Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Զբոսաշրջության ոլորտի կառավարման կատարելագործման գերակա ուղղությունները (ՀՀ նյութերով)

Կարապետյան, Սուսաննա Սամվելի (2017) Զբոսաշրջության ոլորտի կառավարման կատարելագործման գերակա ուղղությունները (ՀՀ նյութերով). PhD thesis, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (2576Kb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (921Kb)

      Abstract

      Զբոսաշրջությունը համաշխարհային տնտեսական զարգացման հիմնական գործոններից մեկն է, որը նպաստում է երկրի կայուն տնտեսական առաջընթացին, շրջակա միջավայրի պահպանությանը, համաչափ տարածքային տնտեսական զարգացմանը, աղքատության հաղթահարմանը, պատմամշակութային ժառանգության և ավանդույթների պահպանությանն ու մշակութային արժեքների արժևորմանը: Այսպես՝ 2015 թ. զբոսաշրջությունը կազմել է համաշխարհային տնտեսության ՀՆԱ 9.8%-ը կամ 7 170,2 մլրդ ԱՄՆ դոլար, ոլորտում կապիտալ ներդրումների ծավալը 4.3% է կամ 774,6 մլրդ ԱՄՆ դոլար, իսկ զբաղվածների մասնաբաժինը ընդհանուր զբաղվածության մեջ` 9,5% կամ 283 578,0 հազ. մարդ: Համաձայն Զբոսաշրջության համաշխարհային կազմակերպու¬թյան կանխատեսումների` զբոսաշրջիկների քանակը մինչև 2020 թվականը տարեկան կկազմի 1,4 մլրդ մարդ, իսկ 2030 թ.՝ 1,8 մլրդ մարդ: Հաշվի առնելով համաշխարհային տնտեսության ժամանակակից զարգացումները՝ ՀՀ տնտեսությունը պետք է կարողանա առավելագույնս հենվել այն ճյուղերի վրա, որոնց զարգացման համար երկրում կան նպաստավոր պայմաններ, և փոխադրման նվազ ծախսեր են պահանջվում: Այդպիսի ճյուղերից է զբոսաշրջությունը: Այս համատեքստում, ՀՀ-ում զբոսաշրջությունը «Զբոսաշրջության և զբոսաշրջային գործունեու-թյան մասին» ՀՀ օրենքով և ՀՀ Կառավարության հավանությանն արժանացած Զբոսաշրջության զարգացման հայեցակարգով սահմանվել է որպես տնտեսության գերակա ճյուղ: Պետական քաղաքականության և պետություն մասնավոր հատված ­ սփյուռք համագործակցության շնորհիվ զբոսաշրջային այցելությունների շարժընթացը Հայաստանում դրական միտումներ է դրսևորել: 2016 թ. հունվար-դեկտեմբերին այցելությունները կազմել են մոտ 1,26 մլն մարդ, ինչը 5,7 %-ով գերազանցում է 2015 թ. ցուցանիշը: Վերջին տարիներին զբոսաշրջային ոլորտում ենթկառուցվածքների զարգացումը, մարզերում հյուրանոցային տնտեսությունների կառուցումն և վերագործարկումը, ռեստորանային բիզնեսի ընդլայնումը, ավտոմայրուղիների բարեկարգումն ու նորերի կառուցումը, ճոպանուղիների գործարկումը լուրջ նախադրյալներ ստեղծեցին Հայաստանը որպես զբոսաշրջային գրավիչ երկիր ճանաչելի դարձնելու համար: Սակայն, պետք է նշել, որ տվյալ բնագավառում ժամանակակից հետազոտությունների հիմնական մասն ուղղված է զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների բարելավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը այն դեպքում, երբ պետական ու գործարար կառավարման հիմնախնդիրները, կառավարման կատարելագործման ուղիների բացահայտումը և ոլորտի զարգացման արդյունավետության բարձրացման գերակայությունները ևս պետք է գտնվեն ուշադրության կենտրոնում: Հարկ է ընդգծել, որ գոյություն չունեն զբոսաշրջության ոլորտի` որպես տնտեսության ճյուղի պետական կառավարման միասնական մոտեցում, պետության դերակատարության միասնական հասկացություն, ինչը նվազեցնում է պետական մարմինների գործունեության արդյունա-վետությունը ոլորտը զարգացնելու առումով: Վերոնշյալ հիմնախնդիրների լուծման անհրաժեշտությամբ է պայմանավորված սույն ատենախոսության թեմայի արդիականությունը: Հետազոտության նպատակը և խնդիրները: նպատակը ՀՀ զբոսաշրջության ոլորտի բարելավման ուղիների, մոտեցումների մշակումն է՝ տեսամեթոդաբանական հիմնավորմամբ: Վերոնշյալ նպատակի իրականացման համար աշխատանքում առաջադրվել և լուծվել են հետևյալ խնդիրները. ուսումնասիրել զբոսաշրջության ոլորտի կառավարմանը վերաբերող հիմնական հայեցակարգերը, ուսումնասիրել զբոսաշրջության կառավարման տեսամեթոդաբանական հիմքերը, վերլուծել և գնահատել գլոբալացման ժամանակակից գործընթացներում զբոսաշրջության դերն ու տնտեսական նշանակությունը, վերլուծել զբոսաշրջության ոլորտի կառավարման միջազգային փորձը և ՀՀ-ում դրա տեղայնացման հնարավորությունները, բացահայտել և գնահատել ՀՀ-ում զբոսաշրջության զարգացման արդի վիճակն ու կառավարման առանձնահատկությունները, վերլուծել և գնահատել ՀՀ զբոսաշրջության ոլորտի կառավարման համակարգի զարգացման հնարավորություններն ու միտումները, ուսումնասիրել զբոսաշրջության ոլորտը կարգավորող օրենսդրաիրավական դաշտը: Туризм один из факторов мирового экономического развития, способствующий