Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Կլիմայի փոփոխության ազդեցության սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Ջեյրանյան, Սուրեն Սամվելի (2017) Կլիմայի փոփոխության ազդեցության սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում. PhD thesis, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (654Kb) | Preview
    [img] PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (2933Kb)

      Abstract

      Գլոբալ էկոլոգիական հիմնախնդիրները առաջացել են կենսոլորտի վրա անթրոպոգեն ազդեցության աճի պատճառով և ներկայումս սպառնում են Երկրի վրա կյանքի գոյությանը: Այս խնդիրների շարքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի կլիմայի գլոբալ փոփոխության հիմնախնդիրը: Կլիմայական համակարգի տաքացումը արդեն եղելություն է: 1950-ական թվականներից գրանցվող փոփոխություններն աննախադեպ են: Տեղի է ունեցել օվկիանոսի և մթնոլորտի տաքացում, սառույցի և ձյան պաշարների կրճատում, ինչպես նաև ծովի մակարդակի բարձրացում: Մարդու ազդեցությունը կլիմայական համակարգի վրա ակնհայտ է և արդեն իսկ անվիճելի փաստ, իսկ ջերմոցային գազերի ժամանակակից անթրոպոգեն արտանետումները պատմության մեջ ամենամեծն են: Վերջին ժամանակաշրջանների կլիմայական փոփոխությունները մեծ ազդեցություն ունեն անթրոպոգեն և բնական համակարգերի վրա: Ինչպես հայտնի է կլիմայի գլոբալ փոփոխության պատճառներից մեկը ջերմոցային էֆեկտն է, որի պատճառը ջերմոցային գազերի /CO2, CH4, NO2/ արտանետումներն են: Այս փաստն արդեն իսկ գիտականորեն հիմնավորված է, դրա համար էլ իրականացվում են հսկայածավալ գիտատեխնիակական միջոցառումներ մթնոլորտ արդյունաբերական օբյեկտներից /էներգետիկա, արդյունաբերական գործընթացներ, գյուղատնտեսություն և անտառտնտեսություն և այլն/ ջերմոցային գազերի կրճատման ուղղությամբ: Կլիմայի փոփոխությունը, համաշխարհային տնտեսության վրա ունեցած ազդեցության տեսանկյունից, իրենից ներկայացնում է ոչ միայն խոշորամասշտաբ բնական վտանգ, այլ նաև տնտեսական գործունեության շատ ոլորտներում ամենատարբեր ուղղվածության փոփոխությունների խթանիչ: Կլիմայի փոփոխությամբ պայմանավորված քաղցրահամ ջրի անբավարարությունը, պարենի հիմնախնդիրը, տարերային աղետները, գաղթը, ինչպես նաև տնտեսության առանցքային մի շարք ճյուղերի /էներգետիկա, տրանսպորտ, շինարարություն, գյուղատնտեսություն/ զարգացման հեռանկարները միավորվելով դարձել են գլոբալ տնտեսական գործընթացների բարդ միաձույլ: Կլիմայի փոփոխության խնդրի ուսումնասիրությունները բազմակողմանի են և բարդ: Այն ներառում է առնվազն չորս բաղկացուցիչներ. Աշխարհաֆիզիկական բաղկացուցիչ, որը վերաբերում է պատճառների ուսումնասիրությանը և ապագայում դրանց բնույթի կանխատեսմանը: Տնտեսական բաղկացուցիչ: Կլիմայի փոփոխությունը հանգեցնում է համաշխարհային տնտեսությանը հասցվող վնասի աճին, որը սակայն անհավասարաչափ է բաշխված ըստ տարածաշրջանների: Ինչպես նաև կլիմայի փոփոխությունների հարմարվողականության միջոցառումների ծախսերի աճին: Տնտեսական քաղաքականությանը վերաբերող բաղկացուցիչ: Անհրաժեշտ է ջերմոցային գազերի արտանետումների քանակի կրճատումը խթանող տնտեսական ռազմավարությունների մշակում: Քաղաքական բաղկացուցիչ: Տնտեսական քաղաքականության մշակման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել միջազգային հարաբերությունների ժամանակակաից համակարգի առանձնահատկությունները, որոնք էլ հենց էական չափով հանդիսանում են հիմնախնդրի լուծմանը խոչընդոտող գործոններ: Սրանցից երեքը տնտեսագիտության և քաղաքագիտության վերլուծության առարկա են: Այստեղ իր ուրույն տեղն է գրավում կլիմայի փոփոխության սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների վերլուծությունը, որոնց ուսումնասիրությամբ արդեն մի քանի տասնամյակ զբաղվում են զարգացած և զարգացող երկրների առաջատար կենտրոնները, և գրեթե բոլոր միջազգային կազմակերպությունները իրականացնում են այդ հիմնախնդրի լուծմանն ուղղված համագործակցություն և ծրագրեր: Այնուհանդերձ հարցադրումները ավելի շատ են, քան տրվող պատասխանները: ՀՀ-ի կողմից ջերմոցային գազերի արտանետումների ծավալների բաժինը համաշխարհային արտանետումների ծավալների մեջ չի գերազանցում զրո ամբողջ երկու հարյուրերորդական տոկոսի սահմանը, այդուհանդերձ ՀՀ-ն, որպես անցումային տնտեսությամբ երկիր, 1993թ. մայիսին վավերացրել է Կլիմայի փոփոխության մասին ՄԱԿ-ի շրջանակային կոնվենցիան, իսկ 2002թ. դեկտեմբեր ամսին Կիոտոյի արձանագրությունը: ՀՀ-ն ներառվել է ՄԱԿ-ի շրջանակային