Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները արդարություն և զարգացում կուսակցության կառավարման առաջին տասնյակում (2002-2012 թթ.)

Իսրայելյան, Անդրանիկ Գարեգինի (2013) Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները արդարություն և զարգացում կուսակցության կառավարման առաջին տասնյակում (2002-2012 թթ.). PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (466Kb) | Preview

    Abstract

    1923 թ. Թուրքիայի Հանրապետության հռչակումից հետո պետության արտաքին քաղաքականությունը հիմնվում էր արևմտականության ու ստատուս քվոյի պահպանման սկզբունքների վրա: Թուրքիան մոտ ութ տասնամյակ վարում էր ակտիվ քաղաքականություն Արևմուտքին տնտեսապես ու քաղաքականապես ինտեգրվելու ուղղությամբ: Արդարություն և զարգացում կուսակցության կառավարման առաջին տասնամյակն (2002-2012 թթ.) առանցքային նշանակություն ունեցավ Թուրքիայի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության համար: Իսլամամետ «Ազգային տեսակետ» շարժումից սերող ԱԶԿ-ն 2002-2004 թթ. մեծաթիվ բարենորոգումներ իրականացրեց ԵՄ-ի հետ Թուրքիայի օրենսդրության համապատասխանեցման ուղղությամբ: 2004 թ. դեկտեմբերին Բրյուսելում Եվրոպական խորհուրդը որոշեց, որ Թուրքիան բավարար առաջընթաց է գրանցել անդամակցության բանակցություններ սկսելու համար, որի մեկնարկը տրվեց 2005 թ. հոկտեմբերին: Սակայն հետագա հնգամյակի ընթացքում Թուրքիան վերաիմաստավորեց և որոշ շտկումներ մտցրեց արտաքին քաղաքական ուղղությունները բազմազանեցնելու ուղղությամբ: Թուրքիայի ակտիվությունը հատկապես դրսևորվեց Մերձավոր Արևելքում, ուր նրա ներգրավվածությունը, առաջնորդ դառնալու ուղղությամբ քայլերը առաջ բերեցին քննարկումներ առանցքի շեղման վերաբերյալ: Թուրքիան նաև քայլեր ձեռնարկեց ակտիվանալու հեռավոր տարածաշրջաններում, ինչպիսիք են Հարավային և Արևելյան Ասիան, Աֆրիկան ու Լատինական Ամերիկան: ԱԶԿ-ի կառավարման առաջին տասնամյակի արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությունն արդիական նշանակություն ունի` հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ԱԶԿ-ը շարունակում է մնալ իշխող ուժը Թուրքիայում: Թուրքիայի իշխող կուսակցության արտաքին քաղաքականությունից զգալիորեն կապված են Մերձավոր Արևելքի ու այլ հարակից տարածաշրջանների, այդ թվում Հարավային Կովկասի զարգացումները: Տարածաշրջանային առաջնորդ դառնալու Թուրքիայի քաղաքականությունը մի շարք կարևոր զարգացումների պատճառ է հանդիսանում: ԱԶԿ-ի կառավարման տասնամյակում Թուրքիայի վարած արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությունը կարևոր է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքական գծի մշակման համար: Հայաստանի Հանրապետության անկախացումից ի վեր առաջին անգամ ԱԶԿ-ի կառավարման շրջանում պաշտոնական Անկարան քայլեր կատարեց Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ, որոնց արդյունքում Թուրքիայի նախագահը պատմության մեջ առաջին անգամ այցելեց Հայաստան, ապա և ստորագրվեցին արձանագրությունները դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու և հարաբերություններ զարգացնելու մասին:Բացի այդ, ԱԶԿ-ի կառավարման տասնամյակում ինստիտուցիոնալացված թուրք-ադրբեջանական ռազմա-քաղաքական դաշինքն անմիջական և առաջնային ազդեցություն ունի ՀՀ-ի և ԼՂՀ-ի ազգային անվտանգության համակարգի ձևավորման վրա: Цель исследования заключается в анализе особенностей внешней политики Турции в течении первого десятилетия нахождения у власти партии Справедливость и развитие (2002-2012 гг.) Структура работы подчинена целям и основным задачам исследования и состоит из введения, двухглав, заключения, списка использованных источников и литературы и приложения. Во введении обуславливается актуальность исследования, представляются основные цели и задачи исследования, исторические рамки, методология, краткий обзор использованной литературы и источников, а также теоретическое и прикладное значение диссертации. Первая глава диссертации «Идеология и особенности внешней политики партии Справедливость и развитие (ПСР)» состоит из трех подглав. В первой подглаве представлена линия внешней политики Турции до прихода к власти ПСР в 2002. В следующих подглавах анализируются идейные основы, а также особенности формирования и осуществления внешней политики ПСР. Вторая глава «Стратегические и тактические изменения в направлениях внешней политики Турции(2002-2012гг.)» состоит из восьми подглав, в которых исследуются стратегические и тактические изменения политики Турции в отношениях с ЕС, США, Россией, в Ближнем Востоке, Балканах, Южном Кавказе, Центральной Азии. Третья глава озаглавлена «Новые направления во внешней политике Турции»и состоит из двух подглав. В ней анализируются переосмыслениероли Южной и Западной Азии во внешней политике Турции, также инициативы Турции в Африке и Латинской Америке. Содержание диссертации можно представить в следующих положениях: Причины перемен вовнешней политики