устойчивому экономическому развитию, сохранению окружающей среды, равномерному региональному экономическому развитию, преодолению бедности, сохранению историко-культурного наследия и национальных традиций. Туризм в РА объявлен приоритетной отраслью экономики, согласно последним данным, по темпам и результатам развития, одна из динамично развивающихся отраслей. Опыт разных стран показывает, что успех развития туризма напрямую зависит от того, как на государственном уровне воспринимается эта отрасль, насколько она пользуется государственной поддержкой. Анализ исследований свидетельствует о важности вы¬бора модели государственного управления туристической отраслью. Констатируя проводимые широкомасштабные меры по совершенствованию управления этой отраслью,следует отметить о ряде нерешенных проблем. Это, прежде всего, проблема совершенствования системы управления туристической отрасли. Успешное решение данных задач–залог становления, функционирования и эффективного управления туристической отраслью РА. Целью исследования является выявление проблем совершенствования управления туристической отраслью РА и предоставление рекомендаций на пути решения данных задач. Для реализации этой цели в работе поставлены следующие задачи: исследовать основные понятия по управлению туристической отраслью,изучить теоретико-методологические основы управления туризмом, исследовать и оценить роль и экономическое значение туризма в современных процессах глобализации, анализировать международный опыт управления туризмом и выявить возможности применения в РА, РА выявить и оценить современное состояние развития и особенностей управления туристической отрасли РА, анализировать и оценить возможности и тенденции развития системы управления туризма РА, анализировать законодательно-правовое поле, регулирующее туристическую отрасль, разработать приоритетные пути совершенствования управления туристической отраслью, а также подходы к институциональным реформам. Tourism is one of the factors of world economic development, which is contributing to sustainable economic development, preserving of the environment, equal regional economic development, overcoming poverty, preserving the historical and cultural heritage and national traditions. According to the latest data, paces and results of development tourism has been declared a priority sector of the economy and one of the dynamically developing industries of the Republic of Armenia. The experience of different countries shows that the success of tourism development depends on how the state perceives this sector and to what extent it receives state support. The research analysis shows the importance of choosing a model of public management of the tourism sector. Noting the ongoing large-scale measures to improve the management of this sector, we should note a number of unresolved problems. This is, first of all, the problem of improving the management system of the tourism industry. Successful solution of these tasks is a prerequisite for the establishment, functioning and effective management of the RA tourism sector. The objective of the research is to identify the problems of the improvement of tourism sector management of the Republic of Armenia and to provide recommendations on the way of solving these problems. To achieve this objective, the following tasks are set in the work: explore the basic concepts of tourism sector management, study the theoretical and methodological foundations of tourism management, to study and evaluate the role and economic importance of tourism in the modern processes of globalization.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Приоритетные пути совершенствования управления туристической отраслью (по материалам РА). Priorities of improvement of tourism sector management (based on RA materials).
      Uncontrolled Keywords: Карапетян Сусанна Самвеловна, Karapetyan Susanna Samvel
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 10 Nov 2017 15:21
      Last Modified: 10 Nov 2017 15:21
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5934

      Actions (login required)

      View Item