Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հեքիաթ-նորաձևության փոխակերպումները որպես միջնշանային թարգմանության դրսևորում (անգլալեզու փաստական նյութի հիման վրա)

Դանիելյան, Արմինե Միխաիլի (2017) Հեքիաթ-նորաձևության փոխակերպումները որպես միջնշանային թարգմանության դրսևորում (անգլալեզու փաստական նյութի հիման վրա). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (722Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (32Mb) | Preview

      Abstract

      Ատենախոսության ուսումնասիրության առարկան հեքիաթի գծային (linear) լեզվական նշաններով արտահայտված և պատկերային (visual) նորաձևության համատեքստում հանդես եկող դրսևորումներն են: Նյութի ընտրությունը պայմանավորված է հետևյալ հանգամանքով. հեքիաթ և նորաձևություն կանոնավոր փոխներթափանցումներն ավելի քան հարյուրամյա ժամանակագրություն ունեն: Այս տարաբնույթ փոխառնչությունների առկայացման փաստը հնարավոր չէ անուշադրության մատնել: Միջնշանային թարգմանությունները քննելիս որպես աղբյուր տեքստ հեքիաթների անգլալեզու տարբերակի ընտրությունը կամայական չէ: Այն թելադրված է արդի նորաձևության մեջ անգլերեն գերակա կարգավիճակով: Ինչպես ցույց են տալիս հետազոտության արդյունքները, հեքիաթները տեղափոխվում են նորաձևության նշանային համակարգ գլխավորապես անգլալեզու մշակութային միջավայրից: Պատկերային մեկնություններն ուղեկցող երկրորդային տեքստերը (ծանոթագրություն, մեջբերում, մեկնաբանություն) նույնպես հիմնականում անգլերեն են: Նույնիսկ եթե տվյալ պարբերականը կամ ցուցադրությունը նախատեսված է ոչ անգլալեզու ընթերցողի համար, միևնույն է, շեշտվում են առնվազն հեքիաթի վերնագրի կամ հերոսի անվան անգլիական գրելաձևերը որպես առավել ճանաչելի տարբերակներ: Ատենախոսության նպատակն է հետազոտել հեքիաթի գծային տեքստի ոճիմաստային փոխակերպումները պատկերային նշանային համակարգերում' վերջիններս դիտարկելով որպես միջնշանային թարգմանության դրսևորում: Այս նպատակն իրականացնելու համար աշխատանքում առաջադրվում են հետևյալ խնդիրները. Եզրագծել պատկերային նշանագիտության որպես ինքնուրույն գիտակարգի ձևավորմանը նպաստող նախադրյալները: Ուսումնասիրել լեզվական և ոչ լեզվական նշանային համակարգերի իմաստաոճական փոխատեղումները դիտարկելով տեղեկատվության միջնշանային փոխանցումը որպես թարգմանական ընթացքի դրսևորում: Բացահայտել այն լեզվաոճական հնարները, որոնք երևան են գալիս գծային տեքստի բաղադրիչների պատկերային թարգմանության արդյունքում: Խորքային վերլուծության ենթարկել դասական հեքիաթների իմաստային շերտերը նորաձևության թիրախ պատկերների միջոցով: Ատենախոսության արդիականությունը պայմանավորված է միջնշանային ոճական և իմաստային փոխակերպումների քննության հրամայականով: Այսօր միջգիտակարգային ուսումնասիրությունները գտնվում են հետազոտողների ուշադրության կենտրոնում: Գրեթե յուրաքանչյուր հաղորդագրություն ունի բազմանշանային բնույթ և հասցեատիրոջից պահանջում է երկու և ավելի նշանային համակարգերի համաժամանակյա վերծանում այն մեկնելու համար: Ժամանակակից հաղորդակցության մեջ նկատվում է պատկերային տեղեկատվության ծավալային զգալի աճ, քանի որ բազմանշանային տեքստն ունի ավելի մեծ ազդեցություն և կիրառելիություն, քան զուտ լեզվականը: Ատենախոսության նորույթն այն է, որ առաջին անգամ փորձ է արվում քննել հեքիաթ-նորաձևություն միջտեքստային անդրադարձները միջնշանային թարգմանության տեսանկյունից ենթարկելով դրանք լեզվաոճական զուգադրական քննության: Տասնամյակներ առաջ միջնշանային թարգմանության գաղափարը ներմուծել է Ռոման Յակոբսոնը' ընդգծելով տարբեր նշանային համակարգերի միջև տեղեկատվական հաղորդումների հնարավորությունը: Այդուհանդերձ, այս տեսության ներուժը լիովին բացահայտվում է միայն գիտության զարգացման արդի փուլում: Ատենախոսության տեսական արժեքը կարող է համեստ ներդրում լինել լեզվաբանական և մշակութաբանական գիտակարգերի զարգացման հարցում: Աշխատանքը կարող է որպես նախադեպ ծառայել պատկերային նշանագիտության ոլորտում նոր հետազոտությունների համար, որոնք ուղղված կլինեն լեզվական և ոչ լեզվական նշանային համակարգերի, տարբեր համատեքստերում դրանց փոխներգործության ձևերի բացահայտմանը: Ատենախոսությունը բացահայտում է լեզվական միավորների պատկերային տարբերակների ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը, որը պայմանավորված է ժամանակակից աշխարհում հաղորդակցության բազմանշանային բնույթով: վերլուծված նյութը և մեկնության արդյունքները կարող են գործնական ներդրում լինել նշանագիտության, իմաստաբանության, ոճագիտության, թարգմանաբանության բնագավառում իրականացվող հետազոտական աշխատանքների իրականացման մեջ: Ատենախոսության մեջ կիրառված է միջտեքստային զուգադրական վերլուծության մեթոդը, որի միջոցով քննվում են հանրահայտ հեքիաթների անգլալեզու տեքստերի գաղտնիմաստների փոխակերպումներն ու ոճիմաստային ներուժի դրսևորումները պատկերային թարգմանության մեջ: Մի շարք օրինակների դեպքում կիրառվել է նաև հետադարձ թարգմանության մեթոդը (պատկերի լեզվականացումը), որը լայն տարածում ունի լեզվական թարգմանության բնագավառում, երբ անհրաժեշտություն է ծագում բացահայտել թարգմանական գործընթացի և թիրախ տեքստի անճշտությունները: Ատենախոսությունը բաղկացած է ներածությունից, երեք գլուխներից, եզրակացությունից, օգտագործված գրականության ցանկից և պատկերային նյութից: Ներածության մեջ ներկայացվում են ուսումնասիրության առարկան, նպատակն ու խնդիրները, կիրառված վերլուծության մեթոդը, հիմնավորվում են կատարված հետազոտության արդիականությունն ու նորույթը, տեսական ու գործնական արժեքները: The subject matter of the present research is the linguostylistic study of linear fairy tale texts and their visual manifestations in the fashion