Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ներկրված տավարի ջերսեյ ցեղի կենսաբանական և մթերատու հատկությունների ուսումնասիրումը Հայաստանի հյուսիսարևելյան գոտում

Չիթչյան, Ժիրայր Տիգրանի (2017) Ներկրված տավարի ջերսեյ ցեղի կենսաբանական և մթերատու հատկությունների ուսումնասիրումը Հայաստանի հյուսիսարևելյան գոտում. PhD thesis, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1910Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (1011Kb) | Preview

      Abstract

      Հայաստանի Հանրապետության կառավարության հետևողական աջակցությամբ 2007 թվականից Եվրոպայից ներկրվում են հարուստ գենոֆոնդով տավարի բարձր մթերատու տոհմային կենդանիներ: Մի շարք մարզերում հիմնովին վերանորոգվում ու կառուցվում են ժամանակակից ֆերմաներ: Այս առումով թիրախային է համարվում սահմանամերձ գոտիներում անասնաբուծության կայունացումն ու զարգացումը, որն էլ իրականացնելու նպատակով Կառավարության միջնորդությամբ և ֆրանսահայ համայնքի աջակցությամբ 2011 թ. Տավուշի մարզի Լուսաձոր գյուղում հիմնվեց «Հիմնատավուշ» զարգացման հիմնադրամի կաթնային ֆերման: Դանիայից ներկրվեց տավարի ջերսեյ ցեղի 80 երինջ և ձևավորվեց տավարի կաթնատու նախիր: Ներկրված կենդանիների բարձր մթերատվության և վերարտադրո-ղական ունակության նորմալ դրսևորման կարևոր ցուցանիշ է տեղի բնակլիմայական պայմաններին հարմարվելու ունակությունը: Հաշվի առնելով այս ամենը` խնդիր դրվեց կատարել համապատասխան ուսումնասիրություններ բուծման նոր պայմաններում ներկրված կենդանիների մթերատվությունն և հարմարվողականությունը գնահատելու նպատակով: Հետազոտությունների նպատակն էր ուսումնասիրել Հանրապետություն ներկրված տավարի ջերսեյ ցեղի մաքրացեղ կենդանիների կենսաբանական և մթերատու հատ-կանիշներն ու բուծման նոր պայմաններում դրանց հարմարվողականությունը: Խնդիր էր դրված ուսումնասիրել կովերի`արտակազմվածքային առանձնահատկությունները, կրծի ձևաբանական և ֆունկցիոնալ հատկանիշները, կաթնային մթերատվությունը, կենդանի զանգվածը, վերարտադրողական ունակությունը, կլինիկական ցուցանիշները, հեմատոլոգիական ցուցանիշները, մաշկի բնութագիրը, ջերսեյ ցեղի կովերի կաթի պանրապիտանիությունը, կովերի կերակրման վերլուծությունը, կատարել կաթի արտադրության տնտեսական արդյունավետության հաշվարկ Հայաստանի Հանրապետությունում առաջին անգամ արդիական տեխնոլոգիաների կիրառման պայմաններում ուսումնասիրվել է ներկրված տավարի ջերսեյ ցեղի մաքրացեղ կովերի կենսաբանական ու մթերատու հատկությունների դրսևորման առանձնահատկությունները, ինչն ունի կարևոր գիտագործնական նշանակություն ֆերմերների և մասնագետների համար: Աշխատանքի գործնական նշանակությունը: Կատարված հետազո-տություն¬ների արդյունքում հաստատվել է հանրապետությունում ջերսեյ ցեղի կովերի կաթնային մթերատվությունն և հետագայում նրանց օգտագործման նպատակահարմարությունը` հաշվի առնելով տեղի բնական ու տնտեսական պայմաններում Դանիայից ներկրված և տեղում արդեն սերունդ տված մաքրացեղ կենդանիների հարմարվողականության առանձնահատ-կությունները: ՈՒստի հանրապետության կաթ արտադրողներին հնարավորություն է ընձեռվում, հիմք ընդունելով ուսումնասիրությունների արդյունք-ները, իրենց տնտեսություններում բուծել ջերսեյ ցեղի կենդանիներ: Հետազոտության հիմնական դրույթները և արդյունքները զեկուցվել են ՀԱԱՀ–ում կազմակերպված 2014, 2015 և 2016 թվականների ամենամյա միջազգային գիտաժողովներում: Հրատարակված գիտական աշխատանքներ: Ատենախոսության թեմայով հրատարակվել է 6 գիտական հոդված: Ատենախոսության կառուցվածքը և ծավալը: Ատենախոսությունը շարադրված է 117 տպագիր էջի վրա` ներառում է 26 աղյուսակ և 12 նկար: Ատենախոսությունը բաղկացած է ներածությունից, աշխատանքի ընդհանուր բնութագրից, չորս գլուխներից, եզրակացություններից, գործնական առաջար-կություններից, օգտագործված գրականության և հապավումների ցանկից: Գլուխ 1-ում (գրականության տեսություն) շարադրված են տավարի ջերսեյ ցեղի համառոտ բնութագիրը, կենդանիների կերակրման, պահվածքի և խնամքի