Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Влияние электромагнитных волн миллиметрового диапазона на некоторые составляющие крови

Микаелян, Мариетта Самвеловна (2017) Влияние электромагнитных волн миллиметрового диапазона на некоторые составляющие крови. PhD thesis, ЕГУ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (693Kb) | Preview

    Abstract

    В настоящее время электромагнитное излучение (ЭМИ) получает широкое применение почти во всех областях биологии и медицины. Известно, что низкоинтенсивное ЭМИ различных диапазонов, например, видимого, сверхвысокочастотного (СВЧ) и крайневысокочастотного (КВЧ) оказывают значительное влияние на функциональное состояние клеток, тканей и организма в целом. В течение последних 50-60 лет, благодаря техническому прогрессу, появился новый, биологически важный фактор окружающей среды – радиочастотное ЭМИ, которое включает излучение в пределах от 3 кГц до 3000 ГГц, интенсивность которого постоянно увеличивается (Петросян и др., 2001; Allen and Ross, 2007). Учитывая данный факт, Всемирная Организация Здравохранения внесла термин “электромагнитное загрязнение окружающей среды”, который отражает факт установления новых экологических условий на Земле. Наибольшая чувствительность к влиянию ЭМИ обнаружена у высших животных, обусловленная высокой чувствительностью центральной нервной системы, сердечно-сосудистой, эндокринной и иммунной систем. Это связано с возрастающим количеством электрических линий, радио- и телестанций, средств радиолокации и радиосвязи, различных энергетических и энергоемких устройств, которые производят электромагнитное излучение миллиметрового диапазона (Бецкий и др., 2001). Таким образом, в целом проблема биологической активности ЭМИ радиодиапазона, в последние годы приобретает все большее значение. Исследование воздействия данного физического фактора окружающей среды на биологические системы, разной сложности, является одним из актуальных направлений современной биомедицины. Целью диссертационной работы являлось исследование влияния электромагнитных волн крайне высокой частоты на физико-химические свойства цельной крови и ее отдельных составляющих. В частности, исследовано влияние этих волн на плазму и эритроциты крови крыс, а также проводились модельные эксперименты по исследованию влияния этих волн на альбумин, в качестве одного важного белкового составляющего крови. Ներկայացված ատենախոսական աշխատանքում ուսումնասիրվել է միլիմետրային տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների ազդեցությունը արյան ու դրա առանձին բաղադրիչների որոշ բնութագրիչների վրա: Իրականացվել են մոդելային փորձեր այսինքն in vitro արյունն ու նրա առանձին բաղադրիչները ենթարկվել են նշված ֆիզիկական գործոնի ազդեցությանը և ուսումնասիրվել են դիտվող փոփոխությունները: Ինչպես վկայում են փորձերը, այս ներգործությունը խիստ կախվածություն է ցուցաբերում ազդեցության տևողությունից ու հաճախությունից: Ուսումնասիրվել է 41.8, 42.2, 50.3 և 51.8 ԳՀց հաճախություններով ԾԲՀ ԷՄԱ ազդեցությունը առնետների արյան պլազմայի մակերևութային լարվածության վրա: Ցույց է տրվել, որ ճառագայթահարման արդյունքում պլազմայի մակերևութային լարվածությունն աճում է, ինչը վկայում է պլազմայի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա այս ներգործության մասին: Մակերևութային լարվածության փոփոխությունը նշանակում է, որ ամբողջական օրգանիզմի պայմաններում ճառագայթահարման հետևանքով կարող է տեղի ունենալ հոմեոստազի խաթարում: Ուսումնասիրվել է նաև ԾԲՀ ԷՄԱ ազդեցությունն առնետների արյան էրիթրոցիտների մակերևութային լիցքի խտության և էլեկտրակինետիկ պոտենցիալի վրա: Ցույց է տրվել, որ 41.8 և 42.2 ԳՀց հաճախություններով առնետների արյան էրիթրոցիտների կախույթի երկարատև ճառագայթահարումը հանգեցնում է էրիթրոցիտների մակերևութային լիցքի խտության նվազմանը: Ջրի համար ռեզոնանսային 50.3 և 51.8 ԳՀց հաճախություններով ճառագայթահարման դեպքում տվյալ բնութագրիչի նվազման չափը ավելի մեծ է, ինչը, ամենայն հավանականությամբ, կապված է ջրի միջոցով ճառագայթման էներգիայի կլանման և ջրի կանոնավոր կառուցվածքի փոփոխության հետ: Տարբեր հաճախություններով ճառագայթահարումը հանգեցնում է էլեկտրակինետիկ պոտենցիալի բացարձակ արժեքի նվազմանը: Էրիթրոցիտների ագրեգացումը իր հերթին պայմանավորված է մակերևութային լիցքի խտության նվազմամբ, որը հանգեցնում է բջիջների միջև ձգողության և վանողոթյան ուժերի փոփոխություններին և էրիթրոցիտների մոտեցմանն ու ագրեգացիային: Բացի այդ, լիցքի փոփոխությունը պայմանավորված է թաղանթների հատկությունների փոփոխություններով, ինչի հետևանքով աճում է բջջաթաղանթների թափանցելիությունը, որն էլ կարող է բերել էրիթրոցիտների դիմացկունության անկմանը: In the presented work the effect of millimeter range electromagnetic waves on some characteristics of blood and its separate constituents has been observed. Model experiments were carried out, i.e. the blood and its constituents in vitro were exposed to the effect of the mentioned physical factor and the observed changes were studied. As the experiments indicate this impact strongly depends on the effect duration and frequency. The effect of EMW EHF (electromagnetic waves with extremely high frequencies) by 41.8, 42.2, 50.3 and 51.8 GHz frequencies on blood plasma surface tension of rats was studied. It was shown that value of the plasma surface tension coefficient increases, which indicates this effect on the plasma physicochemical properties. Change of the surface tension coefficient means that in real organism a distortion of homeostasis may take place due to irradiation. The effect of EMW EHF on surface charge density and electrokinetic potential of rat blood erythrocytes was also studied. It was shown that long-term irradiation of suspension of rat blood erythrocytes by 41.8 and 42.2 GHz frequencies results in decreasing of the surface charge density of rat blood erythrocytes. In the case of irradiation by water resonant 50.3 and 51.8 GHz frequencies the decreasing size of this characteristic is higher, which, most apparently, is connected to irradiation energy absorption via water and water canonic structure change. Irradiation by different frequencies results in £- potential absolute value decreasing. Aggregation of erythrocytes in turn is conditioned by decreasing of the surface charge density, which leads to alterations of attraction and repusion forces as well as approaching and aggregation of erythrocytes. Besides, the charge change is conditioned by variations of membrane properties, due to which the permeability of cellular membranes increases that in turn may result in a colapse of resistence of erythrocytes. To maintain this suggestion the study of EMW EHF effect by 42.2 and 51.8 GHz frequencies on acid-induced hemolysis of erythrocytes was carried out. It was shown that this factor impact leads to bulging of erythrocytes and high percentage hemolysis. On the other hand, it was shown that with concentration enhancement of erythrocytes the suspension density decreases, which also indicates the aggregation of erythrocytes in consequence of irradiation.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Միլիմետրային տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների ազդեցությունը արյան որոշ բաղադրիչների վրա: Effect of millimeter range electromagnetic waves on some constituents of blood.
    Uncontrolled Keywords: Միքայելյան Մարիետա Սամվելի, Mikaelyan Marieta S.
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 02 Nov 2017 09:54
    Last Modified: 02 Nov 2017 09:54
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5867

    Actions (login required)

    View Item