Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Պտղաբուծության զարգացման տնտեսագիտական հիմնահարցերը և դրանց լուծման ուղիները (ՀՀ Արմավիրի մարզի օրինակով)

Մուրադյան, Շիրազ Շահենի (2017) Պտղաբուծության զարգացման տնտեսագիտական հիմնահարցերը և դրանց լուծման ուղիները (ՀՀ Արմավիրի մարզի օրինակով). PhD thesis, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (32Mb)
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (5Mb) | Preview

      Abstract

      Արմավիրի մարզը տաս-նամյակներ շարունակ հանդիսացել է հանրապետության բուսաբուծական մթերքներ արտադրող հիմնական գոտիներից մեկը: Մարզի բուսաբուծական մթերքների մեջ որակական բարձր հատկանիշներով, ինչպես նաև եկամտաբերության բարձր մակարդակով առանձնանում է պտղի և հատապտղի արտադրությունը: Մարզում արտադրված պտուղներն ու հատապտուղները մրցունակ են ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին շուկաներում: Պտղի և հատապտղի տարածությունները ՀՀ-ում և Արմավիրի մարզում վերջին 20 տարիների տվյալներով դիտարկելիս, կարող ենք փաստել, որ 1995 թվականից սկսած պտղի և հատապտղի տարածությունները կրճատվել են, ինչը պայմանավորված է եղել սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական, տարածաշրջանային հակամարտության խնդիրներով: 2000 թվականին՝ 1995 թվականի համեմատությամբ, հանրապետությունում պտղի և հատապտղի տարածությունները կրճատվել էին ավելի քան 30 տոկոսով՝ կազմելով 22.8 հազ. հա: Նույն ժամանակահատվածում Արմավիրի մարզում պտղի և հատապտղի տարածությունները կրճատվել էին շուրջ 35 տոկոսով: 2000 թվականից հետո պտղի և հատապտղի տարածություններն աճի միտում են ունեցել ինչպես ՀՀ ամբողջ տարածքում, այնպես էլ Արմավիրի մարզում: 2015 թվականի տվյալներով Հայաստանում պտղի և հատապտղի տարածությունները կազմել են 40.6 հազ.հա, իսկ Արմավիրի մարզում 8.5 հազ. հա, որը ՀՀ պտղի և հատապտղի տարածությունների 20.9 տոկոսն է կազմում: Արմավիրի մարզի տեսակարար կշիռը մեծ է նաև ՀՀ պտղի և հատապտղի համախառն արտադրանքի կառուցվածքում: 2015 թվականին մարզում արտադըրվել է 98.1 հազ. տոննա պտուղ և հատապտուղ, որի տեսակարար կշիռը հանրապետությունում արտադրված պտղի և հատապտղի համախառն արտադրանքի կառուցվածքում կազմում է 25.4 %: 2013-2015 թվականներին միջին տվյալներով մարզի պտղաբուծության ճյուղի համախառն արտադրանքի տեսակարար կշիռը հանրապետության պտղաբուծության համախառն արտադրանքի կառուցվածքում կազմել է շուրջ 23.0 %: ՀՀ-ում և ուսումնասիրվող Արմավիրի մարզում պտղաբուծության ճյուղի տնտեսական արդյունավետությունն ապահովող գործոնների բացահայտումն ու առկա հիմնախնդիրների լուծման ուղիների առաջադրումը պահանջում է պտղի և հատապտղի արտադրության, պահպանման և իրացման փուլերում ստեղծված իրավիճակի համակողմանի ուսումնասիրություն և հստակ ռազմավարության մշակում՝ ուղղված մարզում պտղի և հատապտղի արտադրության ավելացմանը և ճյուղի տնտեսական արդյունավետության մակարդակի բարձրացմանը: Работа посвящена развитию плодоводства в Армавирском марзе Республики Армения, повышению эффективности производства плодов и ягод путем выявления и решения существующих в отрасли проблем. Проведенные исследования показывают, что в рассматриваемом марзе рост производства плодово-ягодной продукции происходит в основном экстенсивным путем, поэтому выявление и решение существующих проблем, а также развитие производства плодов и ягод по интенсивной технологии позволит максимально использовать ресурсный потенциал и повысить эффективность отрасли. Основной целью исследования является анализ современного состояния плодоводства в Армавирском марзе Республики Армения, выявление экономических проблем и поиск путей их решения. Для реализации поставленных задач был обозначен широкий круг проблем: анализ природно-климатических и хозяйственных особенностей марза в контексте реформ, необходимых для повышения эффективности этой важнейшей для экономики Армении отрасли, количественная оценка факторов, влияющих на ее развитие, варианты решения существующих проблем, эффективность способов борьбы со стихийными бедствиями, пути улучшения системы реализации плодов и ягод, экономическая оценка эффективности стратегии развития плодоводства в Армавирском марзе. Научная новизна диссертации обусловлена решением задач, выдвинутых в рамках исследования. В частности: была проведена оценка значимости факторов, обусловливающих эффективность производства плодов и ягод в Армавирском марзе Республики Армения; в результате эконометрического анализа выявлена степень влияния различных факторов (продуктивная площадь, средняя урожайность, уровень товарности, уровень бедности в РА, объем сельскохозяйственного кредитования со стороны коммерческих банков РА) на стоимость валового производства плодов и ягод в Армавирском марзе РА; указаны основные направления совершенствования системы реализации плодов и ягод; дана оценка эффективности инфраструктуры во время стихийных бедствий. The current work is devoted to the development of horticulture at Armavir region of RA, as well as to the efficiency enhancement of fruit and berry production through the disclosure and handling of the issues peculiar to that area. The conducted investigations show that in the region where investigations are carried out, the growth of horticultural product takes place mainly in an extensive way, so the enhancement and overcoming of the current issues, as well as the development of fruit and berry production in an extensive way will enable to maximally use the available resources in the region increasing the efficiency of the given sector. The main aim of the investigation is to study the current situation of horticulture at RA Armavir region, to disclose the economic issues and to propose some methods, initiatives and measures for their solution. In order to achieve the mentioned goal the author of the thesis has proposed a broad range of objectives: analyses of natural-climatic and farming characteristics of the region in the agrarian reform context necessary for the efficiency increase of one of the most important branch for the Armenian economy, qualitative evaluation of the factors affecting its development, the options of solution of the current problems, effectiveness of the struggling methods against the natural disasters, improvement methods of the fruit and berry realization system as well as the economic estimation of the efficiency of the strategies of horticulture development in Armavir region. The scientific novelty of the thesis and the main outcomes are related to the tasks put forth in the framework of the investigation; they are the following: The factors and their peculiarities determining the efficiency of fruit and berry production in Armavir region at RA have been evaluated, As a result of econometric analyses, the impact size of different factors (fertile areas for fruit and berry in the region, the average yield capacity, commodity level, poverty level at RA, agricultural crediting rates by the commercial banks of RA) on the fruit and berry gross product value in Armavir region of RA has been revealed. The main improvement directions of fruit and berry realization system have been developed, The efficiency of infrastructures proposed for fruit and berries plantation to struggle against the natural disasters has been evaluated.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Экономические вопросы развития плодоводства и пути их решения (на примере Армавирского марза Республики Армения). Economic issues of horticulture development and the ways of their solution (upon the example of Armavir region of RA).
      Uncontrolled Keywords: Мурадян Шираз Шагенович, Muradyan Shiraz
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 16 Nov 2017 10:19
      Last Modified: 16 Nov 2017 10:19
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5962

      Actions (login required)

      View Item