Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ծովանկարչության ժանրը XIX-XX դարերի հայ գեղանկարչության մեջ

Հակոբյան, Արա Հրավարդի (2017) Ծովանկարչության ժանրը XIX-XX դարերի հայ գեղանկարչության մեջ. Doctor of Sciences thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (77Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (6Mb) | Preview

      Abstract

      Հայ իրականության մեջ ծովին և ծովանկարչությանը նվիրված գրքերի, հոդվածների և դրանց պատմության զանազան հարցերի շուրջ եղած նյութերի կողքին առայսօր չկա ընդհանրացնող բնույթ կրող ամբողջական մի աշխատություն: Այդ ուղղությամբ ներկա ուսումնասիրությունը առաջին լուրջ փորձն է: Տարբեր ժամանակներում հրատարակված գրական համապատասխան նյութերը և գրականությունը մեծապես օգնել են մեզ ընդհանուր պատկերացում կազմելու հայազգի ծովանկարիչների, նրանց կենսագրական փաստերի ու ստեղծագործությունների մասին, առավել ևս՝ ճիշտ կողմնորոշվելու ժամանակի գեղարվեստական բարդ խմորումների մեջ: Ներկայացնել հայազգի, մեծ մասամբ եվրոպական երկրներում ապրած և ստեղծագործած, ծովանկարիչների աշխատանքները: Պատշաճ գնահատելով այդ մարզում նրանց կատարած ներդրումը աշխատել ենք. Ուսումնասիրել հայազգի այն գեղանկարիչների ստեղծագործությունները, որոնք հիմնականում զբաղվել են ծովանկարչությամբ: Ծովի նկատմամբ հայ մարդու հետաքրքրությունն ու վաղեմի կապվածությունը ցույց տալու համար համառոտ էքսկուրս է կատարված հայ արվեստի պատմության հին ժամանակները: Որպես ծովի հանդեպ ունեցած սիրո և կենսական պահանջմունքի արտահայտություն բերված են ծովի պատկերման զանազան օրինակներ` սկսած Գառնիի տաճարին կից բաղնիքի խճանկարից մինչև միջնադարյան հայկական ձեռագիր մատյաններում հանդիպող տեսարանները: Մեր նյութը համաշխարհայինի պատմությունից չկտրելու համար անհրաժեշտ ենք համարել համառոտ անդրադարձ կատարել եվրոպական հետվերածնության արվեստի, մասնավորապես ծովանկարի ժանրի ձևավորմանն ու դրա ընդհանրական բնույթին: Հնարավորինս ամբողջական կերպով ընդգրկել ենք XIX- XX դարերի հայազգի բոլոր ծովանկարիչներին: Պարտադիր ենք համարել նոր շրջանի քննությունը սկսել ծովանկարչության աստղերից մեկի՝ Հովհաննես Այվազովսկու ստեղծագործություններից: Այվազովսկու կտավներում դրսևորում ստացան այդ ոլորտի համաշխարհային բարձրագույն արժեքները՝ միախառնված ազգային բնավորության համարձակ բռնկումներով: Մատնանշել ենք հանճարեղ ծովանկարչի ստեղծագործական մեթոդին հատուկ հիմնական հատկանիշները: Армянский народ с давних времен проявлял особое отношение к морю. Особая акцентированность этого отношения, по видимому, исходит из горно-континентального географического положения страны, для существования которой жизненную важность имеют водные ресурсы. Представление армянского народа о животворном значении воды определенным образом нашло отражение в эпосе «Давид Сасунский» и даже ранее, Одно из первых творений древнеармянской литературы «Рождение Ваагна», согласно устным преданиям, связано с материнской морской стихией. Любовь и поклонение по отношению к морю переходило из поколения в поколение, нашло воплощение в средневековой литературе и живописи, в частности в рукописных манускриптах. Обращаясь к новому времени, отметим, что жанр морского пейзажа в армянской действительности сформировался с некоторым запозданием в XIX–ом веке, в то время. Как в Европе это произошло в XVI-XVII вв. Причиной этому было тяжелое политическое положение Армении. Тем не менее, начиная с XIX-го века, активность в этом направлении стала весьма бурной, сопоставимо с развитием европейской маринистической живописи. в. Наше исследование берет начало с ярчайшей звезды мирового искусства Ивана (Ованнеса) Айвазовского, мы подчеркнули наиболее характерные черты его искусства, особенно, присущий ему необычайно плодотворный и быстрый метод работы над картиной, с нанесением легких и прозрачных мазков. Это стало плодотворным периодом смелых обобщений, что в свою очередь оказало существенное влияние на развитие тенденций в мировом искусстве. Мы отметили произведения, которые не слишком известны публике и любителям искусства. Man is in the manifestation of the objective reality of his environment, direct and active participant of present historical, social and cultural relations. Since his early formation he has had a relation to nature. Later with the development of social relations a particular approach to nature was shaped. Since ancient times Armenian nation has shown special interest in marine. Perhaps the emphasis of this interest comes not only from the mountainous landscape, but also from the vital need of water. The idea of the importance of water is somehow expressed in “David of Sasoun” epos and before that. According to folk lore the firstborn of ancient Armenian literature ” The birth of Vahag” is connected to mother sea. The love and worship towards the sea is given from generation to generation embodied with fiction and fine arts of the middle ages. Colourful and exciting examples of sea depiction, of course, with conventional commentary, can be found in our biblical art of X-XVII centuries, which are connected to biblical evangelic stories. Some interesting samples of these stories are quoted in our thesis. In the world art the Renaissance has been a turning point. The reality becomes inseparable part of human being. New thinking finds broad expression in all the fields of life. Although in the works of Italian masters and Dutch “primitives” of XIV- XV centuries marine pieces have been painted. Marine painting as a landscape painting was developed in Holand in XVI- XVII centuries. Summarizing the main aspects of the thesis we came to the following conclusions. Armenian people from ancient times detected a special interest to the sea. This emphasized interest probably is coming from mountain-land perception of country,from importance of water, which is vital for his life and activity. Vivifying concept of water for armenian people certenly reflected in epose ‘’David of Sasoon’’ and before it. The furerunner of an old armenian literature ‘’The birth of Vahagn’’, according to oral storytelling is connected to the sea. The love and cult to the sea was transfered trough the generations, featured in medieval literature and in pictorial art, mostly in manuscripts. In new cercle, in the armenian reality the genre of seascape has been created a little bit later, in the 19th century, but in Europe that was started from 16th to 17th centuries. The rerason was bad political situation of armenain land. However since the 19th century we can see the activity in this area equally to the worldwide seascape painting.

      Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
      Additional Information: Маринистический жанр в армянской живописи XIX-XX веков. Maritime art genre in the 19ᵗʰ- and 20ᵗʰ-century Armenian painting.
      Uncontrolled Keywords: Акопян Ара Гравардович, Hakobyan Ara Hravard
      Subjects: Art Science
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 13 Nov 2017 16:07
      Last Modified: 13 Nov 2017 16:19
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5946

      Actions (login required)

      View Item