Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Մսի և մսամթերքի արտադրության և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների լուծման ուղիները ՀՀ-ում (Կոտայքի մարզի օրինակով)

Հովհաննիսյան, Սարգիս Վահագնի (2017) Մսի և մսամթերքի արտադրության և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների լուծման ուղիները ՀՀ-ում (Կոտայքի մարզի օրինակով). PhD thesis, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (37Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (6Mb)

      Abstract

      Մսի արտադրությունը պարենային անվտանգության կարևոր բաղադրիչներից է, իսկ մսի և մսամթերքի սպառումը՝ բնակչության բարեկեցությունն ու սննդի լիարժեքությունը բնու-թագրող ցուցիչներից մեկը: Մսին բաժին է ընկնում անասնաբուծության համախառն արտադրանքի 59.2%-ը (217.5 մլրդ. դրամ) և բնակչության սպառողական ծախսերի 10.5%-ը (161.1 մլրդ. դրամ): Վերջին տասնամյակում ՀՀ-ում բնակչության եկամուտների եռապատկմանը զուգընթաց` տարեցտարի մեծանում է մսի և մսամթերքի նկատմամբ պահանջարկը, ինչն ակներև է դրանց վրա կատարած ծախսերի 60.8 մլրդ. դրամ (60.6%), մսի և մսամթերքի ապրանքաշրջանառության ծավալների 9.6 մլրդ. դրամ (10.7%) և համախառն սպառման 58.8 հազ. տոննա (64%) աճից: 2005-2015թթ. մսի և մսամթերքի արտադրության ծավալների համապատասխանաբար 44.4 (79.3%) և 3.9 հազ. տոննա աճի (2.5 անգամ) ձեռքբերումներին զուգահեռ, շուկան համալրվում է անհայտ ծագման և անհուսալի, էներգետիկ արժեքավորության, էկոլոգիական մաքրության և որակական այլ չափորոշիչներով տեղական մսին էապես զիջող 52.6 և 9.4 հազ. տոննա մսով և մսամթերքով: Պարենային անվտանգության ապահովման և տեղական արտադրության զարգացման գերակայությունը վերահաստատում է ներկրումների այլընտրանքի անհեռանկարայնությունը: Այդուհանդերձ, արտաքին կախվածության սպառնալիքի դիմագրավման համար լուծված չեն մի շարք հիմնարար հարցեր, որոնցից առավել ծանրակշիռ են բնական կերահանդակների արտադրողական ներուժի օգտագործման և անասնաբուծության վարման գիտական համակարգի ներդրման անբավարարությունը, մսամթերք արտադրող ձեռնարկությունների արտադրական հզորությունների 87.1%-ի թերբեռնվածությունը, մսի շուկայում համահավասար մրցակցային դաշտի կայացման անհրաժեշտությունը, միս և մսամթերք արտադրողների միջև արդյունավետ փոխհարաբերությունների ձևաչափի բացակայությունը, գյուղացիական տնտեսությունների արտադրության ցածր արդյունավետությունն ու ընդլայնված վերարտադրության միջոցների սակավությունը և այլն: Мясо и мясопродукты имеют значительную экономическую роль в показателях производства и потребления продовольственных товаров и емкости рынка, макропоказателях страны (в валовой продукции АПК, сельского хозяйства и животноводства, во внутреннем товарообороте, во внешней торговле и т.п.) и критериях уровня жизни (в потребительских расходах, продовольственной и потребительской корзине, в структуре расходов на продовольственные товары, в энергетической структуре потребляемых пищевых продуктах и т.д.). В дореформенном периоде (1988 г.) объем производства мяса достиг 113.2, а мясопродуктов 28,5 тыс. тонн. Несмотря на убытки, понесенные в ходе приватизации, к 2015г. производство мяса и мясных продуктов достигло 100.4 и 6.5 тыс. тонн соответственно. Если учесть сокращение импорта концентрированных кормов (700-750 тыс. тонн) в республику и полевого кормопроизводства, станет очевидно, что появление независимого землевладельца стало главным фактором развития производства и роста самообеспеченности страны. На современном этапе развитию отрасли препятствуют серьезные проблемы, наиболее весомыми из которых являются: зависимость от внешнего рынка, недостаточность использования производительного потенциала естественных кормовых угодий, низкая эффективность производства крестьянских хозяйств, низкий уровень использования производственных мощностей предприятий мясного подкомплекса и т.д.. Основной целью исследования является выявление проблем в области производства мяса и мясопродуктов, первоочередных вопросов в цепи производство-переработка, производство-реализация и рынка сельскохозяйственных животных, а также разработка путей их решения на основе оценки потенциальных ресурсов, с учетом природно-хозяйственных особенностей РА и Котайкского марза, приоритетов сферы, интересов и возможностей главных звеньев мясопродуктового подкомплекса. Meat and meat products have a significant economic role in terms of foodstuff production and consumption, market capacity, macroeconomic indicators of the country (gross agricultural production, agriculture and livestock, domestic trade, foreign trade, etc.) and the criteria of living standards (consumer expenditure, the food and consumer basket, the structure of expenditure on food products, the energy structure of food consumed, etc.). In the pre-reform period (1988), the volume of meat production reached 113.2, and meat products to 28.5 thousand tons. Despite the losses incurred in the course of privatization, by 2015, the production of meat and meat products has reached 100.4 and 6.5 thousand tons, respectively. Taking into consideration the reduction in the republic of imports of concentrated fodder (700-750 thousand tons) and the field fodder production, it becomes obvious, that the appearance of an independent landowner has become a major factor in the development of production and growth in the self-sufficiency of the country. At the present stage, serious problems hinder the development of the branch, the most noteworthy of which are: the dependence on the external market, inadequate use of the productive capacity of natural fodder lands, low efficiency of production of peasant farms, insufficient utilization of enterprises’ production capacity of meat subcomplex etc. The main aim of the study is to identify the problems in the field of meat and meat pro¬ducts production, the priority issues of farm animal market and chains of production-processing, production-selling and development of their solutions, based on the assessment of potential resources, taking into account the natural-economic features of the RA and Kotayk marz, interests and also the possibilities of the main units of the meat-producing subcomplex.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Пути решения проблем производства и повышения экономической эффективности мяса и мясопродуктов в РА (на примере Котайкского марза). Ways to solve problems of production and improvement of economic efficiency of meat and meat products in RA (by the example of Kotayk marz).
      Uncontrolled Keywords: Оганнисян Саргис Ваагнович, Hovhannisyan Sargis
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 09 Nov 2017 15:55
      Last Modified: 09 Nov 2017 15:55
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5923

      Actions (login required)

      View Item