Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սահմանադրականության գնահատման տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդները

Մխիթարյան, Ժիրայր Սամվելի (2017) Սահմանադրականության գնահատման տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդները. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (289Kb) | Preview

    Abstract

    XX դարի հատկանշական միտումներից էր սահմանադրությունների ընդունման հաղթարշավն ողջ աշխարհում: XXI դարի գերակա միտումը սահմանադրականության հաստատումն է լինելու, երբ սահմանադրական հիմնարար սկզբունքներն ու նորմերը տեքստային ձևակերպումներից «միս ու արյուն» կստանան, կիրացվեն իրական կյանքում դառնալով ապրող իրողություններ: Սահմանադրատնտեսագիտական եռաչափ հետազոտական տիրույթը խիստ պարզորոշ է և գտնվում է ինտենսիվ գիտական մշակումների փուլում: Սահմանադրականության գնահատման հետազոտությունն ունի ինչպես համընդհանուր, այնպես էլ' տեղական այժմեականություն: Համընդհանրական դիտահորիզոնում հարկ է արձանագրել, որ աշխարհի սակավաթիվ երկրներ են հաջողել միայն սահմանադրականության բարձրամակարդա- կության ապահովման հարցում: Մինչդեռ բազում երկրների բնութագրականն ու ուղեկիցն է դարձել սահմանադրականության պակասուրդը տեղ-տեղ ընդունելով ահռելի չափեր, ինչն արտացոլվում է հանրային կյանքի գրեթե բոլոր բնագավառներում զարգացման արգելակմամբ, երբ տնտեսական զարգացման հեռանկարները դառնում են խիստ մշուշոտ: «Դեպի' սահմանադրականություն» ուղենիշի անհամարժեք հասցեագրումն ուղիղ համեմատական կախվածության մեջ է գտնվելու «ձախողված» երկրաընտանիքի ընդլայնման հետ՝ առաջ բերելով նոր աֆղանստաններ, լիբիաներ, սիրիաներ... Նմանօրինակ գերանբարենպաստ զարգացումների կանխարգելման հուսալի երաշխիքն երկրում սահմանադրականության պակասուրդի հաղթահարման նպատակադրման և անընդհատելի շարունակականության ապահովման մեջ է, ինչն անհնար է կենսագործել առանց սահմանադրականության և դրա պակասուրդի գնա¬հատման կենսունակ գիտամեթոդական կառուցակարգերի առկայության, որոնք հնարավորություն կընձեռեն համակողմանիորեն ախտորոշել սահմանադրականության վիճակն երկրում թույլ տալով ոչ միայն չափել դրա մակարդակը, այլև բացահայտել դրա պակասուրդը կազմավորող դրդապատճառները այսպես ասած սահմանադրականության «անհարթությունները», և նպատակաուղղել ջանքերը դրանց հարթման ուղղությամբ, ասել է թե իրականացնել սահմանադրականության շարունակական մշտադիտարկում և կառավարում: Հետազոտությունն ունի նաև ընդգծված տեղական արդիականություն պայմանավորված Հայաստանի Հանրապետությունում ընթացող սահմանադրական արդի զարգացումներով, որոնց ամենանշանակալի հանգրվաններից էր բարեփոխված Սահմանադրության ընդունումը: Վերջինս, սակայն, ոչ թե որոշակի եզրագիծ էր, այլ ընդհակառակը հանրային-քաղաքական-տնտեսական կյանքի սահմանադրակա- նացման նոր սկզբնագիծ, քանզի անգամ բարեփոխված սահմանադրությունն երկրում սահմանադրականության հաստատման բավարար պայման չէ: Վերջինիս կարելի է հասնել սահմանադրականության գնահատման, մշտադիտարկման ու կառավարման շարունակական գործընթացների ազդեցության ուժով թույլ տալով ապահովել սահմանադրությամբ հռչակված սկզբունքների ու նորմերի փաստացի գոյությունն իրական կյանքում: Ինչպես հստակ ամրագրվեց ՀՀ Սահմա-նադրական բարեփոխումների հայեցակարգում. «պետք է ներդրվի երկրում սահմանադրականության ապահովման ու դրա մշտադիտարկում իրականացնելու գործուն համակարգ... Սահմանադրության ընդունումն ինքնին երկրի սահմանադրաիրավական խնդիրները չի լուծում: Основная цель диссертации заключается в оценке уровня конституционализма и в формировании устойчивых основ для его постоянного мониторинга. Для реализации этой цели в диссертации сформулированы и решены следующие задачи: исследовать область конституционной экономики, осуществлять критический анализ экономического сечения конституцион¬ных реформ РА, предоставить операциональное определение конституционализма, структуризировать понятие конституционализма, сформировать базу данных оценки конституционализма, построить экономико-математическую методологию оценки конституционализма, оценить уровень конституционализма в каждом из наблюдаемых стран, диагностировать состояние конституционализма и раскрыть причины дефицита конституционализма, определив пути его преодоления на примере РА и сформировав устойчивые основы для его мониторинга. Предметом исследования диссертации является конституционализм в