Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Մրցակցային միջավայրի բարելավման հիմնախնդիրները սննդի արդյունաբերության ոլորտում (ՀՀ նյութերով)

Մելքումյան, Զարուհի Միքայելի (2017) Մրցակցային միջավայրի բարելավման հիմնախնդիրները սննդի արդյունաբերության ոլորտում (ՀՀ նյութերով). PhD thesis, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (25Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb) | Preview

      Abstract

      Տնտեսական կյանքի զարգացման ներկա ժամանակահատվածում տնտեսվարող սուբյեկտների միջև մրցակցային ազատ և արդար հարաբերությունների ձևավորումը յուրաքանչյուր պետության կարևոր գերխնդիրներից է: Ուստի, այդ առումով ատենախոսության թեմայի արդիականությունը կասկած չի հարուցում: Միաժամանակ համաշխարհային տնտեսական և ձեռնարկատիրական պրակտիկայում թերևս անհնար է խուսափել մրցակցային հարաբերությունների խաթարման նոր դրսևորումներից և այնպիսի իրավիճակների ձևավորումից, որոնք բացասական ազդեցություն են գործում առևտրային կազմակերպությունների ներդրումային նոր նախագծերի իրականացման գործընթացի վրա, սերմանում անվստահություն ապագայի նկատմամբ: Հատկապես, այդ գործընթացների վրա ազդեցություն են թողնում համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի հետևանքները, երբ տարբեր երկրներում բազմաթիվ ձեռնարկությունների չի հաջողվում շտկել իրավիճակը, դուրս գալ դեպի կայուն տնտեսական և ներդրումային հարթակներ, ձեռք բերել վստահություն ապագայի նկատմամբ: Կարծես թե խաթարվում է տնտեսական ողջամիտ միջոցառումներ և քայլեր կատարելու տրամաբանությունը: Այս իմաստով բացառություն չէ նաև Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական միջավայրում ստեղծված իրավիճակը: Ուստի, ատենախոսության թեմայի արդիականությունը հիմնավորված է նաև նրանով, որ աշխատանքում ներկայացվում են ինչպես մրցակցային հարաբերությունների գնահատման նոր՝ տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումներ, այնպես էլ տրվում է ՀՀ սննդամթերքի շուկայում առկա մրցակցային հարաբերությունների վերլուծությունը: Սննդամթերքի շուկայի ընտրությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ թերևս այս ոլորտում կարելի է հանդիպել հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության ներկա վիճակին հարիր տիպային իրավիճակի, որին բնորոշ են շուկայի կենտրոնացման բարձր աստիճանը, արհեստական մենաշնորհների բացակայությունը, արտահանման մեծ ներուժը, հարաբերականորեն կայուն, սակայն անսպասելի զարգացումներով միջավայրի, ինչպես նաև տեղական հումքով աշխատող ձեռնարկությունների առկայությունը: Սակայն նման իրավիճակում առկա են նաև բազմաթիվ չլուծված խնդիրներ, որոնք իրենց լուծումը չեն ստանում տարիներ ի վեր: Ուստի աշխատանքում ներկայացվում են նաև տեսական և պրակտիկ լուծումներ, տրվում են ներկրման և առևտրական ցանցերի ոլորտների արհեստական և “վարչական” մենաշնորհների սահուն կազմաքանդման նոր մոտեցումներ: Վերոնշյալ բոլոր առաջարկվող լուծումներն արդիական են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից իրականացվող արմատական և նոր բնույթի տնտեսական բարեփոխումների ենթատեքստում: На данном этапе экономического развития главной задачей любого государства является формирование свободных и справедливых конкурентных отношений между экономическими субъектами. Актуальность темы диссертации обосновывается тем, что в работе представлены новые теоретические и методологические подходы оценки конкурентных отношений, а также приведён анализ существующих конкурентных отношений в сфере пищевых продуктов РА. Выбор сферы пищевых продуктов обусловлен тем, что в данной сфере можно встретить типичную ситуацию экономической конкуренции, присущей нашей республике, особенностями которой являются высшая степень концентрации рынка, отсутствие искусственных монополий, высокий потенциал экспорта, наличие предприятий, работающих на отечественном сырье и относительно стабильная среда, но в то же время с неожиданными её развитиями. Но в данной ситуации имеются многочисленные задачи, которые в последние годы не находят должного решения. Следовательно в работе представлены новые подходы теоретических и практических решений для плавного устранения искусственных и “административных” монополий в сфере импорта и торговых сетей. Вышепредложенные решения актуальны в подтексте коренных и новых экономических реформ, осуществляемых правительством РА. Основной целью работы служит формирование свободных и справедливых конкурентных отношений в РА, с помощью определения и осуществления нормативно-правовых и административно новых