Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Անձի բնութագրերի և ինքնակառավարման փոխներգործության օրինաչափությունները՝ հարաբերական հանգստի և քննական լարվածության պայմաններում /մանկավարժական ԲՈՒՀ-ի օրինակով/

Շահինյան, Զարուհի Բաբկենի (2017) Անձի բնութագրերի և ինքնակառավարման փոխներգործության օրինաչափությունները՝ հարաբերական հանգստի և քննական լարվածության պայմաններում /մանկավարժական ԲՈՒՀ-ի օրինակով/. PhD thesis, Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (24Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4010Kb)

      Abstract

      Հասարակության զարգացման արդի փուլին բնորոշ են սոցիալական, հասարակական, քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և այլ բնույթի բուռն փոփոխությունները: Այդ պայմաններում առավել կարևոր նշանակություն են ստանում անձի ակտիվության, հատկապես` նոր պայմաններում որևէ գործունեություն ծավալելիս ինքնակառավարման առանձնահատկությունները: Այդ է պատճառը, որ կրթական համակարգի բարեփոխումների հիմնական հայեցակետը դարձավ ուսուցման ուսանողակենտրոն ուղղվածությունը, այսինքն` սովորողի ինքնուրույնության և անձնային ակտիվության ուղղորդման` ինքնակառավարման ձևավորումը: Ինքնակառավարումը գործունեության և վարքի ուղղորդման և կառավարման ինտեգրացված գործընթաց է, որը ենթադրում է անձի իմացական, հուզակամային ոլորտների և անձնային կառույցների, հատկությունների համադրական գործունեություն: Գիտական գրականության մեջ ինքնակառավարման հիմնախնդրին անդրադարձել են Ն. Ս. Լեյտեսը /1980/, Կ. Ա. Աբուլխանովա-Սլավսկայան /1982/, Ն. Մ. Պեյսախովը /1991/, Օ. Ա. Կոնոպկինը /1995/, Լ. Ն. Ալեքսևան /1996/, Վ. Ն. Պանկրատովը /2001/, Վ. Ի. Մորոսանովան /2002/, Գ. Ս. Նիկիֆորովը /2006/ և այլոք: Սակայն ոչ հոգեկան բոլոր բարդ գործընթացների, ո՛չ առանձին հատկությունների, կառույցների, ո՛չ էլ ինքնակառավարման առանձին բաղադրամասերի ուսումնասիրություններ չեն կարող բավարար լինել` ինքնակառավարման գործընթացի իրականացման մեխանիզմների բացահայտման համար: Այն գործում է համակարգի բոլոր օրենքներով և ինչպես ամեն մի համակարգում, արդյունքը ինտեգրացված է: Այդ պատճառով էլ ինքնակառավարման հիմնախնդրին անդրադառնալիս անհրաժեշտ է կատարել նրա բաղադրամասերի և անձի բնութագրերի՝ անձնային հատկությունների, կառույցների համակարգային ուսումնասիրություն: Ինքնակառավարումը կարևորվում է, հատկապես, մարդու գործունեության լարվածության իրավիճակներում, երբ նա կանգնած է մի կողմից սեփական հուզական ոլորտի կարգավորման, մյուս կողմից` գործունեության ողջ ընթացքի վերահսկման և կառավարման խնդիրների առջև: Հոգեկան լարվածության հիմնախնդրին անդրադարձել են Վ. Դ. Նեբիլիցինը /1966/, Ռ. Լազարուսը /1970/, Ն. Ի. Նաենկոն /1976/, Օ. Վ. Օվչիննիկովան /1977/, Հ. Սելյեն /1979/, Մ. Պ. Մկրտումյանը /1999/ և այլոք: Ուսանողների համար լարվածության այդպիսի իրավիճակ է ստեղծվում քննական շրջանում, որը լարված իրավիճակի տիպիկ մոդել է: Քննական լարվածության և ինքնակառավարման հիմնախնդրին իրենց աշխատություններում անդրադարձել են / Ա. Լ. Լուրիան, Ա. Ի. Լեոնտևը, Է. Յու. Պունգը /1973/, Ֆ. Լ. Վեդյաևը /1983/, Յու. Ա. Միսլավսկին /1988/, Կ. Վ. Սուդակովը /1996/: Թեմայի ընտրությունը պայմանավորված է եղել ինքնակառավարման գործընթացում ողջ համակարգի բաղադրամասերի փոխկապակցվածության, առավել կարևոր անձնային հատկությունների և կառույցների և լարված իրադրության մեջ դրանց փոփոխությունների բացահայտման համակարգային ուսումնասիրության անհրաժեշտությամբ: Актуальность исследования: На настоящем этапе развития общества важную роль играют особенности активности личности, особенно саморегуляции в условиях психической напряженности. В учебной деятельности напряженность проявляется в предэкзаменационный период и предьявляет особые требования к умениям саморегуляции студента. В связи с тем, что саморегуляция является интегрирующим процессом особое значение приобретает выявление изменений взаимосвязей компонентов саморегуляции, личностных качеств и структур в условиях относительного покоя и психической напряженности. Обьектом исследования является саморегуляция личности. Предметом исследования являются взаимодействие компонентов саморегуляции с личностными свойствами и личностными структурами в условиях относительного покоя и психического напряжения. Цель исследования: выявить особенности взаимодействия отдельных компонентов