Турции во время нахождения у власти ПСР можно разделить на внешние и внутренние. Приобретение статуса кандидата в ЕС, европеизация внешней политики страны и энергетическая зависимость от соседних стран явились теми факторами, которые так или иначе оказали бы влияние на курс внешней политики Турции, независимо от идейных основ правящей партии. К внутренним причинам можно отнести укрепление позиций происламской или анатолийской буржуазии в ее интересах на превращение Турции в игрока, имеющего влияние в решении проблем глобального характера, а также исламистскую идентичность партии Справедливость и развитие. Идеология внешней политики ПСР кроется в происламской ориентации партии и нео-османском мировоззрении. Изменения во внешней политике Турции произошли и с возрастанием влияния таких акторов, как бизнес ассоциации, исследовательские центры, неправительственные организации. Во время нахождения у власти ПСР Турция начала вести переговоры с ЕС (2005г.). Основными мотивами углубления отношений были укрепление позиций власти внутри страны путем уменьшения роли Вооруженных сил и продвижения экономических интересов. При этом, после укрепления позиций власти и ослабления ВС, Турция стала все больше диверсифицировать свою внешнюю политику. The purpose of the study is the analysis of peculiarities of the foreign policy of the Republic of Turkey in the first decade of governance of the Justice and Development Party. The chronological framework of the dissertation covers from 2002 to 2012. The structure of the work serves the purposes and the basic tasks of the study and consists of introduction, two chapters, conclusion, bibliography and appendix. In the introduction the relevance of the study is substantiated, the main goals and objectives, the methodology and the brief description of used literature are presented and the practical importance of the dissertation is described. The first chapter of the dissertation is entitled “Ideology and Peculiarities of the Foreign Policy of Justice and Development Party’’ (JDP). The first chapter consists of three sub-chapters. First sub-chapter describes the general line of Turkish foreign policy before the election of JDP in 2002. Next sub-chapters analyse ideational bases of its foreign policy and peculiarities of formation and implementation of Turkish foreign policy under JDP. The second chapter is entitled “Strategic and Tactical Changes in the Directions of Turkish Foreign Policy (2002-2012)”. It consists of eight subchapters, each of which analyses new tendencies of Turkish policy towards the EU, the USA, Russia, Middle East, the Balkans, South Caucasus, Central Asia and “New directions’’- South and East Asia, Africa and Latin America. The content of the study is encompassed in the following provisions: The reasons behind changes in Turkish foreign policy are both internal and external. The candidate status of EU membership and Europeanization of Turkish foreign policy, energy dependence on neighborhood are the factors that would influence Turkish foreign policy regardless ideational bases of ruling party. Growth and consolidation of Islamist / Anatolian bourgeoisie, which has interest in global engagement of Turkey and islamist identity of JDP, are internal factors behind changes in foreign policy. Ideational basis of foreign policy of JDP is Islamic-centered and neoottoman vision. Among novelties of foreign policy formation and implementation in the first decade of governance of JDP one may distinguish the growing influence of new actors-business associations, think tanks, NGOs. During JDP governance Turkey made necessary progress towards EU standards so that in 2005 Negotiations were launched with EU. Driving forces to deepen relations with EU were the consolidation of power in domestic politics, through decreasing the role of country’s armed forces and promoting economic interests. Along with this, Turkey has undertaken the further diversification of its foreign policy.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Особенности внешней политики Турции в первом десятилетии правления партии справедливость и развитие (2002-2012гг.). Peculiarities of the foreign policy of the Republic of Turkey in the fist decade of governance of the justice and development party (2002-2012).
    Uncontrolled Keywords: Исреелян Андраник Гарегинович, Israyelyan Andranik
    Subjects: History
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 03 Nov 2017 16:26
    Last Modified: 28 Jun 2018 14:40
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5888

    Actions (login required)

    View Item