Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Գնեոս Պոմպեոս. զինվորը և պետական գործիչը (Հռոմեական Հանրապետության անկման պատմությունից)

Մինասյան, Լիլիթ Ռոբերտի (2011) Գնեոս Պոմպեոս. զինվորը և պետական գործիչը (Հռոմեական Հանրապետության անկման պատմությունից). PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (462Kb) | Preview

    Abstract

    Համաձայն «քաղաքակրթություն» հղացքի արդի ըմμռնման` վերջինիս հիմնական խնդիրը համակեցական կյանքի կարևորագույն μաղադրիչների հավասարակշիռ վիճակի ապահովումն է (հոմեոստասիս): Այս պարագայում քաղաքակրթությունն ի զորու է համարժեք պատասխաններ մշակել արտաքին և ներքին մարտահրավերներին: Այն կազմակերպում է իր այլացումը ըստ կամային ճիգի և հասարակաշինական ծրագրերի: Արդյունքը քաղաքակրթական նոր տիպաμանության ձևավորումն է: Ընդունված եզրաμանությամμ` դա, այսպես կոչված, հատյալ քաղաքակրթությունն է (torn civilization)1: Հենց այս դիտանկյունից էլ փորձել ենք մեկնաμանել Հռոմի Ք. ա. II-I դդ. պատմության հիմնահարցերը` շեշտադրելով ավանդական հանրապետությունից հանրապետական միապետությանը` պրինցիպատին անցման գործընթացները: Դրանց առանձին շրջափուլերը (ճգնաժամ-պայքար-վերակառուցում) ունեն համապատմական μովանդակություն: Պատահական չէ, որ դրանք մեր օրերում ևս հետազոտական սևեռման առարկա են: Սակայն, ընդհանրական միտումներին համընթաց, պատմությունը նաև առարկ այական է և դիմավոր: Ասվածն առավել քան ճշմարիտ է Հռոմի կապակցությամμ: Ք.ա. II դ. սկիզμ առած քաղաքացիական համայնքի (civitas) և հանրապետական կարգի ճգնաժամը կյանքի կոչեց ականավոր պետական այրերի, ովքեր մշակում և փորձ արկում էին հասարակության «μժշկման» իրենց ծրագրերը: Դրանք հակամետ էին և հանգեցնում էին սուր քաղաքական պայքարի, որն հաճախ ուղեկցվում էր դավադրություններով, μռնություններով, սպանություններով, հաճախ էլ վերածվում էր քաղաքացիական պատերազմի: Դիմավորված դրանք ներկայացնում էին ականավոր պետական գործիչների հետևյալ շարքը` Տ. Գրակքոս, Գ. Գրակքոս, Գ. Մարիոս, Լ. Կ. Սուլլա, Լ. Ս. Կատիլինա, Մ. Տ. Կիկերոն, Գն. Պոմպեոս, Հ. Կեսար, Մ. Կրասոս, Պ. Կլոդիոս և այլք: Արդի քաղաքագիտական եզրաμանությամμ` Հանրապետության «μժշկման» նրանց ծրագրերը տատանվում էին պահպանողականությունից մինչև ամμոխավարություն, ստեղծագործ հասարակաշինությունից մինչև կաստայական անձնիշխանություն: Նպատակին հետամուտ` նրանք օգտագործում էին տարμեր միջոցներ` տոհմական-ընտանեկան կապերը, հանրապետական պաշտոնները, հաղթանակած զորավարի փառքը, μանակը, ամμոխի դժգոհությունը և այլն: Անցնելով թշնամանքի ու քաղաքացիական պատերազմների հարյուրամյա շրջափուլ (Ք. ա. 133-31 թթ.)` Հռոմը դրսևորեց համակեցական կամք ստեղծելու հասարակական համակեցության նոր ձև, որը համադրում էր անհամադրելին` հանրապետությունն ու մենիշխանությունը: Օգոստոս Օկտավիանոսի օրոք (Ք. ա. 27 - Ք. հ. 14 թթ.) կյանքի կոչվեց «հանրապետական միապետությունը»` պրինցիպատը` ապահովելով Հռոմի, իμրև համաշխարհային տերության, կենսունակությունը շուրջ երեք հարյուրամյակ: Տարμեր հանդերձանքներով այն մնաց համաշխարհային պատմության մեջ: Նոր պատմության արշալույսին, օրինակ, ներկայացավ «լուսավորյալ միապետության» հանդերձանքով: Ատենախոսությունում այս μոլոր գործընթացները դիմավորել ենք և հնարավորինս «չափել» խոշոր անհատականությունների «ներունակության գործակիցը»: Նման հետազոտական մոտեցմամμ զգալիորեն փոխվել են Ք. ա. I դ. կեսի Հռոմի պատմության երանգները: Առաջին պլան են մղվել գործիչներ, որոնց դե- րակատարությունն ավանդաμար «նվազեցվել է»: Ասվածն առաջին հերթին վերաμերում է Գնեոս Պոմպեոսին (Ք. ա. 106-49 թթ.): Նրա անցած ուղին աննախադեպ էր անգամ Հռոմի պատմության մեջ` ռազմական փառք, քաղաքական իշխանություն, անսահման հեղինակություն: Դրան գումարած կամք ու ինքնատիրապետություն: Այս ամենը հանգեցրեց անուրանալի հաջողությունների հռոմեական տերության տարμեր ծագերում` Իսպանիա, Միջերկրածովք, Արևելք և, հատկապես, μուն Հռոմում: Диссертационная работа представляет собой опыт исследования одной из основных проблем римской истории 11-1 вв. до н. э., в частности, кризиса