Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Բնակչության աղքատության կրճատման քաղաքականության հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Հայրապետյան, Ալբերտ Արմենի (2017) Բնակչության աղքատության կրճատման քաղաքականության հիմնախնդիրները ՀՀ-ում. PhD thesis, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (39Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Աղքատություն հասկացության սոցիալտնտեսական բովանդակության յուրահատկությունը կայանում է նրանում, որ այն բազմակողմ ու բազմաշերտ հիմնախնդիր է, որն գրեթե բոլոր երկրներում: Ուստի, դարեր շարունակ, այն եղել է բազմաթիվ հետազոտողների ուշադրության կենտրոնում: Աղքատությունը հասարակության զարգացման տարբեր ժամանակահատվածներում տնտեսագետների կողմից դիտարկվել է տարբեր տեսանկյուններից, որի արդյունքում հնարավոր չի եղել մատնանշել «աղքատություն» հասկացության սահմանման, դրա մակարդակի կրճատման կամ վերացման ուղիների, միասնական և ամբողջական մոտեցում: Չնայած այն հանգամանքին, որ ժամանակակից տնտեսագիտական գրականության մեջ առկա են աղքատության հետազոտման բազմաթիվ հայեցակարգային մոտեցումներ, այնուամենայնիվ դեռևս առկա են ամբողջովին չբացահայտված ու չուսումնասիրված, ինչպես նաև շատ դեպքերում վիճելի մեթոդաբանական խնդիրներ, որոնց լուծումը խիստ անհրաժեշտություն է: Ատենախոսության թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ աղքատության մակարդակի կրճատմանն ուղղվող միջոցառումների իրականացման արդյունավետությունից է կախված երկրի ազգային անվտանգությունը, քանի որ աղքատության խորացումը կարող է բերել ազգային անվտանգության թուլացմանը, ժողովրդագրական իրավիճակի վատթարացմանը, տնտեսական զարգացման ու տնտեսական աճի կաշկանդմանը, կյանքի որակի անկմանը, արտագաղթի մեծացմանը, հասարակությունում սոցիալական հակասությունների սրմանը: Այս առումով, ՀՀ տնտեսության համար աղքատության հիմնախնդրի լուծումն ունի առանձնահատուկ նշանակություն: Անկախությունից հետո մեր երկիրն ընտրեց շուկայական տնտեսության ձևավորման ու զարգացման ուղին՝ բախվելով այնպիսի հիմնախնդիրների, որոնց նախկինում չէր բախվել: Այդ հիմնախնդիրները պայմանավորված էին ինչպես օբյեկտիվ, այնպես էլ սուբյեկտիվ պատճառներով: Արդյունքում ՀՀ տնտեսությունը 1990-ական թվականներին հայտնվեց խորը ճգնաժամային իրավիճակում, որը արդյունքում շարունակաբար աճեց գործազրկության մակարդակը, կտրուկ նվազեց բնակչության կենսամակարդակը, տեղի ունեցավ հասարակության բևեռացում, որն էլ իր հերթին խորացրեց հասարակության տարբեր շերտերի կենսամակարդակների միջև առկա ճեղքվածքը։ Արդյունքում ավելացավ բնակչության մեջ աղքատների, այդ թվում ծայրահեղ աղքատների տեսակարար կշիռը: Այդպիսի ճգնաժամային իրավիճակից ելք գտնելու նպատակով ՀՀ կառավարությունը իրականացրեց միջոցառումների համակարգ, որն ուղղված էր ոչ միայն երկրի տնտեսության կայունացմանը, այլև սոցիալական բարեփոխումների իրականացմանը, մասնավորապես աղքատության հաղթահարմանը: Исследованию проблемы повышения уровня жизни и бедности населения посвящены работы многих зарубежных и армянских экономистов, в которых даны их подходы к ее решению. Будучи очень ценными исследованиями, они взаимодополняют друг друга. Однако пока еще нет единого универсального подхода, который бы в любой момент и в любой ситуации дал эффективное решение проблемы преодоления бедности. В рамках диссертационной работы автором сделана попытка на уровне бедных домашних хозяйств РА проанализировать, выявить и оценить факторы возникновения проблемы бедности, динамику составляющих потребления и денежных доходов, разработать комплексный пакет мероприятий, направленный на повышение эффективности государственного регулирования политики снижения уровня бедности. Основной целью диссертации является выявление путей повышения эффективности политики сокращения бедности в РА с правильным, целевым и наиболее эффективным использованием инструментария политики социального обеспечения и занятости. Для достижения указанной цели в работе поставлены и решены следующие задачи: определить понятие и раскрыть сущность «бедности»; изучить инструментарий политики, направленной на сокращение бедности; выявить роль денежных выплат с целью социальной поддержки в контексте сокращения неравенства доходов, экономического роста и преодоления бедности; проанализировать показатели, характеризующие уровень жизни населения РА; дать анализ факторов, обусловливающих динамику общих доходов и общего потребления, а также их составляющих домашних хозяйств РА; изучить международный опыт преодоления бедности; представить направления государственной политики сокращения бед¬ности в бедных домашних хозяйствах РА. The issues of enhancement of the living standards were widely and comprehensively discussed in the manuscripts of both Armenian and foreign scholars. Indeed, those studies with high scientific value complement each other. Nevertheless, there is no universal remedy able to tackle the issues of poverty at any time and in any place. In the framework of the dissertation we attempted to reveal, analyze and estimate poverty-related factors the dynamics of the constituents of consumption and income on household level. Based on our results, an exhaustive package was proposed aimed at the enhancement of efficacy of state poverty reduction policies. The main purpose of the dissertation is to point out the ways of enhancement of poverty reduction policies in the RA with more effective and more purposeful application of the toolkit of active labor market policies (activation and graduation policies) as well as social assistance system. For the accomplishment of these purposes the following issues were identified and tackled. To study the main interpretations of the concepts of poverty; To study the toolkit aimed at the reduction of poverty; To analyze the pivotal poverty-related indicators of Armenia; To analyze the dynamics of total income (and its constituents) and total expenditures (and its constituents) of poor and extremely poor households of the RA; To analyze the best international experience of anti-poverty measures; To propose the ways of tackling poverty through state social protection policies in the RA.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы политики сокращения бедности населения в РА. The issues of poverty population reduction policy in the RA.
      Uncontrolled Keywords: Айрапетян Альберт Арменович, Hayrapetyan Albert Armen
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 24 Aug 2017 14:52
      Last Modified: 24 Aug 2017 14:52
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5503

      Actions (login required)

      View Item