Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ֆրանս-թուրքական հարաբերությունները 1920-1939 թվականններին

Մարտիրոսյան , Արման Ռաֆիկի (2011) Ֆրանս-թուրքական հարաբերությունները 1920-1939 թվականններին. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (396Kb) | Preview

    Abstract

    Մերձավորարևելյան տարածաշրջանը այսօր էլ հանդիսանում է μազմաշերտ հակասությունների դաշտ, որտեղ խաչվում են միջազգային հարաμերություններում հիմնական դերակատարներ ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Եվրոմիության և այլոց շահերը: Այս համատեքստում ֆրանս-թուրքական 1920-1930-ական թթ. հարաμերությունների համակողմանի ուսումնասիրությունը ունի քաղաքական և գործնական կարևոր նշանակություն, քանի որ Մերձավոր Արևելքում և մասնավորապես Թուրքիայում ժամանակակից բազմաթիվ միտումների ու իրադարձությունների հիմքերը խորանում են ընդհուպ մինչև 20-րդ դարի 20-30-ական թվականները: Ֆրանս-թուրքական հարաբերությունների հիմնական ուղղությունների ամբողջական ուսումնասիրման անհրաժեշտությունը առավել ընդգծվում է մեկ այլ տեսանկյունից. քանզի այսօր էլ Թուրքիա-Եվրոմիություն բանակցային գործընթացի ենթատեքստում, Եվրոպական միության արտաքին քաղաքական գերակայությունների ձևավորման գործում Ֆրանսիան լուրջ դերակատարում ունի: Ակներև է, որ ֆրանսիական դիվանագիտությունը մեծ ակտիվություն է ցուցաբերում նաև նոր պետությունների Եվրոպական Միության անդամակցության հարցում, որտեղ հատկապես կարևոր է Թուրքիայի Եվրոպական Միությանը անդամագրվելու հարցը: Առավել ևս, որ Թուրքիայի անդամակցության հարցում Ֆրանսիայի մոտեցումները և այս հարցում ԵՄ-ում մոտեցումները տարբեր են: Առաջին աշխարհամարտից հետո միջազգային հարաբերությունն երում լուրջ փոփոխություններ կատարվեցին, սկիզμ դրվեց ուժերի վերադասավորման և ազդեցության ոլորտների վերաբաժանման անզիջում պայքարի, որի ընթացքում նախկին դաշնակից պետությունները վերածվեցին մրցակիցների: 1920-1939 թթ. կարևոր մի փուլ էր թե՛ Ֆրանսիայի, թե՛ Թուրքիայի պատմության մեջ` Օսմանյան կայսրությունը պարտվել էր, իսկ Ֆրանսիան հաղթող պետություն էր: Իրադարձությունների զարգացման նման ընթացքին զուգահեռ, 1919թ սկսված և գնալով վերելք ապրող քեմալական շարժումը լուրջ մրցակցություն պետք է ցույց տար Ֆրանսիային: Այդ պայքարը ավելի տեսանելի բնույթ ստացավ, ինչպես 1921թ Անկարայի պայմանագրով, այնպես էլ 1922 - 1923թթ. Լոզանի համաժողովից հետո: Թուրքիան իր աշխարհաքաղաքական, ռազմավարական դիրքի շնորհիվ մշտապես գտնվել է հզոր պետությունների հետաքրքրությունների ոլորտում: Այս հանգամանքն ավելի ակնառու դարձավ 1930-ական թթ., երբ միջազգային հարաբերություններում Թուրքիայի դերը զգալիորեն մեծացավ: Մի կողմից Ֆրանսիան և Անգլիան, մյուս կողմից էլ Գերմանիան և Իտալիան, դիմում էին դիվանագիտական ամենատարμեր միջոցների` ներդրումներ կատարելով կրթական և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում, ինչպես նաև տնտեսական, ռազմական, տեխնիկական աջակցությամբ, անհրաժեշտության դեպքում միջամտելով Թուրքիայի ներքին գործերին, վերջինիս իրենց արտաքին քաղաքական շահերին ծառայեցնելու համար: «Նոր» Թուրքիան իր արտաքին քաղաքական ուղենիշներիի ձևավորման համար պարտական է Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքին: 20-րդ դարի 20-30-ական թթ. Թուրքիան Մ. Քեմալի քաղաքականության շնորհիվ ոչ միայն կարողացավ վերականգնել տարածաշրջանում իր կարևորագույն դերակատարի անունը և ամրապնդել իր երբեմնի հեղինակությունը, այլև սկսեց Եվրոպայի քաղաքական կյանքին ներգրավվել` բազմաμնույթ պայմանագրեր ստորագրելով թե՛ հարևան, թե՛ եվրոպական տերությունների հետ: Թուրքիայի կողմից 1930-ական թթ.. երկրորդ կեսին, միջազգային դիվանագիտության ասպարեզ «նետվեց» Ալեքսանդրետի սանջաքի հարցը, որը սկիզբ դրեց նոր հակամարտության: Ալեքսանդրետի շուրջ վեճի կարգավորումը դուրս գալով ֆրանս-թուրքական դիվանագիտական վերահսկողության շրջանակներից, ընդունեց միջազգային բնույթ: Այս ընթացքում եվրոպական խոշոր երկրները ջանում էին Ալեքսանդրետի խաղաքարտը ծառայեցնել իրենց քաղաքական նպատակներին: Ֆրանսիան` անտեսելով Սիրիայի շահերը, սիրիական Ալեքսանդրետի «վճարումով» ապահովեց Թուրքիայի ժամանակավոր մերձեցումը անգլո-ֆրանսիական ռազմական խմբավորմանը: Освещение франко-турецких отношений в контексте современных реалий имеет важное политическое и практическое значение, поскольку на Ближнем Востоке и, особенно в Турции, сконцентрированы основы современных многочисленных тенденций и событий вплоть до 20-30-ых годов 20-ого века. Диссертация имеет также политическое значение, поскольку сегодня в контексте процесса ведения переговоров Турция-Европа, Франция имеет большую роль в деле формирования внешней политики Европейского сообщества. Основной целью диссертации было всестороннее исследование франко-турецких отношений 1920-1939гг., выявление основных мотивов утверждения двусторонних отношений, перспектив и этапов развития, а также анализ отражения международного послевоенного развития на франко-турецкие отношения. Исходя из вышеуказанного, в диссертации исследуются следующие вопросы: Представление стратегии Франции на Ближнем Востоке и в Киликии. Обсуждение развития франко-турецких политических связей с различных аспектов после Первой мировой войны. Освещение франко-турецких экономических отношений в рассматриваемый период времени с выявлением различных экономических вопросов. Выявление причин уступчивой французской политики