саморегуляции, личностных свойств и структур в разных психических состояниях. Гипотеза исследования: Предполагается, что эффективность каждого из компонентов саморегуляции обусловлено разными личностными свойствами, интеллектуальным уровнем и личностными особенностями эмоциональной сферы. В регулировании общего процесса саморегуляции ведущую роль имеют интеллектуальный уровень личности, личностная рефлексивность и локус контроля. В условиях экзаменационного напряжения первичным фактором саморегуляции становится эмоциональный интеллект. Исследовать теории и основные подходы проблем саморегуляции и психических состояний в научной литературе. Выявить особенности взаимосвязей личностных структур и отдельных компонентов саморегуляции. Выявить взаимосвязь между личностными свойствами и разными компонентами саморегуляции. Исследовать особенности взаимосвязей компонентов саморегуляции и личностных структур в условиях относительного покоя и психического напряжения. Исследовать особенности взаимосвязей компонентов саморегуляции и личностных свойств в условиях относительного покоя и психического напряжения. The relevance of the research: peculiarities of a person's activity, especially that of self-regulation in the conditions of psychological strain, are extremely important in the current stage of society development. The stress develops in pre-exam period of the study, which requires special self-regulation skills from students. Taking into account that self-regulation is an integration process, identification of changes between self-regulation components, personal characteristics and structures in the conditions of relative calmness and psychological stress become very important. The object of the research is person’s self-regulation. The subject of the research is the ratio of the component parts of self-regulation with personal qualities and personal structures under the conditions of relative calm and psychological stress. The aim of the research is to identify the peculiarities of the interaction of individual components of self-regulation, personal characteristics and structures in various psychological situations. The hypothesis of the study: It is assumed that the effectiveness of each of the constituent parts of the self-regulation is caused by various personal characteristics, intellectual level, and individual characteristics of the emotional sphere. In the regulation of the whole process of self-regulation the leading role is played by the intellectual level of the individual, personal reflexivity and internal control focus. In the exam stress conditions, the primary factor of self-regulation becomes the self-emotional intelligence. To study theories and main approaches to self-regulation and psychological states in the scientific literature. To identify the peculiarities of correlation of personality structures and individual components of the self-regulation. To identify the relationship between personality characteristics and the different components of self-regulation. To study the peculiarities of the ratio of the component parts of self-regulation and personality structures in terms of relative calmness and mental stress. To study the peculiarities of the ratio of the component parts of self-regulation and personality features in terms of relative calmness and mental stress.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Закономерности взаимодействия личностных характеристик и саморегуляции в условиях относительного покоя и экзаменационного напряжения /по примеру педагогического ВУЗ-а/. Regularities of personal characteristics and interaction of self-regulation under conditions of relative calmness and examination stress (on the example of pedagogical university).
      Uncontrolled Keywords: Шагинян Заруи Бабкеновна, Shahinyan Zaruhi Babken
      Subjects: Psychology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 01 Sep 2017 10:48
      Last Modified: 01 Sep 2017 10:48
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5529

      Actions (login required)

      View Item