной литературы, посвященной проблематике социологического анализа конфликта, приводит к выводам о том, что социологическая теория конфликта начинает рассматривается лишь в исторической перспективе в контексте анализа идейных истоков изучения конфликтов, которые, не выдержав испытания временем, становятся “монопольным” объектом сугубо конфликтологических исследований, вытесняясь из области фундаментальной социологической теории. Так Э. Гидденс одну из причин того, что общественность потеряла социологию из вида, видит в том, что она распалась на множество “специализмов” (или “-логий”), что снова подводит нас к мысли о том, что под вопросом оказывается именно рефлексивный, фундаментальный уровень социологического знания. С другой стороны, эти тенденции можно рассматривать как закономерные в силу двух причин. Во-первых, считающиеся классическими теории конфликта, являющиеся “инструментами” анализа конфликтов индустриальной стадии капиталистического общества, не в состоянии более ассимилировать новые явления, претендующие на объяснения социальной реальности современного общества, которое претерпело настолько коренные изменения, что стало в какой-то степени неузнаваемым, неосязаемым. Происходящие в мире масштабные перемены не только обогатили, но и кардинально изменили логику социологического теоретизирования. Во-вторых, проблема вытекает из имплицитности, рассеянности и разнородности теоретических ресурсов анализа конфликта в современной социологической теории. В отличие от классических традиций, апелляции к проблеме конфликта не рассматриваются в качестве самостоятельных интенциональных проектов и вписаны в более общий теоретико¬рефлексивный корпус. В связи с этим актуализируется необходимость пошаговой экспликации, систематизации и реконцептуализации современных теоретических ресурсов анализа конфликта, имеющих несомненный познавательный и методологический потенциал. Последние представляют собой обоснованные попытки ревизии теоретико-методологических основ социологического исследования, опирающиеся на релятивизацию классической аксиоматики, оптики и логики анализа социальной реальности. Ատենախոսակաև աշխատանքում ուսումնասիրվում են XX դարավերջի արևմտյան սոցիոլոգիայում կոնֆլիկտի վերլուծության տեսա-մեթոդաբաևակաև հիմքերը: Հիմնախնդրի արդիականությունը պայմանավորված է ինչպես նշված ժամանակահատվածում սոցիոլոգիական տեսության հայեցակարգային հիմքերի վերափոխման, այնպես էլ արդի աշխարհում ընթացող արմատական փոփոխությունների հրամայականներով, որոնք առաջ են բերում կոնֆլիկտի վերլուծության մոտեցումների տեսական հաշվեքննության պահանջ: Հիմնավորում է XX դարավերջում կոնֆլիկտի վերլուծության տեսա- մեթոդաբանական առանձնահատկությունները ավելի լայն արդի սոցիոլոգիական գիտելիքի հիմքերի փոխակերպումների, համատեքստում դիտարկելու նպատակահարմարությունը: Ատենախոսության շրջանակներում կոնֆլիկտի ուսումնասիրման տեսա-մեթոդաբանական հիմքերի վերափոխման ներգիտական նախադրյալներն ուսումնասիրվում են մետահարացուցային վերլուծության մեթոդաբանությամբ, որը հնարավորություն է տալիս ուրվագծելու կոնֆլիկտի սոցիոլոգիական հարացույցի որպես մետատեսական համակարգի, սահմանները և առաջադրելու XX դարավերջում կոնֆլիկտի հետոչդասական հարացույցի ձևավորման մասին սկզբունքային դրույթը:Ատենախոսական հետազոտության շրջանակներում սոցիոլոգիական վերլուծության պատմա-համեմատական մեթոդների համակցված կիրառությունը, հնարավորություն է տվել իրականացնելու հիմնախնդրի համալիր վերլուծություն: Մասնավորապես, ատենախոսության արդյունքները թույլ են տալիս պատկերացնել կոնֆլիկտի տեսության տեղը և դերը XX դարավերջի սոցիոլոգիական գիտության առարկայական տիրույթում, վերհանել և համակարգել իմացաբանական արժեք և ներուժ ունեցող հիմնական տեսական ուղղությունները, գնահատել վերջիններիս նշանակալիությունը կոնֆլիկտի հարացույցի հետագա զարգացման դիտանկյունից, նույնականացնել և վերհանել հիմնական թեմատիկ ուղղվածությունները և մեթոդաբանական շեշտադրումները, լրամշակել և համակարգել կոնֆլիկտի տեսության հասկացութային տարածությունը, ուրվագծել սոցիոլոգիական ճանաչողության կոնֆլիկտաբանական հարացույցի զարգացման արդի փուլի առանձնահատկությունները XX դարավերջի սոցիոլոգիական գիտելիքի մետատեսական ռեֆլեքսիայի համատեքստում: Dissertation thesis is devoted to the study of theoretical and methodological basics of conflict analysis in western sociological theory at the end of the XX century. Topicality of the research problem is determined by both: transformation of conceptual fundamentals of sociological knowledge as well as imperatives of radical changes of the modern world. These factors in the aggregate determine the necessity and timeliness of revision of theoretical recourses of conflict analysis in modern sociological theory. Intrascientific dimension of transformation of theoretical and methodological guidelines are subjected to the metaparadigmal study, which allows outlining actual stage of conflict theory in context of ontological and epistemological transformations of sociological knowledge. Results of the dissertation research give opportunity not only to underline theoretical and methodological basics of conflict analysis in western sociological theory at the end of the XX century, but also to understand specific features of modern social conflicts in close relation with peculiarities of modern society. Combination of methods of comparative- historical sociological analysis in dissertation research allowed to implement complex analysis of the research problem. Results of the dissertation research allow to represent a place and a role of conflict theory in the subject area of modern sociological science, identify and classify main approaches to conflict analysis that have theoretical value and methodological potential, evaluate significance of the latter for further development of conflict paradigm, delineate main thematic streams and methodological emphasizes, clarify pivotal terms that allow to complete and systematize conceptual area of conflict theory, determine essential features and development trends of modem stage of conflict.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Կոնֆլիկտի վերլուծության տեսա-մեթոդաբանական հիմքերը XX դարի վերջի արևմտյան սոցիոլոգիայում: Theoretical and methodological basics of conflict analysis in western sociology at the end of the XX century.
    Uncontrolled Keywords: Սաղաթելյան Սոնա Կարենի, Saghatelyan Sona
    Subjects: Philosophy
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 21 May 2017 14:36
    Last Modified: 22 May 2017 10:12
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4716

    Actions (login required)

    View Item