республиканского строя и перехода Рима от традиционной республики к новому типу социального общежития республиканской монархии, Принципату. Отдельные этапы этого сложного и многогранного процесса (кризис, борьба, реконструкция) имеют общеисторическое значение. В указанной исторической эпохе прослеживаются две противоположные тенденции: с одной стороны вырождение республиканских устоев и ценностей, с другой - разработка концепций преодоления кризиса, "исцеления Республики". Выдающимся личностям, государственным, общественным и политическим деятелям предстояло методом проб и ошибок сконструировать историческую перспективу Рима. В 27 г. до н. э. поиски привели к новой парадигме общественно-политического строя, которую принято называть Принципатом. Одним из архитекторов Принципата мы считаем Гнея Помпея. Переосмысление его политического пути, раскрытие и исследование его роли в становлении Принципата является основной целью нашего исследования. Данная цель предполагает решение следующих задач: подвергнуть системному и типологическому анализу метамарфозу структурообразующих компонентов римской традиционной общественной организации (cгvitas) во 11-1 вв. до н. э., повлекщий за собой кризис и, в конечном счете, падение Римской Республики; проанализировать концепции преодоления кризиса, предлагаемые выдающимися государственными деятелями и их единомышленниками, рассмотреть попытки реализации этих программ и их последствия; рассмотреть основные этапы начальной политической карьеры Гн. Помпея (начало 80-60 гг. до н. э.) как совокупность чрезвычайных (экстраординарных) магистратур; рассмотреть Восточный поход Помпея (66-62 гг. до н. э.) как этап кульминации его славы, могущества и авторитета, исследовать структуру новой системы римского владичества (Pax Romana), сложившиеся на Востоке вследствие его организационных и административных мероприятий; проанализировать сущность "нового выбора" Помпея в контексте 60-50 гг. до н. э.; дать всесторонний анализ теоретического и идеологического обоснования последнего в трактате М. Т. Цицерона "О Республике" (De Re Publica); рассмотреть Первый триумвират как временний союз трех влиятельных политических деятелей, Гн. Помпея, М. Красса и Ю. Цезаря, выявить цели каждого из участников; рассмотреть обострение кризиса в конце 50 гг. до н. э., подвергнуть сравнительному анализу концепции его преодоления, их правовые основы, рассмотреть единоличное консульство Помпея в 52 г. до н. э. (consul sine collega) как прецедент принципата; исследовать глубинные причины противоборства "Помпей- Цезарь", выявить их цивилизационную перспективу в становлении системы Принципата. Методологическая база исследования сочетает традиционные историко-критический и историко-сравнительный методы, которые дали возможность выявить, обобщить и систематизировать обширный исследовательский материал. Междисциплинарный подход помог уточнить и адекватно разработать его отдельные смысловые поля (история-филология, история-политология, история-международные отношения, история-право и т.д.). Работа состоит из Введения, четырех глав, которые подразделяются на параграфы, Заключения и Списка использованых первоисточников и научной литературы. The dissertation presents an investigation into one of the main problems of Roman History of II-I cc. B.C., the crisis and decline of the republican order and the transition of Rome from a traditional republic to a new type of social coexistence, i.e. Republican Monarchy, the Principate. All periods of this difficult and multifaceted process (crisis, strugle and reconstruction) have got world historical meaning. Two opposite tendencies are examined in the given epoch; on one side degeneration of republican principles and values, on the