Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց վերակազմակերպման իրավական կարգավորումը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ (տնտեսական ընկերությունների օրինակով)

Հովհաննիսյան, Արսեն Վոլոդյայի (2017) Կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց վերակազմակերպման իրավական կարգավորումը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ (տնտեսական ընկերությունների օրինակով). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (134Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (1785Kb) | Preview

      Abstract

      Կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձինք (այսուհետ նաև՝ կորպորացիա), հատկապես տնտեսական ընկերությունները հանդիսանում են տնտեսական հարաբերությունների հիմնական մասնակիցները, իսկ Հայաստանի Հանրապետության կողմից միջազգային տնտեսական ինտեգրացիոն գործընթացներին մասնակցության ներկա պայմաններում ազգային տնտեսության զարգացման, շուկայական հարաբերությունների բոլոր մասնակիցների իրավունքների պաշտպանության նպատակով ժամանակակից քաղաքացիական օրենսդրությունը պետք է միտված լինի ապահովելու նման տնտեսվարող սուբյեկտների համար գործառման այնպիսի բարենպաստ պայմաններ, որի շնորհիվ վերջիններս կկարողանան ավելի արագ հարմարվել արտաքին և ներքին տնտեսական միջավայրի, ինչպես նաև շուկայի կառուցվածքի փոփոխություններին: Նշված իրավիճակում բիզնեսի վերակառուցման արդյունավետ գործիքներից է համարվում իրավաբանական անձի վերակազմակերպումը: Ներկայումս կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց վերակազմակերպումը հանդիսանում է լայնորեն տարածված կորպորատիվ գործընթաց, որի միջոցով տնտեսական ընկերությունները կարողանում են հասնել իրենց բիզնեսի ֆինանսական և կազմակերպական հիմքերի բարելավմանը: Վերակազմակերպման գործընթացի միջոցով պահպանվում է քաղաքացիական շրջանառության կայունությունը, ապահովվում է երրորդ անձանց հանդեպ ունեցած իրավունքների և պարտավորությունների ամբողջական իրավահաջորդությունը, հնարավորինս երաշխավորվում են իրավաբանական անձի պարտատերերի իրավունքները, կրճատվում են կորպորատիվ գործողությունների կատարման ժամկետները, արտադրական կապիտալը չի բաժանվում իրավաբանական անձի մասնակիցների միջև և դուրս չի գալիս քաղաքացիական շրջանառությունից: Նշվածի արդյունքում վերակազմակերպման կառուցակարգը հանգեցնում է կազմակերպական և ֆինանսական ավելի նշանակալից արդյունքների: Այդ ամենի հետ մեկտեղ պետք է նշել, որ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգիրքը (այսուհետ՝ Քաղաքացիական օրենսգիրք) և կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց առանձին կազմա- կերպաիրավական ձևերի վերաբերյալ հատուկ օրենքները չեն ապահովում կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց վերակազմակերպման գործընթացի կարգավորման այնպիսի մակարդակ, որի պայմաններում վերակազմակերպման կառուցակարգի միջոցով վերջիններս հնարավորություն կունենան առավել արդյունավետ հասնելու այն նպատակներին, որոնց համար նախաձեռնել են վերակազմակերպման գործընթացը: Քաղաքացիական օրենսգիրքը հստակ չի բանաձևում վերակազմակերպման ձևերի էությունը, կարգավորում է միայն վերակազմակերպման սկզբի, վերջնարդյունքի և փաստաթղթային ձևակերպումների հետ կապված հարաբերությունները, ընդհանրապես չի անդրադառնում վերակազմակերպվող ի¬րավաբանական անձի, նրա մասնակիցների իրավունքներին և դրանց պաշտպանության խնդիրներին, իսկ պարտատերերի իրավունքներին անդրադառնում է ընդհանրացված և անորոշ: Կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց վերակազմակերպումը կորպորացիայի առանձնահատկություններով պայմանավորված էականորեն տարբերվում է ոչ կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց վերակազմակերպումից դրա իրականացման ընթացակարգով և կորպորացիայի ու նրա մասնակիցների իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտությամբ, իսկ Քաղաքացիական օրենսգրքով և կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց առանձին տեսակների վերաբերյալ օրենքներով և այլ իրավական ակտերով նախատեսված կարգավորումները, ըստ էության, նման հնարավորություն չեն ընձեռում: Կորպորատիվ տիպի առանձին կազմակերպաիրավական ձևի իրավաբանական անձանց վերաբերյալ օրենքները (օրինակ «Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների» և «Հասարակական կազմակերպությունների մասին» ՀՀ օրենքները) վերակազմակերպման ընթացակարգեր չեն նախատեսում և հղում են կատարում Քաղաքացիական օրենսգրքին, որը նշված ընթացակարգերը լիարժեք կերպով չի կարգավորում: Նշվածն ընդգծում է քննարկվող խնդիրների արդիականությունը և դրանց լուծման առավել հրատապությունը: Գործող օրենսդրական կարգավորումները չեն ապահովում վերակազմակերպվող կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձի, նրա մասնակիցնե¬րի, պարտատերերի իրավունքների պաշտպանության բավարար մակարդակ, շատ դեպքերում խոչընդոտում են կազմակերպության մասնակիցների իրավունքների արդյունավետ իրացմանը, իսկ որոշ դեպքերում զրկում վերակազմակերպման գործընթացում իրենց իրավունքները պաշտպանելու անգամ նվազագույն հնարավորությունից: Բացի այդ, հարկադիր վերակազմակերպմանը վերաբերող հիմնահարցերը հայրենական գրականության մեջ բավարար չափով ուսումնասիրված չեն, իսկ առկա օրենսդրական կարգավորումներն էլ դրա գործնական իրացման ընթացքում կարող են առաջացնել կորպորացիայի և նրա մասնակիցների իրավունքների պաշտպանության բազմաթիվ խնդիրներ: Անհրաժեշտ մակարդակի վրա չեն գտնվում նաև վերակազմակերպման շուկայում բնականոն մրցակցության համար ունեցած հնարավոր