կոնվենցիայի Հավելված 1-ում, ուստի չունի ջերմոցային գազերի արտանետումների կրճատման կոնկրետ քանակական պարտավորություններ, սակայն ստանձնել է կլիմայի փոփոխության հետ կապված մի շարք պարտավորություններ, որոնց իրականացման պատասխանատվությունը ստանձնել է ՀՀ բնապահպանության նախարարությունը: Կոնվենցիայի իրականացման համար ՀՀ կառավարությունն ընդունել է մի շարք որոշումներ: 2016 թ. սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի կողմից Նյու Յորքում ստորագրվել է Փարիզյան համաձայնագիրը, որը ՀՀ Ազգային Ժողովի կողմից վավերացվել է 2017թ. փետրվար ամսին: Изменение климата, с точки зрения влияния на мировую экономику, не только представляет собой большую естественную угрозу, но и во многих сферах экономической деятельности является катализатором различных изменений. Нехватка пресной воды, продовольственная проблема, стихийные бедствия, миграция, обусловленные изменением климата, а также и перспективы развития таких отраслей, как энергетика, транспорт, строительство, сельское хозяйство, стали сложными монолитами глобальных экономических процессов. В связи с этим становится актуальным анализ социально-экономических проблем изменения климата. Цель диссертационной работы исследование и анализ социально-экономических последствий изменения климата в РА, а также предложение научно-обоснованных подходов для борьбы и адаптации с изменением климата. Для достижения поставленной цели в работе были поставлены и решены следующие задачи. изучить влияние изменения климата на экологические системы и отрасли экономики, анализировать роль международного сотрудничества в сфере изменения климата, изучить правовые и экономические механизмы по борьбе с изменением климата, а также представить предложения по ее реформе, изучить пути совершенствования механизмов сокращения выбросов парниковых газов, а также обосновать возможность введения налога на выбросы углерода, анализировать меры адаптации и смягчения социально-экономических последствий изменения климата, а также представить возможности их улучшения. Научная новизна диссертационной работы։ Основные результаты исследования имеют теоретическую, методическую и практическую значимость, Научная новизна диссертации обусловливается тем, что: Climate change, in terms of impact on the world economy, not only represents a great natural threat, but also in many spheres of economic activity is a catalyst for a variety of changes. The lack of fresh water, food problem, natural disasters, migration caused by climate change, as well as prospects for the development of such industries as energy, transport, construction, agriculture, steel monoliths complex global economic processes. In this regard, it becomes important to analyze the socio-economic problems of climate change. The purpose and objectives of the research: The aim of the thesis is to research and analyse the socio-economic impacts of climate change in the Republic of Armenia, as well as offer evidence-based approaches to combat and adapt to climate change. For that purpose the following objectives were set: to examine the impact of climate change on ecosystems and sectors of the economy, to analyze the role of international cooperation in the field of climate change, to examine the legal and economic mechanisms for combating climate change, as well as to submit proposals for its reform, to explore ways to improve the greenhouse gas emission reduction mechanisms, and to justify the possibility of introducing a carbon tax, to analyze the adaptation and mitigation of the socio-economic impacts of climate change and to provide opportunities to improve them.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Социально-экономические проблемы изменения климата в РА. Socio-economic issues of climate change impact in RA.
      Uncontrolled Keywords: Джейранян Сурен Самвелович, Jeyranyan Suren Samvel
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 06 Jul 2017 11:38
      Last Modified: 06 Jul 2017 12:47
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5198

      Actions (login required)

      View Item