Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

ԺԹ դարի երկրորդ կեսին թյուրքալեզու գրավոր մշակույթի ձևավորման դերը Արևելյան Այսրկովկասի մահմեդական բնակչության էթնոհամախմբման գործընթացում

Գալստյան, Վարդան Անդրանիկի (2017) ԺԹ դարի երկրորդ կեսին թյուրքալեզու գրավոր մշակույթի ձևավորման դերը Արևելյան Այսրկովկասի մահմեդական բնակչության էթնոհամախմբման գործընթացում. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Thrsis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (46Mb) | Preview
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (2881Kb)

      Abstract

      Ընտրված թեմայի արդիականությունն առաջին հերթին պայմանավորված է ժամանակակից պատմագիտության մեջ ադրբեջանցի էթնոսի ծագման շուրջ իրարամերժ տեսակետների եւ հաճախ հանդիպող ակնհայտ զեղծարարությունների առկայությամբ: Ադրբեջանական պատմագրությունը խորհրդային եւ առավելապես հետխորհրդային տարիներին առաջ է քաշում թեզեր, որոնց համաձայն՝ արդի ադրբեջանցի էթնոսը վերջնականապես ձեւավորվել է դեռեւս ԺԳ-ԺԴ դարերում, իսկ նրա նախնիները, որոնց մի մասին նույնիսկ թյուրքական ծագում է վերագրվում, եղել են անտիկ Ատրպատական-Մարաստանի եւ Աղուանք-Ալբանիայի բնակիչները: Որպես երկրամասի բնիկ կամ անտիկ շրջանում գաղթած թյուրքեր են ներկայացվում Առաջավոր Ասիա արշաված եւ տարացեղ միավորումներ հանդիսացած հոները, սավիրները, խազարները, որոնք հայտնի աղբյուրների եւ ակադեմիական պատմագիտական վերլուծությունների համաձայն Արեւելյան Այսրկովկասի էթնիկ պատկերի վրա էական ազդեցություն չեն թողել : Ադրբեջանում կեղծ ակադեմիական մակարդակով փորձեր են արվում նաեւ ժամանակակից ադրբեջաներեն լեզվի եւ գրականության արմատները հասցնել մինչեւ Հին աշխարհ : Իբրեւ ադրբեջանական է ներկայացվում նաև Առաջավոր Ասիայի միջնադարյան ամբողջ թյուրքալեզու եւ Արեւելյան Այսրկովկասի իրանալեզու գրականությունը: Նման թեզերի առաջ քաշումն ու տարածումը նպատակ է հետապնդում հնարավորինս վաղեմիացնել Արեւելյան Այսրկովկասում թյուրքական տարրի գոյությունը, ավելին՝ նաեւ այն ներկայացնել որպես բնիկ: Բավական տարածված է նաեւ մեկ այլ միտում՝ միմյանց հետ կապել կամ նույնացնել Իրանական Ատրպատական նահանգի եւ Արեւելյան Այսրկովկասի թյուրքախոսների շրջանում ընթացած էթնիկական վերափոխման գործընթացները եւ տվյալ էթնիկ խմբերին ներկայացնել որպես մեկ ամբողջական էթնոս: Այս մոտեցումը, ցավոք, առկա է ոչ միայն ադրբեջանցի, այլեւ մի շարք ռուս եւ արեւմտյան ուսումնասիրողների մոտ, ովքեր միգուցե ինչ-որ չափով հետապնդում են քաղաքական շահեր ու նպատակներ: Диссертация посвящена изучению роли формирования тюркоязычной письменной культуры во второй половине XIX века в процессе этноконсолидации мусульманского населения Восточного Закавказья. Научное исследование темы имеет важное значение для изучения истории формирования современной азербайджанской нации. Актуальность темы диссертации обусловлена противоречивыми теориями в советской и откровенными фальсификациями в современной азербайджанской историографии по вопросу о времени формирования азербайджанского этноса. Вышеуказанные теории имеют цель представить современный азербайджанский народ древним и полностью сформировавшимся ещё в XIII-XIV веках, а тюркский элемент представить как автохтонный. Цель нашего исследования изучить влияние образовавшейся во второй половине XIX тюркоязычной литературы и прессы на самосознание мусульман Восточного Закавказья. Главным научным заключением диссертации является тезис о том, что вторая половина XIX века явилась начальным или первым этапом формирования азербайджанской нации. Именно в конце XIX века под воздействием произошедших изменений, началась этноконсолидация тюркоязычного населения, а в среде интеллигенции сформировалось новое этническое самосознание. Диссертация состоит из введения, трёх глав, которые делятся на восемь подглав, заключения и списка использованных источников и литературы. Во введении представлены актуальность темы, а также цели и задачи, научная новизна, хронологические рамки, методологическая