ազդեցությունները գնահատելու և բացասական ներգործությունը կանխելու իրավական կառուցակարգերը: Կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց վերակազմակերպման ընթացքում ծագող վերը նշված գիտական և գործնական խնդիրների կարևորությամբ և դրանց լուծման առաջնահերթությամբ էլ պայմանավորված է ատենախոսության թեմային ընտրությունը: Հետազոտության հիմնական նպատակն է կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց (տնտեսական ընկերությունների օրինակով) բնութագրական հատկանիշների հիման վրա դրանց վերակազմակերպման առանձնահատկությունների վերհանումը, վերակազմակերպման, դրա առանձին ձևերի համակարգային ուսումնասիրությունը, կորպորատիվ տիպի իրավաբանական անձանց նկատմամբ վերակազմակերպման կառուցակարգի և դրա առանձին ձևերի կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրների վերհանումը և օրենսդրության կատարելագործման համար առաջարկների մշակումը: Юридические лица корпоративного типа, в частности хозяйственные общества, являются основными участниками экономических отношений, а в настоящих условиях участия Республики Армения в международных экономических интеграционных процессах, с целью развития национальной экономики, защиты прав всех участников рыночных отношений, современное гражданское законодательство должно быть склонно обеспечить такие благоприятные условия применения для подобных хозяйствующих субъектов, благодаря которым последние смогут быстрее адаптироваться к изменениям внешней и внутренней экономической среды, а также структуры рынка. Реорганизация считается одним из инструментов такой адаптации и перестройки бизнеса. В настоящее время реорганизация юридических лиц корпоративного типа является широко распространенным корпоративным процессом, с помощью которого хозяйственным обществам удается достичь улучшения финансовых и организационных основ своего бизнеса. С помощью процесса реорганизации сохраняется стабильность гражданского оборота, обеспечивается полное правопреемство прав и обязательств к третьим лицам, по возможности гарантируются права кредиторов юридических лиц, сокращаются расходы ресурсов времени, производственный капитал не распределяется между участниками юридических лиц и не выходит из гражданского оборота. В результате вышеуказанного структура реорганизации приводит к более значительным организационным и финансовым результатам. Выбор какой-либо формы реорганизации по желанию юридического лица обусловлен тем, что это повышает эффективность управления организацией, делает ее более привлекательной для инвестиций, приобретает новые активы, создает новый правовой субъект на основе существующих активов и имущества, разрешает существующие корпоративные споры между участниками организации, и.т.д. Гражданский кодекс Республики Армения и специальные законы об отдельных организационно-правовых формах юридических лиц корпоративного типа не обеспечивают такой уровень регулирования процесса реорганизации, в условиях которых, с помощью структуры реорганизации, последние будут иметь возможность более эффективно достигать таких целей, для которых был установлен процесс реорганизации. Гражданский кодекс Республики Армения не содержит понятий реорганизационных форм, регулирует только отношения, связанные с началом реорганизации, окончательного результата и документарных оформлений, никогда не затрагивает проблемы, связанные с юридическим лицом, находящимся в процессе реорганизации, прав участников и их защиты, и затрагивает права кредиторов в обобщенном и неопределенном порядке. Учитывая особенности корпорации, ее реорганизация существенно отличается от реорганизации некорпоративных юридических лиц как процессом осуществления, так и необходимостью защиты прав корпорации и участников, а регулирования, предусмотренные гражданским кодеском РА и законами и прочими правовыми актами об отдельных видах юридических лиц корпоративного типа не предоставляют такую возможность. Законы о юридических лицах корпоративного типа отдельной организационно¬правовой формы не предусматривают процессы реорганизации и ссылаются на гражданский кодекс, что делает обсуждаемый вопрос более актуальным, а его решение более чем срочным. Основные вопросы, относящиеся к принудительной реорганизации, не достаточно изучены, а существующие законодательные регулирования в ходе его практической реализации, могут создать множество проблем по защите прав корпорации и ее участников. Правовые структуры реорганизации, по оценке возможных воздействий для естественной конкуренции на рынке и предотвращения отрицательного воздействия также не находятся на должном уровне. В результате вышеуказанных наблюдений, предметом изучения диссертации стали отношения, формирующиеся в связи с реорганизацией юридичесих лиц корпоративного типа по примеру хозяйственных обществ, а также реорганизация и основные вопросы по правовому регулированию. Corporate legal entities, especially the economic societies, are the principal participants of the economic relations and in the present terms of participation by the Republic of Armenia in international economic integration procedure and under the existing circumstances