Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Պատանի ֆուտբոլիստների հեմոդինամիկայի և արտաքին շնչառության ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը

Միրիջանյան, Զարուհի Միհրանի (2017) Պատանի ֆուտբոլիստների հեմոդինամիկայի և արտաքին շնչառության ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Ակադեմիկոս Լ. Ա. Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (22Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (359Kb)

      Abstract

      Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում մեծ նշանակություն է տրվում կենտրոնական հեմոդինամիկայի պարամետրերի, մասնավորապես արյան շրջանառության ձևերի ուսումնասիրությանը սպորտում: Հայտնի են մի շարք գիտական աշխատություններ, որոնք նվիրված են բարձրակարգ մարզիկների (Дембо А.Г., 1989; Сирота И.В., 1989) և պատանի ատլետների (Миханов И.А., 1991; Корнеева И.Т., 1998; Ашмарин Д.В., 2005; Зоткин В.Н., 2006) արյան շրջանառության ձևերի ուսումնասիրմանը: Այդ բոլորի հետ մեկտեղ մինչ այժմ սպորտային բժշկության և ֆիզիոլոգիայի ոլորտում տիրող գիտական տեսակետները մարզիկների արյան շրջանառության ձևի կարևորության վերաբերյալ միանշանակ չեն, հատկապես տաղանդավորությունը որոշելու և կոնկրետ մարզաձևում ֆիզիկական բեռնվածության նկատմամբ օրգանիզմի հարմարողականության հսկողությունը կազմակերպելու ուղղությամբ: Խնդրահարույց իրավիճակներից մեկը, մեր կարծիքով, երեխաների, պատանիների և դեռահասների մոտ արյան շրջանառության ձևերի որոշման հստակ չափորոշիչների բացակայությունն է: Որոշ հեղինակներ օգտագործում են սրտային ցուցչի մեծությամբ որոշելու մեթոդը (Дембо А.Г., Земцовский Э.В., 1985), այլ հեղինակներ անհրաժեշտ են համարում հաշվի առնել մանկական օրգանիզմի տարիքային առանձնահատկությունները (Шхвацабая И.К. и соавт., 1982; Хаматова P.M., 2000): Դեռևս վիճելի է մնում արյան շրջանառության տիպի ձևավորման վրա մարզումային գործընթացի ուղղվածության ազդեցության հարցը: Կարծիք կա, որ տվյալ մարզաձևի համար մոդելային արյան շրջանառության ձևի մշակումը բարձրացնում է մարզիկի արդյունավետությունը: Արյան շրջանառության ձևի անհամապատասխանությունը սպորտային մասնագիտացման հետ մարզիկի կարդիոռեսպիրատոր համակարգում առաջ են բերում հարմարողականության խանգարումներ (Быков Е.В. и соавт., 1998; Исаев А.П. и соавт., 2003): Աճող սերնդի առողջությունը, զարգացումն ու նրա պահպանման կատարելագործումը գիտական ուսումնասիրությունների գերակա խնդիրներից են (Давыдов В.Ю., Шамардин А.И. 2004): Ռուս գիտնականների տվյալների համաձայն` երեխաների առողջական վիճակը վերջին տասնամյակի ընթացքում զգալիորեն վատթարացել է (Шамардин В.Н., 2001; Ланда Б.Х., 2002; Кучма В.Р., 2003; Миклушкина О.Ю., 2003): Ժամանակակից հասարակության մեջ բացարձակ առողջ երեխաների ցածր տոկոսը պայմանավորված է մի շարք սոցիալ-տնտեսական և էկոլոգիական գործոններով: Исследованы функциональные особенности сердечно-сосудистой системы и системы внешнего дыхания юных футболистов 9-16 лет, имеющих стаж игровой и тренировочной деятельности не менее 3 лет, соответственно сформировавшимся в результате занятий типам кровообращения. Изучены возрастные особенности функции сердечно-сосудистой системы футболистов четырех возрастных групп (9-10, 11-12, 13-14 и 15-16 лет) общие и с различным типом кровообращения. Исследованы возрастные особенности функции внешнего дыхания указанных возрастных групп футболистов (общие и с учетом типа кровообращения). На основании выявленных закономерностей разработана методика дифференцированной оценки состояния сердечно-сосудистой и дыхательной систем организма исследуемых групп футболистов. Разработан этапный алгоритм интегральной комплексной оценки функционального состояния кардиореспираторной системы футболистов с учетом возраста, и типа гемодинамики. В организме юных футболистов происходят морфофункциональные перестройки, направленные на повышение адаптационных возможностей сердечно-сосудистой системы. При оценке возрастных особенностей системы кровообращения юных футболистов выявлено, что в состоянии относительного покоя основные показатели гемодинамики находятся в пределах установленных возрастных норм. С увеличением возраста и игрового стажа происходит урежение ЧСС, увеличение среднего артериального и пульсового давления, растет величина ударного и минутного объемов крови. Согласно результатам нашего исследования, у юных футболистов от 9 до 16 лет происходит урежение ЧСС в состоянии покоя, за исключением относительного ее увеличения в 11-12 лет, связанного с периодом интенсивного роста организма. Анализ проведенных исследований выявил среди юных футболистов каждой возрастной группы наличие всех трех типов кровообращения. Выявлено, что в возрастной группе 9-10-ти лет преобладают дети с эукинетическим (ЭуКТК) и гиперкинетическим (ГиперКТК) типами кровообращения (39% и 35%). В начальный период полового созревания (11-12 лет) и в группе подростков 13-14 лет возрастает количество спортсменов с ЭуКТК (50% и 57%) и уменьшается с ГиперКТК (32% и 23%). К 15-16 годам выявлено преобладание юных футболистов с гипокинетическим (ГипоКТК) типом кровообращения (52%) и снижение количества подростков с эу- (37%) и гиперкинетическим типами кровообращения (11%). Functional features of cardiovascular system and system of external respiration of 9-16 years-old young football players having an experience of competition and training activity not less than 3 years, differentially according to the blood circulation types created as a result of physical occupations are investigated. Studied age-related features of the cardiovascular system of four players age groups (9-10, 11-12, 13-14 и 15-16 years) overall and with different types of circulation. Investigated age-related features of respiratory function of these age groups of players (general and with regard to the type of blood circulation). On the basis of the revealed laws of the technique of differential evaluation of the cardiovascular and respiratory systems of the organism studied groups of players. A landmark algorithm integrated comprehensive assessment of the functional state football cardiorespiratory system based on age and the type of hemodynamics. In the body of the young players come morphofunctional reorganization aimed at improving the adaptive capacities of the cardiovascular system. In assessing, the age peculiarities of young football players of the circulatory system showed that in a state of relative rest key hemodynamic parameters are within specified age norms. With increasing age and playing time occurs slowing the heart rate, increase in mean arterial pressure and pulse, increasing the value of the stroke and minute volumes of blood. According to the results of our study, in young players from 9 to 16 years there is a slowing of the heart rate at rest, with the exception of its relative increase in 11-12 years, associated with the period of intensive growth of the organism. Analysis of the studies revealed among young football players of each age group the presence of all three types of circulation. It was revealed, that in the age group 9-10 years is dominated by children eukinetic (EuKTK) and hyperkinetic (HyperKTK) types of blood circulation (39% and 35%). In the initial period of puberty (11-12 years) and a group of teenagers of 13-14 years increased the number of athletes with EuKTK (50% and 57%) and decreases with HyperKTK (32% and 23%). By 15-16 years revealed the predominance of young players with hypokinetic (HypoKTK) type of blood circulation (52%) and a decrease in the number of adolescents with eu- (37%) and hyperkinetic type of blood circulation (11%). Analysis of the main indicators of the respiratory system, taking into account the type of circulation (TC) showed that in the age periods 9-10 and 13-14 years the most developed system of external respiration in children with HyperKTK. This is evidenced by the large values of VC, life index and the integral index of the functioning of the cardiorespiratory system - index Skibinski (CRIS). Given the types of blood circulation, it revealed that the most adapted to the physical activity children GiperKTK. In this type of circulation revealed the greatest values of the main indicators that reflect the status of the cardiorespiratory system: life index CRIS, a larger number of favorable reactions from the cardio-vascular system. Thus, we can conclude that players with less HypoKTK more adapted to the specific load speed-power character.Most adapted to the physical activities are players with ETK and HyperKTK. "Physiological price of adaptation" in muscular load during data TC is less significant, which leads to increased of physical performance level and more economical mode of activity the cardiorespiratory system.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Исследование функциональных особенностей гемодинамики и внешнего дыхания юных футболистов. The study of the functional characteristics of hemodynamic and respiratory system of young football players.
      Uncontrolled Keywords: Мириджанян Заруи Миграновна, Mirijanyan Zaruhi M.
      Subjects: Biology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 07 Jul 2017 11:55
      Last Modified: 07 Jul 2017 11:55
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5202

      Actions (login required)

      View Item