разных странах мира и в частости в РА, а объектом исследования является разработка экономико-математических методов оценки уровня конституционализма. В первой главе диссертации «Конституционно-экономический домен исследования» представлен трехмерный домен, в частности Экономика конституционализма, как новый рубеж развития экономической теории, парадигма Конституционной экономики, как научное направление, которому была присуждена Нобелевская премия и критический анализ экономического сечения конституционных реформ РА. Во второй главе диссертации «Концептуальные подходы к оценке конституцио-нализма» предоставлено операциональное определение конституционализма, исследованы его элементы, сформировано структурный формат оценки конституционализма, сформированы базы данных оценки конституционализма, система индикаторов и субиндикаторов. Третья глава диссертации «Методологические подходы к оценке конституционализма и их применение» посвящена к построению экономико-математической методологии оценки конституционализма, с помощью которого получены оценки уровня конституционализма в 142 странах мира. Полученные результаты имеют теоретическую, методическую и практическую направленность. Основная научная новизна работы состоит в следующем: осуществлено применение «экономического подхода» к конституционализму, сформированы границы домена Экономики конституционализма, предложен концептуальный формат оценки конституционализма, в том числе операциональное определение конституционализма, структура понятия конституционализма и Индекса конституционализма, система индикаторов и субиндикаторов конституционализма, разработана индексная методология оценки конституционализма, которая базируется на экономико-математическом и эконометрическом инструмен-тарии. The main goal of dissertation is the evaluation of the level of constitutionalism and the formation of a sustainable basis for its monitoring. The following problems were solved to achieve that goal: to analyze the domain of constitutional economics, to perform a critical analysis of the economic cross section of constitutional re-forms in RA, to provide an operational definition of constitutionalism, to structure the concept of constitutionalism, to form database for evaluation of constitutionalism, to build an economic-mathematical methodology of evaluation of constitutiona-lism, to evaluate the level of constitutionalism in each of the observed countries, to diagnose the stance of constitutionalism and to reveal the reasons of its deficit by defining the ways of its reduction on the example of RA and by forming a sustainable basis for its monitoring. The subject of the research is the development of economic-mathematical methods of evaluation of the level of constitutionalism, and the object of the research is constitu-tionalism in various countries of the world and particularly in RA. In “Constitutioeconomic research domain” - the first chapter of the dissertation - the three-dimensional domain is presented, in particular the Economics of Constitutiona¬lism as a new milestone in the development of economics, the Constitutional Economics as a scientific direction which was awarded a Nobel Prize in Economics, and the critical a¬nalysis of economic cross section of constitutional reforms in RA. In “Conceptual approaches to the evaluation of constitutionalism” - the second chap¬ter of the dissertation - the operational definition of constitutionalism is provided, its core elements are analyzed, the structural format of the evaluation of constitutionalism is pro-vided, the databases of evaluation are formed, and finally the system of indicators and sub-indicators is developed.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Экономико-математические методы оценки конституционализма. Economic-Mathematical Methods of Evaluation of Constitutionalism.
    Subjects: Economy
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 24 May 2017 14:11
    Last Modified: 24 May 2017 14:11
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/4748

    Actions (login required)

    View Item