основа и практическое значение исследования, краткий обзор источников и литературы. Первая глава озаглавлена «ЭТНО-ПОЛИТИЧЕСКАЯ КАРТИНА МУСУЛЬМАНСКОГО НАСЕЛЕНИЯ ВОСТОЧНОГО ЗАКАВКАЗЬЯ ВО ВТОРОЙ ПОЛОВИНЕ XIX ВЕКА» и состоит из четырёх подглав. Первая подглава, озаглавленная «Приток населения тюркского происхождения в Восточное Закавказье», представляет процесс притока тюркских племён в регион с XI по XVIII века и их рас¬селение. Вторая подглава озаглавлена «Восточное Закавказье в составе Российской империи». В ней представлена административная и национальная политика царизма, целью которой было, прежде всего, устранение персидского традиционного влияния. The dissertation is a historical research into the role of the formation of the Turkic literary culture in the second half of the XIX century in the process of ethnic consolidation of the Muslim population of the Eastern Transcaucasia. The theme of research has an important scientific significance for study of the history of formation of the modern Azerbaijani nation. The actuality of the topic is stipulated by the contradictory theories of Soviet and obvious falsifications of modern Azerbaijani historiographies about the question of the period when the Azerbaijani nation was formed. The goals of such theories are to present the modern Azerbaijani nation as an ancient one and completely formed in the XIII-XIV centuries, to present Turkic element as autochthonic. The main aim of our research is to study the influence of the XIX century for-med Turkic literature and press on the ethnic identity of Muslims of the Eastern Trans-caucasia. The main scientific conclusion of the dissertation is the thesis that the second half of the XIX century was the initial or first phase of the formation of the modern Azerbaijani nation. It is in the end of the XIX century when under the influence of the changes the ethnic consolidation of Turkic speaking population began and the ethnic identity was formed among its intellectuals. The research comprises introduction, three chapters consisting of eight sub-chapters, conclusion and bibliography. The introduction covers the actuality of the topic, also the goals and objectives, scientific novelty, chronological framework, methodological basis and practical significance of the research, summary theory of the sources and literature concerning the issue. The first chapter is entitled «ETHNO-POLITICAL PICTURE OF THE MUSLIM POPULATION OF THE EASTERN TRANSCAUCASIA IN THE SECOND HALF OF THE XIX CENTURY» and consists of three subchapters. The first subchapter is entitled «Inflow of the population of Turkic origin to the Eastern Transcaucsia». It covers the process of inflow of the Turkic tribes and their settlment in the region from XI to XVIII centuries. The second subchapter is entitled «The Eastern Transcaucasia as a part of the Russian Empire». In the second subchapter the Russian administrative and national politics in the region are researched. The main goal of those politics was the elimination of the traditional Persian influence.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Роль формирования тюркоязычной письменной культуры во второй половине XIX века в процессе этноконсолидации мусульманского населения Восточного Закавказья. The role of the formation of Turkic literary culture in the second half of the XIX century in the process of the ethnic consolidation of the Muslim population of the Eastern Transcaucasia.
      Uncontrolled Keywords: Галстян Вардан Андраникович, Galstyan Vardan A.
      Subjects: History
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 07 Sep 2017 14:14
      Last Modified: 08 Sep 2017 11:11
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5550

      Actions (login required)

      View Item