Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

ՀՀ լեռնահանքային արդյունաբերության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները (Սյունիքի մարզի օրինակով)

Հովակիմյան, Առնո Ժորայի (2017) ՀՀ լեռնահանքային արդյունաբերության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները (Սյունիքի մարզի օրինակով). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (25Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb) | Preview

      Abstract

      Լեռնահանքային արդյունաբերությունը հանդիսանում է ՀՀ տնտեսության և որոշ մարզերի՝ մասնավորապես Սյունիքի մարզի առանցքային և կարևորագույն նշանակություն ունեցող ոլորտներից մեկը։ Այն հսկայական նշանակություն ունի ՀՀ և հատկապես Սյունիքի մարզի սոցիալ-տնտեսական կայուն զարգացման գործում՝ զգալի տեսակարար կշիռ ունենալով տնտեսությունում՝ ստեղծելով մեծաքանակ աշխատատեղեր, ապահովելով նկատելի հարկային եկամուտներ, կարևոր ներդրում ունենալով ՀՆԱ-ի ձևավորման գործում, ուրույն դեր ունենալով արտահանման կառուցվածքում և, այդպիսով, ուղղակի ու անուղղակի խթան հանդիսանալով երկրի տնտեսական աճի համար։ Բավական է նշել, որ Սյունիքի լեռնահանքային արդյունաբերության ստեղծած ամբողջական ՀՆԱ-ն 2014 թ․ կազմել է 115,256,650 հազար դրամ, որը մարզի ՀՆԱ-ի 65% է կազմում։ Իսկ ամբողջական հարկերի ծավալը՝ 35,992,347 հազար դրամ, կամ ՀՀ հարկային մուտքերի 3,7%-ը։ Ինչ վերաբերում է մարզի լեռնահանքային արդյունաբերության ստեղծած աշխատատեղերին, ապա նույն թվականին ոլորտի շնորհիվ ստեղծված ամբողջական աշխատատեղերի քանակը եղել է 18,618, որը մարզի ամբողջ զբաղվածության 35%-ն է կազմում։ Լեռնահանքային արդյունաբերությունը կարևոր դեր է խաղում հատկապես Սյունիքի մարզի զբաղվածության ապահովման գործում, ինչպես նաև, իրականացնելով մի շարք սոցիալական ծրագրեր, նպաստում է մարզի սոցիալ-տնտեսական կյանքի բարելավմանը՝ այդպիսով հնարավորինս զսպելով այնպիսի բացասական երևույթներ, ինչպիսիք են արտագաղթն ու աղքատությունը (հարկ ենք համարում նշել, որ 2012-2015 թթ․ արտագաղթի տեսակարար կշռով Սյունիքի մարզը զբաղեցնում է վերջին տեղը ՀՀ մարզերի շարքում, որի բաժինը ընդհանուր արտագաղթի ընդամենը 2,4%-ն է կազմել)։ Վերը նշվածն արդեն իսկ հիմնավորում է այս բնագավառի հետազոտությունների անհրաժեշտությունը և կարևորությունը։ Մյուս կողմից՝ այսօր լեռնահանքային արդյունաբերությունը ‹‹ապրում›› է դժվար ժամանակաշրջան՝ պայմանավորված գունավոր մետաղների համաշխարհային գների աննախադեպ ցածր մակարդակով, երբ ոլորտի ընկերությունները անընդհատ ավելացնում են արդյունահանման ծավալները, սակայն հասույթը էականորեն չի փոխվում և կրում են ֆինանսական կորուստներ, որն էլ, իր հերթին, հանգեցնում է ոլորտի սոցիալ-տնտեսական ազդեցության նվազմանը։ Հետևաբար՝ ինչպե՞ս պետք է զարգանա լեռնահանքային արդյունաբերությունը, որ մի կողմից ոլորտի ձեռնարկությունների համար լինի տնտեսապես շահավետ՝ շարունակելու իրենց գործունեությունը, մյուս կողմից՝ օգտագործելով իր հսկա տնտեսական ներուժը նպաստի Սյունիքի մարզի և առհասարակ ՀՀ տնտեսության կայուն զարգացմանը։ Այլ կերպ ասած՝ լեռնահանքային արդյունաբերությունը այսօր կանգնած է սկզբունքորեն նոր պայմաններում իր գործունեությունը իրականացնելու խնդրի առաջ։ Целью работы является оценка эффективности горнодобывающей промышленности в Сюнике на основе разработанной методологии с указанием путей повышения эффективности. Четкое определение повышения эффективности горнодобывающей промышленности. Систематизирование модели оценки и провести всесторонний анализ отдельных моделей на основе их пригодности для использования для оценки повышения операционной эффективности компаний горнодобывающей промышленности: Оценка эффективность горнодобывающих компаний в Сюнике. Разработка методологии оценки общего экономического влияния горнодобывающей промышленности. Предложение эффективный способ расчета индекса экономического влияния для горнодобывающей промышленности. Объектом анализа является горнодобывающая промышленность Сюника, а предметом работы являются проблемы, связанные с повышением эффективности