Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Բարբառային իրողությունները Արցախի և Զանգեզուրի գրողների ստեղծագործություններում

Մովսեսյան, Ռենա Անդրանիկի (2017) Բարբառային իրողությունները Արցախի և Զանգեզուրի գրողների ստեղծագործություններում. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (291Kb) | Preview

    Abstract

    Արվեստի յուրաքանչյուր գործ և նրա հեղինակի անհատականությունը արժևորվում են ոչ միայն ստեղծագործության թեմատիկայով, այլև արտահայտման միջոցների ընտրությամբ: Գեղարվեստական երկի դեպքում թեմայից ոչ պակաս կարևորվում է, թե գրողը լեզվական ինչպիսի արտահայտչամիջոցներ է ընտրել և դրանք երբ, ինչպես, ինչ նպատակով է կիրառել, քանի որ լեզվի միջոցով են գրականության մեջ դրսևորվում այս կամ այն ժողովրդի ազգային կերպարը, նրա կենսագրությունը, մտածողության ձևը: Գեղարվեստական գրականության և նրա լեզվի ժողովրդայնացման խնդիրը դրված էր դեռևս աշխարհաբարի ձևավորման շրջանից և ցայսօր էլ արդիական է: Իսկ լեզվի ժողովրդայնացման ուղիներից մեկը բարբառային իրողությունների գործածությունն է: Բարբառային իրողությունները ճանաչողական և ոճական մեծ արժեք ունեն. գեղարվեստական ստեղծագործության մեջ դրանք ունեն տարբեր գործառույթներ. բնութագրում են տվյալ տարածաշրջանի կենցաղը, բարբառը կամ խոսվածքը դարձնում են ավելի ճանաչելի և ստեղծելով համապատասխան բներանգ' գրական կերպարները դարձնում են ավելի գործուն, կերպավորումը' համոզիչ: Բարբառները բնական հիմքն են գրական տարբերակների, և բարբառային իրողությունները հավաստի աղբյուր են' ուսումնասիրելու գրական լեզվի զարգացման միտումներն ու գործընթացները: Ուսումնասիրության համար որպես փաստական նյութ են ծառայել Զանգեզուրի և Արցախի գրողներ Սերո Խանզադյանի, Սուրեն Այվազյանի, Գուրգեն Գաբրիե[յանի, Մաքսիմ Հովհաննիսյանի, Վարդան Հակոբյանի, Սոկրատ Խանյանի, Վազգեն Օվյանի, Նորայր Ավետիսյանի, Արտաշես Ղահրիյանի, Համլետ Մարտիրոսյանի, Հրաչյա Բեգլարյանի, Սարգիս Աբրահամյանի ստեղծագործությունները: Արցախի և Զանգեզուրի գրողները Ղարաբաղի բարբառի կրողներն են, և նրանց ստեղծագործություններում դրսևորվող բարբառայնությունները մեծ մասամբ Արցախի տարածքի խոսվածքներին հատուկ իրողություններ են, որոնց մի մասը, բնականաբար, բնորոշ է նաև այլ բարբառների: Ուստի օգտագործել ենք նաև հայոց լեզվի տարբեր շրջանների, Արցախի և հայերենի այլ բարբառների բառամթերքն ընդգրկող աշխատանքների նյութերը, տարբեր գրողների ստեղծագործությունների լեզվաոճական առանձնահատկությունները քննող ուսումնասիրությունները: Любое произведение искусства и индивидуальность автора оцениваются не только тематикой произведения, но и выбором выразительных средств. Одним из средств художественного отображения характера народа, его мышления жизненной философии является «народность» языка, которая достигается применением диалектных и разговорных единиц. Несмотря на то, что проблема «народности» художественной литературы и ее языка поставлена еще в период формирования ашхарабара (новоармянского языка), по сей день она актуальна. Безусловно, диалекты являются естественной основой не литературных вариантов и в этом смысле закономерно выявление диалектных реалий в художественном произведении. Эти единицы определяются в научной литературе как диалектизмы. Диалектизм это характерная диалекту языковая особенность, применяющаяся в литературном языке. Цель диссертационной работы заключается в исследовании диалектных реалий в произведениях арцахских и зангезурских писателей и их функций не только в стилизации художественной речи, но и в обогащении литературного языка посредством диалекта. Материалом для исследования служат произведения арцахских и зангезурских современных писателей. Наличие диалектизмов в художественной литературе исследовано и представлено нами в качестве пути обогащения литературного языка. Важнейшей теоретической задачей исследования является изучение диалектизмов в языке художественной литературы на основе произведений арцахских и зангезурских современных писателей, а в художественном языке исследование изменений диалектизмов имеет научно-практическую ценность. В качестве фактического материала для исследования послужили произведения современных зангезурских и арцахских писателей Серо Ханзадяна, Сурена Айвазяна, Гургена Габриеляна, Максима Ованнисяна, Вардана Акопяна, Сократа Ханяна, Вазгена Овяна, Норайра Аветисяна, Арташеса Гарияна, Гамлета Мартиросяна, Грачи Бегларяна, Саркиса Абрамяна. Были использованы словари арцахских и армянских диалектов, а также работы, посвященные лингвостилистическим исследованиям произведений различных писателей. Any work of art and author’s individuality is evaluated not only by the theme of the work but also by the choice of expressive means. In literary works the writer’s choice of language expressive means is no less important than when, how and for what purpose they are used. One of the means of artistic reflection of the national character, thinking and life philosophy is the “nationality” of the language, which is achieved by the use of dialectal realities. Though the problem of “nationality” of the literature and its language is set in the period of formation of ashkharabar (the Modern Armenian language), it is relevant to the present day. Of course, dialects are natural bases for non-literary versions and in this sense the identification of natural dialectal realities in literary works is regular. These realities are defined in the scientific literature as dialectisms. Dialectism is a language peculiarity particular to the dialect used in the literary language. The aim of the work is to study dialectal realities in the works of Artsakh and Zangezur writers and their functions not only in stylization of artistic speech but also in the process of enriching the literary language through dialect. Artsakh and Zangezur contemporary writers' works serve as material for study. The most important task of the theoretical research is the study of dialectisms in the language of fiction in the works of Artsakh and Zangezur contemporary writers. The study of dialectal changes in the language of fiction has scientific and practical value. The works of Zangezur and Artsakh contemporary writers Sero Khanzadian, Suren Aivazyan, Gurgen Gabrielyan, Maksim Hovhannisyan, Vardan Hakobyan, Sokrat Khanyan, Vazgen Ovyan, Norair Avetisyan, Artashes Ghahriyan, Hamlet Martirosyan, Hrachya Beglaryan, Sargis Abrahamyan have become the factual material for research. Besides, the dictionaries of Artsakh and Armenian dialects, as well as works devoted to linguo-stylistic research of various works have been used.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Диалектные реалии в произведениях арцахских и зангезурских писателей. The dialectal realities in Artsakh and Zangezur writers' works.
    Uncontrolled Keywords: Мовсесян Рена Андраниковна, Movsesyan Rena Andranik
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 03 Nov 2017 16:26
    Last Modified: 06 Nov 2017 12:44
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5889

    Actions (login required)

    View Item