sign system. The choice of English language texts is motivated by the dominant status of English in the world of modern fashion. The goal of the research is to examine the stylistic and semantic transformations of linear source texts into visual target texts viewing these transformations as intersemiotic translations. In order to achieve this aim the following objectives are set forth: To outline the principles, which design the visual semiotics as an independent discipline. To study semantic and stylistic replacements in linguistic and non- linguistic sign systems by examining the intersemiotic transmission of information as an expression of the translational process. To reveal the stylistic devices, which occur as a result of visual translation of the linear text elements. To examine the interpretation of the semantic layer of classic fairy tale texts through target fashion images. To realize the above-mentioned objectives the intertextual-comparative and the reverse translation methods of analysis have been applied. The topicality of the research is determined by the necessity to examine intersemiotic stylistic and semantic transformations. Today, almost any message is of multisemitoic nature and requires the awareness of two or more sign systems to decode the information. The multisemiotic text has stronger influence and wider usage. The novelty of the research is determined by the fact that intertextual allusions between fairy tale and fashion are read from the point of view of intersemiotic translation, which interprets the mentioned allusions through linguostylistic analysis. From the theoretical perspective the analysed material and the results of the thesis may serve as a precedent for new research in the sphere of visual studies revealing new means of interpretation between linguistic and non- linguistic sign systems. The practical value of the thesis is provided by the fact that the findings of the research can be applied in theoretical courses of semiotics, comparative stylistics, translation studies, and text interpretation. The research consists of Introduction, three chapters divided into subchapters, Conclusion, Bibliography and Visual Material. Объектом реферируемой диссертации являются линейные ( представленные языковыми знаками, и визуальные, представленные в знаковой системе моды, варианты сказок. Выбор англоязычных текстов обусловлен доминирующим статусом английского языка в мире современной моды. Целью диссертационной работы является исследование семантико-стилистических трансформаций линейных текстов сказок в визуальных семиотических системах как проявлений интерсемиотического перевода. Для достижения указанной цели были определены следующие задачи: Обрисовать принципы, которые формируют визуальную семиотику как самостоятельную дисциплину. Изучить семантико-стилистические замещения в языковых и не языковых семиотических системах, рассматривая интерсемиотические переносы информации как проявления перевода. Выявить те лингвостилистические приемы, которые возникают в результате визуального перевода элементов линейного текста сказок. Изучить визуальные интерпретации семантических слоев сказочных текстов с помощью зрительных образов моды. Для решения поставленных задач в работе были применены методы интертекстуального сравнения и обратного перевода. Актуальность исследования заключается в необходимости изучить стилистические и семантические интерсемиотические трансформации. Почти каждое сообщение является полисемиотическим и требует, чтобы адресат сообщения пользовался двумя или более семиотическими системами для его расшифровки. Новизна настоящего исследования состоит в выборе объекта исследования: впервые интертекстуальные аллюзии между сказкой и визуальными проявлениями моды изучаются с точки зрения интерсемиотического перевода и и подвергаются лингвостилистическому анализу. Теоретическая значимость работы обусловлена тем, что результаты исследования могут служить прецедентом для новых работ в сфере визуальной лингвистики, выявляя новые способы интерпретации форм взаимодействия между языковыми и не языковыми знаково¬семиотическими системами. Практическая ценнность исследования состоит в том, что результаты работы могут быть применены в теоретических курсах семиотики, сравнительной стилистики, переводоведения и интерпретации текста. Работа состоит из введения, где представлены объект, цель и задачи, актуальность, новизна данного исследования, трех глав, заключения, списка использованной литературы и визуального материала.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Fairy tale to fashion transformations as expressions of intersemiotic translation (with special reference to English language material). Трансформации текста сказки в образы моды как проявления интерсемиотического перевода (на основе англоязычного материала).
      Uncontrolled Keywords: Даниелян Армине Михайловна, Danelyan Armine
      Subjects: Literature
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 01 Nov 2017 18:45
      Last Modified: 17 Nov 2017 09:48
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5868

      Actions (login required)

      View Item