горнодобывающей промышленности. В первой части работы представлены основные характеристики горнодобывающей промышленности, факторы экономической активности, а также структура горнодобывающей отрасли Сюника. Вторая часть работы представляет методологию повышения эффективности, на основе которой мы оценили эффективность горнодобывающей промышленности в Сюнике. Третья часть работы посвящена влиянию хвостохранилищ и производимых концентратов в Сюнике на решение социально-экономических проблем. Работа выявила ряд экономических, методологических и оперативных результатов. Работа, связанная с экономикой, в которой горнодобывающая промышленность обсуждается в контексте эффективности, раскрывающей ее особенности. В работе приводятся пути решения проблем эффективности, которые приводят к научным инновациям анализа. В целом, основная научная новизна работы такова: На основе модели «затраты-выпуск» В. Леонтьева сформирована новая модель, которая используется для оценки экономического влияния горнодобывающей промышленности. Это служит основой для расчета мультипликаторов inpu-output, которые показывают связь горнодобывающей промышленности в Сюнике с другими секторами экономики. The aim of the paper is to evaluate the effectiveness of mining industry in Syunik based on the designed methodology outlining the ways of increasing the effectiveness. Main problems for the analysis are: Make clear the definition of increasing the effectiveness of mining industry. Systemize the models of evaluation and do a comprehensive analysis of separate models`based on their suitability for using to evaluate the increase of operating effectiveness for mining industry companies: Evaluate the effectiveness of mining companies in Syunik. Design an overall economic influence evaluation methodology of mining industry. Propose and effective way of calculation the economic influence index for mining industry. The object of the analyisis is the mining industry of Syunik, and the subject of the work are the problems related to the increase of effectiveness of mining industry. In the first part of the work main characteristics of mining industry are presented, the factors of economic activity, also the structure of Syunik mining industry. Second Part of the work presents the methodology of increasing the effectiveness, based on which we have assessed the effectiveness of mining industry in Syunik. The third part of the work presents the influence of tailings and produced concentrates in Syunik on the resolution of socio-economics problems. The work has revealed several economic, methodological and operational results. It is such a work relating to the economics where mining industry is discussed in the context of effectiveness revealing the features of it. Ways of solving the problems of effectiveness are given in the work, which lead to the scientific innovation of the analysis. Overall, the main scientific innovation of the work is the following: Based on the V. Leontev’s input-output model a new model has been formed and used to evaluate the economic influence of mining industry. This has act a base for calculating inpu-output multiplicators which show the relationship of mining industry in Syunik with other sectors of economy.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы повышения эффективности горнодобывающей промышленности в РА (на примере Сюникской области). Problems of increasing the efficiency of the mining industry in the RA (Syunik region example).
      Uncontrolled Keywords: Овакимян Арно Жораевич, Hovakimyan Arno
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 07 Sep 2017 12:08
      Last Modified: 07 Sep 2017 12:08
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5546

      Actions (login required)

      View Item