подходов и правил игры, а также радикальное улучшение конкурентной и инвестиционной среды. Для достижения указанных целей в работе предложены следующие основные задачи. новое оформление теоретических проблем конкурентной среды и ее комплексный анализ, новые теоретические и методологические подходы оценки конкурентной среды, анализ текущей конкурентной среды в сфере пищевой промышленности РА, в частности на рынках молочной, мясной, рыбной продукции и бакалеи. пути улучшения правового регулирования и усовершенствования конкурентных отношений и конкурентной среды в РА. При исследовании зафиксированы определённые результаты, из которых в качестве научной новизны можно выделить следующие: определено понятие ”административной монополии”, которое не предусмотрено нормативно-правовыми актами, но в то же время это монополия, сформулированная в результате льгот, действующих для одного или нескольких предприятий на практике РА, в частности при процессе импорта, закупок и других сфер. оценены барьеры входа и выхода на товарные рынки пищевых продуктов РА, предусмотренные или не предусмотренные нормативно-правовыми актами, и их воздействие на конкурентные условия и конкурентную среду. At current period of economic development the formation of free and fair competitive relations between enterprises is а key priority for every state. The actuality of the subject of dissertation is well-grounded, because there are presented new theoretical and methodological approaches of assessment of competitive relations, as well as the analysis of competitive relations in the food markets of RA is given in the work. The choice of food market depends on the current economic competition’s typical situation in that field in the RA: the high level market concentration, the absence of artificial monopolies, great export potential, relatively stable, but unexpected developments in the environment, the availability of local raw materials operating companies. Along these there are multiple unresolved issues, that don’t get their solutions for years. Therefore there are also presented theoretical and practical solutions, as well as new approaches of fluent liquidation of artificial and “administrative” monopolies acting in the import and commercial network spheres are given in the work. All above mentioned solutions are actual in the context of new and radical economic reforms implementing by the government of RA. The main goal of the work is formation of free and fair competitive relations in the RA, as well as the radical improvement of competitive and investment environment by defining and implementing regulatory law and administrative new approaches and new rules of the game. For this purpose the following main issues are proposed in the work: new forming and complex analysis of theoretical problems of competitive environment, new theoretical and methodological approaches of assessment of competitive environment, the analysis of current situation of competitive environment in the RA food industry sphere, especially in the dairy, meat, fish and grocery spheres, the ways of improvement of legal regulation and perfection of competitive environment and competitive relations in the RA. During the research several results have been recorded of which we can mention the following scientific novelties: The “administrative monopoly” conception has been defined, which is the monopoly not confined by regulations, but acted in the RA import, state purchases and other processes and formed in the result of priveleges acting for one or several enterprises. The RA food market entry and exit barriers defined and not defined by regulations and their influence on competitive conditions and competitive environment have been assessed.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы улучшения конкурентной среды в сфере пищевой промышленности (по материалам РА). Problems of improving the competitive environment in the food industry (based on materials of RA).
      Uncontrolled Keywords: Мелкумян Заруи Микаеловна, Melkumyan Zaruhi Mikayel
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 03 Jul 2017 12:53
      Last Modified: 06 Jul 2017 12:28
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5190

      Actions (login required)

      View Item