Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ախտածին դերերի ազդեցությունը ներընտանեկան հարաբերությունների վրա

Մուրադյան, Արմինե Ռաֆիկի (2017) Ախտածին դերերի ազդեցությունը ներընտանեկան հարաբերությունների վրա. PhD thesis, Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (34Mb) | Preview
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Ընտանիքը, որպես սոցիալական խումբ, իր խնդիրներով և զարգացման առանձնահատկություններով մշտապես գտնվել է հասարակագետների ուշադրության կենտրոնում: Հասարակության զարգացման ներկայիս արմատական փոփոխությունները և վերակառուցված կամ նորովի ձևավորված գործընթացներն իրենց անմիջական ազդեցությունն են ունենում նաև ընտանիքի վրա, և վերջինիս առնչվող խնդիրները սկսում են էլ ավելի անհանգստացնել թե´ բնագավառի մասնագետներին, թե´ հասարակությանն ընդհանրապես: Պատմականորեն ձևավորված և ժամանակով ամրագրված խմբերի շրջանում ամենակայունը համարվել և համարվում է ընտանիքը, ուրեմն և հասարակական այդ կառույցի սոցիալ-դերային հետազոտությունն այսօր ձեռք է բերում առանձնահատուկ նշանակություն, ինչն էլ իր հերթին ենթադրում է ընտանիքի դերային համակարգի ու կարգավիճակադերային փոխհարաբերությունների նոր և առավել հանգամանալից մոտեցումների ու հայեցակետերի մշակում։ Ընտանիքն իր տեսակներով, գործառույթներով և դերային փոխհարաբերություններով յուրովի է նպաստում հասարակության դինամիկ զարգացմանը, սակայն միշտ չէ, որ ընտանիքի կառույցն ինքը կարողանում է զարգանալ ներդաշնակորեն, քանի որ այն անմասն չի մնում սոցիալ-տնտեսական տարաբնույթ գործոնների, սոցիալական խնդրահարույց փոխհարաբերությունների, սեռադերային բաշխման լարված վիճակների ներգործություններից: Ուստի ընտանիքը, որպես սոցիալ-հոգեբանական դինամիկ համակարգ, կարիք ունի նոր և խորացված հետազոտությունների` հիմքում ունենալով սոցիալական հոգեբանության, անձի հոգեբանության և հոգեբանության այլ ոլորտների նորանոր ձեռքբերումները, սոցիալ-հոգեբանական էական և մշտապես գործող մեխանիզմները երևան հանող մեթոդները, դրանց մշակումն ու կիրառումը։ Աշխատանքի գիտական նորույթը նշված հոգեբանական խնդիրների հետազոտությունն է` սոցիալ-դերային, մասնավորապես կարգավիճակադերային մոտեցման հետևողական կիրառման պայմաններում, որն ուղղված է աշխատանքի հիմնաքարը հանդիսացող ախտածին (պաթոգեն)–դեզադապտիվ դերային փոխհարաբերությունների հետազոտման և ազդեցության ոլորտների, ինչպես նաև ընտանիքի` դրանից բխող խնդիրների, գործառույթների և հետագա փոխհարաբերությունների ուսումնասիրմանը: Հետագա ախտահարված փոխհարաբերություների «հանգուցալուծումը» մենք դիտարկում ենք ընտանիքի փաստացի կամ էմոցիոնալ տրոհման, այն է` ամուսնալուծության հանգեցման տեսանկյունից: Սույն աշխատանքում հենց այս` ախտածին դերային փոխհարաբերություններով պայմանավորված բախումնածին ընտանեկան մեխանիզմներն ու գործառույթներն են համարվում ամենաարդիականներից մեկը ընտանեկան խմբերն ուսումնասիրող գիտության մեջ: Обусловлена социально-ролевым построением семьи как своеобразной общественной структуры, в частности, статусно-ролевых взаимоотношений исследования, что в свою очередь предполагает новые и более подробные подходы к семейно-ролевым взаимоотношениям. Раскрыть социально-ролевую структуру семьи и динамику патогенных ролевых взаимоотношений, семейные конфликты, разводы и их последствия. На основе результатов теоретических и практических исследований семьи, с использованием теории ролей представить структуру современной семьи, ее динамику и функции, описать патогенные проявления ролей как причину развода и разрушения семьи. Систематизировать роли, образовавшихся на основе особенных патогенных конфликтогенных ситуаций, особенности их проявления и возможные методы решения. Исходя из этой цели использовались различные методы: беседа, наблюдения, опрос, тестирование и другие социально-психологические методы, а так же проведен анализ сложившихся в психологии теоретико-методических материалов. Исследовать основные причины развода и механизмы его возникновения, в частности, развод рассматривать как явление, которое возникло под воздействием патогенно-дезадаптивных ролей. Раскрыть те механизмы, в результате которых новые ролевые взаимоотношения несут в себе адаптивно-нормальный и дезадаптивно-патогенный характер. Предполагается, что каждая образовавшаяся семья - это система статусов и ролей, ожидания которых (экспектаций) взаимосвязаны, и при условии неоправданных или частично оправданных ожидании могут проявляться новые патогенно-дезадаптированные роли, которые меняют структуру семьи, разлагают ее. В диссертации представляется новый взгляд на социально-ролевые, в частности, статусно-ролевые подходы семьи, которые направлены на изучение патогенно-дезадаптивных ролевых взаимоотношений, а также вытекающих из них проблем, функций и дальнейших взаимоотношений. Дальнейшие патогенные взаимоотношения, по гипотезе диссертации, рассматриваются как фактическое или эмоциональное расторжение брака, то есть развод. Исходя из вышесказанного, с нашей стороны были организованы и проведены методические, теоретические и экспериментальные исследования динамики внутрисемейных взаимоотношений. В данной работе ролевой, в частности, патогенно-ролевой подход включает дополнительные подгипотезы, которые по сути дают начало исследованию новых патогенных социально- психологических направлений. The actuality of the research is about the family as a specific social structure with its social and role relations, in particular, the status and role relationship, which in its turn implies the development of new and more detailed approaches and concept of family role relations. The structure and dynamics of social and role family relations, pathogenic role relationship, family conflicts, divorces and their consequences. Based on the outcome of theoretical and practical family research and with the application of role theory present the structure, functions and dynamics of the modern cell family, describe the pathogenic role manifestations as a cause of divorce – destruction of family. Coordinate the conflicts evolved on the basis of specific pathogenic role, the specificities of the manifestation thereof and possible ways of solution. To this end apply conversation, observation, survey, tests and other socio-psychological methods, as well as conduct theoretical and methodological analysis of experimental materials accumulated in psychology. Study the main causes of divorce and mechanisms of evolving thereof, in particular regard the divorce from the perspective of pressing the pathogenic and maladjusted roles. Reveal the mechanisms which result in new role relationship, which is of adaptive (normal) and maladjusted (pathogenic) nature. It is assumed that each and every established family is a system of status and roles, whose expectations are interlinked, and in case the latter do not come true or come true partially new pathogenic-maladjusted roles might be manifested, which change the structure of the family and destroy it. The afore-mentioned problems are studied under the conditions of applying social and role approach, in particular that of status and role approach, which is aimed at the study of pathogenic-maladjusted role relations which are the cornerstone of work and spheres of influence, as well as the study of family, its problems, functions and future relations. We consider the solution of the future changed relations from the perspective of the factual or emotional destruction of the family, namely leading to divorce. In this paper the conflictogenic family mechanisms and functions conditioned by pathogenic role relationship are considered to be the most topical ones in the science studying family groups. Stemming from the afore-mentioned we had organised and conducted methodological, theoretical and experimental research of the intra-family relationship dynamics.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Влияние патогенных ролей на внутрисемейные взаимоотношения. The impact of pathogenic roles on intrafamily relationship.
      Uncontrolled Keywords: Мурадян Армине Рафиковна, Muradyan Armine Rafik
      Subjects: Psychology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 30 Jun 2017 13:26
      Last Modified: 03 Jul 2017 12:49
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5183

      Actions (login required)

      View Item