other side, elaboration crisis overcoming concepts, concepts of “recovery of the Republic”. “Great individuals”, state, public and political leaders had to construct historical perspectives of Rome by tests and mistakes. In 27s B.C. the searches brought to a new paradigm of social and political order which was used to be called the Principate. Gn. Pompey (Gnaeus Pompeius Magnus) is considered to be one of the architects of the Principate. Reconsideration of his political activity, interpretation and investigation of his role in establishing the Principate are the main objectives of our research. The issue is supposed to deal with the following problems: to expose to a systematic and typological analysis of metamorphosis of pivotal components of Roman traditional social order (civitas) in II-I cc. B.C., followed by the crisis and, in the end, the fall of Roman Republic; to analyse concepts of overcoming crisis proposed by outstanding state leaders and their “parties”, to examine the attempts of realisation of these programs and their consequencies; to illuminate main points of Gn. Pompey’s initial political career (the beginning of 80¬60s B.C.) as a range of extreme (extraordinary) magistracy; to examine Pompey’s Eastern campaign (66-62s B.C.) as a period of his glory, power and greatest authority, to outline the new system of Roman power (Pax Romana), formed in the East in consequence of his military and administrative activities. to analyse the essence of Pompey’s “new choice” in 60-50s B.C., to sketch out the theoretical and ideological base of M.T.Cicero’s traetise ”On the Republic” (De Re Publica); to illuminate the First triumvirate as a temporal agreemeant of three influential political leaders (Caesar, Crassus, Popmey), to outline the objectives of each participant; to examine the crisis at the end of the 50s B.C., to expose to a analysis of the overcoming concepts, their legal foundation, to examine Pompey’s sole consulate in 52s B.C. (consul sine collega) as a precedent of the Principate; to examine the basic reasons of “Pompey-Caesar” confrontation on the background of their role in establishing the Principate system. Methodological basis of the investigation combines traditional critical and typological methods which helped to reveal and systemize the whole research material. Interdisciplinary approach helped to to specify and work out its paraticular semantic fields (history-philology, history-political science, history-international relations, history-law etc..). The thesis has a traditional structure and consists of Introduction, four Chapters which are subdivided into subchapters, Conclusion and Bibliography. The Introduction deals with the actuality of the theme and an extensive review of used primary and secondary sources. The first chapter “Metamorphosy of social coexistence in Rome ( II-I B.C.)” looks to the changes of Roman Republic after Punic wars and Great conquests which brought to degeneration traditional polis-republican system, caused various programs of its overcoming (from Scipio Africanus to Sulla). The initial career of Pompey is examined in the clue events of 80-60s B.C..

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Гней Помпей : военный и государственный деятель(к истории падения Римскоий Республики). Gn.Pompey: soldier and statesman (on history of decline of Roman Republic).
    Uncontrolled Keywords: Минасян Лилит Робертовна, Minasyan Lilit
    Subjects: History
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Thesis Dissertations
    Date Deposited: 27 Dec 2015 13:00
    Last Modified: 27 Jun 2018 10:12
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/580

    Actions (login required)

    View Item