и последствия заинтересованности сверхдержав в точке столкновения, в которой оказалась территория Ближнего востока. Исследование процесса регулирования вопроса Османского долга и выявление позиции французской стороны в данном вопросе. Освещение позиции заинтересованных властей СССР, Италии, Германии Англии и Франции по вопросам Александреттского санджака, который был составляющей частью Сирии, поскольку для России данная территория как в прошлом, так и сейчас является причиной различных споров. Раскрытие причин данного конфликта в контексте стратегических целей и задач с одной стороны Франции и Англии, а с другой стороны Германии и Италии. Анализ процесса обсуждения и итогов решения вопроса Александреттского санджака в Лиге Наций и рассмотрение политических расчетов Турции на данном этапе. Рассмотрение позиций восточных стран по отношению к Турции накануне Второй мировой войны. Обсуждение важности роли Турции с точки зрения утверждения мира и силовых отношений на данной территории. Актуальность темы диссертационного исследования обусловлена тем, что тема, которая была нами рассмотрена, ранее не подвергалась специальной разработке и полноценному изучению в нашей действительности, хотя были исследованы и опубликованы связанные с данным вопросом научные труды и статьи, где были освещены связанные с темой отдельные вопросы. Новизна данной научной работы заключена в том, что в диссертационном исследовании проанализирован и освещен с исторической точки зрения весь комплекс франко-турецких отношений на различных временных этапах. Новизна научных данных диссертационной работы показана в тех отделах, где говорится о франко-турецкой дипломатической борьбе после Лозаннской конференции, особенно в связи с предъявлением требований и предложений Турции по вопросам уточнения границ мандатных территорий Франции Сирия и Турция. The elucidation of Franco-Turkish relations in the context of current developments has an important political and practical sense, as in the Middle East and especially in Turkey many contemporary trends and the basis of the events deepens up to the 20th and 30th years of the 20-th century. The dissertation is of political significance, as even nowadays France plays a crucial role in the formation of European foreign policy in the context of the negotiation process between Turkey and European Union. The main purpose of the dissertation was to study Franco-Turkish relations between 1920-1939, to reveal the main motivations of settling bilateral relations, stages of development and perspectives, as well as to analyze the influence of international developments of post-war world on Franco-Turkish relations. Based on these purposes, the following issues have been touched upon in the dissertation; To introduce the strategy of France in the Middle East and Cilicia. To discuss the development of Franco-Turkish political relations after the World War I in the viewpoint of various aspects. To highlight the main aspects of Franco-Turkish economic relations in the specified period of time, revealing the existing problems in various fields of economy. Show the reasons and consequences of French compliant policy ever adopted in the Middle East, which appeared at the center of the collision of interests of great powers. Investigate the process of the settlement of the issue of Ottoman debt and the stance of France in the mentioned matter. To elucidate the positions of France, England, Germany, Italy, USSR regarding their interests in Alexandrette's Sanjak, which is a part of Syria, as the latter has always been a subject of debates and a battle field for the above mentioned states (Russia came to replace the former USSR). To reveal the role of the mentioned issue in the context of strategic goals and objectives of France and England in one hand, and of Germany and Italy on the other hand. To analyze the discussion process and results of Alexandrette's Sanjak issue in the League of Nations, as well as Turkey’s political intentions in the mentioned phase. To examine the logic of the positions of Western countries towards Turkey on the eve of the World War II. Analyze the importance of Turkey’s role in the region from the viewpoints of establishing peace and correlation of the power. Previously the subject of the dissertation has not undergone a full and systematized study in our reality with all its substance and questions, though the issue has been investigated and many scientific papers and articles have been published covering separate topic related to specific problems.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Франко-турецкие отношения в 1920-1939гг. Franco-turkish relations in 1920-1939.
    Uncontrolled Keywords: Мартиросян Арман Рафикович, Martirosyan Arman
    Subjects: History
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Thesis Dissertations
    Date Deposited: 26 Dec 2015 16:54
    Last Modified: 21 Jun 2018 09:50
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/570

    Actions (login required)

    View Item