of the participation by the Republic of Armenia in the international economic integration procedure for the purpose of development of national economy, protection of rights of all the participants of the market-based relations the contemporary civil legislation shall adhere to provide such favourable conditions for operation of economic entities due to which the latter can quickly adapt to the amendment of the external and internal economic environment, as well as market structure. Reorganization is one of such tools for adaptation and business restructuring. Currently reorganization of corporate legal entities is a widely-spread corporate procedure by means of which the economic companies can reach improvement of the financial and organizational grounds of their business. By means of reorganzation procedure the stability of civil turnover shall be retained, the full legal succession of the rights and obligations imposed to the third parties shall be provided, the rights of the creditors of the legal entities are guaranteed to the extent possible, the expenses of time resources are decreased, the production capital is not distributed between the participants of the legal entities and does not come out of the civil turnover. As a result of the aforementioned the reorganization structure brings to more significant organizational and financial results. At the discretion of the legal entitiy the choice of any form of reorganizeation is conditioned by increase of efficiency of organization management, by making it more attractive for investments, acquiring new assets, creating a new subject of right based on the assets and property, solution of the corporate disputes arising between the participants of the company. The civil code of the Republic of Armenia and the special laws on separate legal organizational form of corporate legal entities do not provide such level of regulation of reorganization procedure of corporate legal entities, under the conditions thereof by means of reorganzation structural procedure the latter will have the opportunity to reach the goals for which they initiated the reorganization procedure, more effectively. The Civil Code of the Republic of Armenia does not comprise the concepts of reorganization forms, it only regulates the relations connected with the start of reorganization, final result and paperwork, does not touch upon the issues of the legal entities under reorganzation process, the rights of its participants and their protection, and it touches upon the rights of the participants in a general and indefinite manner. Taking into account the peculiarities of the corporation their reorganization essentialy differs from the reorganization of non-corporate legal entities both by the procedure of their implementation and the requirement of protection of rights of the corporation and its participants, and the regulations envisaged by the civil code of RA and the laws and other legal acts on the separate types of corporate legal entities do not provide such opportunity. The laws on corporate legal entities of separate legal organization form do not envisage reorganization procedures and refer to the civil code, which make the problem under study more actual and its solution more urgent. The main issues concerning the forced reorganization are not properly studied and the present legislative regulations during its practical realization may create a number of problems of protection of rights of the corporation and its participants. The legal structures for reorganization, evaluation of the possible influence for the natural rivalry in the market and prevention of the natural influence are not made with due diligence. As a result of the aforementioned observations, the relations arising in connection with reorganization of corporate legal entities on the model of economic societies, as well as the reorganization and the main issues of its legal regulation are the subject-matter of the dissertation. The paper also analyzes the jurisprudence related to mentioned issues, and presents comparative analysis of foreign countries legislation and legal practice, which allowed to reveal the existing problems in the Republic of Armenia and to present concrete proposals on alteration of the civil legislation of the Republic of Armenia and on improving its enforcement practice.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Правовое регулирование реорганизации юридических лиц корпоративного типа по законодательству Республики Армения (на примере хозяйственных обществ). Legal regulation of reorganization of corporate legal entities in accordance with the legislation of the republic of Armenia (at an example of economic societies).
      Uncontrolled Keywords: Оганнисян Арсен Володяевич, Hovhannisyan Arsen Volodya
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 26 Oct 2017 16:16
      Last Modified: 16 Nov 2017 09:53
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5844

      Actions (login required)

      View Item