առանձնահատկությունները, տավարի ջերսեյ և կաթնատու այլ ցեղերի բուծման համեմատական արդյունավետությունը, նոր բնակլիմայական պայմանների ազդեցությունը կենդանիների օրգանիզմի վրա, տավարի ջերսեյ ցեղը Հայաստանում: Գլուխ 2-ում համեմատական կարգով բերված են Հայաստանի հյուսիսարևելյան գոտու և Դանիայի բնակլիմայական պայմաններն ու հետազոտությունն իրականացված տնտեսության համառոտ բնութագիրն և կովերի կերակրման, խնամքի ու պահվածքի տեխնոլոգիան: Цель диссертационной работы–изучение биологических и хозяйственных особенностей полновозрастных чистопородных коров джерсейской породы скота, завезенных в РА из Дании, а также в хозяйстве полученных от них коров-первотелок; обобщенная оценка разведения и адаптированности животных этой породы на основе полученных результатов; разработка предложений по дальнейшему разведению и использованию животных джерсейской породы скота в республике и в частности северо-восточной зоне. Исследования проводились в хозяйстве с. Лусадзор Иджеванского региона Тавушского марза РА, на молочной ферме фонда «Гимнатавуш». Результаты исследований показали, что коровы породы джерсей в основном имеют свойственные данной породе экстерьерные особенности, довольно крепкую конституцию, а размеры частей тела закономерно увеличиваются с возрастом животных. Из исследованных 54 коров 47 (87%) имели чашеобразную, а 7 (13%) – округлую форму вымени. Объем вымени у коров с чашеобразной формой на 32,1-42,9% больше, чем у коров с округлой формой. Скорость молокоотдачи по лактациям составила 1,54 и 1,65 кг/мин. Вымя всех коров пригодно для машинной дойки. Средный удой коров-первотелок породы джерсей в хозяйстве за 305 дней лактации составила 2532 кг, полновозрастных коров–3132 кг, а содержание жира и белка в молоке составило 5,79%; 5,28% и 3,89%; 3,77% соответственно. Фактический удой коров в перерасчете на удой с базисную жирность 3,6% составлял по лактациям 4060 кг и 4556 кг. Живая масса коров породы джерсей по лактациям составила 333 кг и 388 кг, а коэффициент молочности – 7,6 и 8,1кг. Между удоями коров и их живой массой существует слабая положительная связь (r = 0,22 и 0,24). Общий годовой расход кормов на одну корову составлял 3829 корм.ед., а на один кг молока 3,6% жирностью состовлял 0,88 корм. ед. Как завезенные, так и полученные на месте коровы джерсейской породы в условиях хозяйства в целом имели удовлетворительную воспроизводительную способность. Возраст первого осеменения составляет 15,0 и 15,8 месяцев, а возраст первого отела – 24,2 и 25,1 месяцев соответственно. Межотельный период у коров первой и третей и высшей лактации составил 383,1 дней и 377,4 дня соответственно, а длительность сервис периода – 101,5 и 97,7 дней. Клинические и гематологические показатели коров находились в пределах физиологической нормы. Кожа тонкая и нежная, свойственная данной породе. Летом толщина кожи на последнем ребре составила 4,02 мм, а зимой – 4,22 мм. Для получения 1 кг рассольного сыра «Чанах» расходовалась 5,75 кг молока коров породы джерсей, что является довольно высоким показателем. Согласно экономическим расчетам молочной продуктивности коров породы джерсей, уровень рентабельности производства молока составил 8,54%, что является удовлетвороительным показателем для хозяйств данной зоны республики. Обобщая результаты исследований можно сделать вывод, что как завезенные из Дании, так и выращенные на месте коровы джерсейской породы довольно хорошо приспособлялись к условиям северо-восточной зоны республики и имеют средную молочную продуктивность. The purpose of the thesis is to study the biological and economic characteristics of the full-grown cows of the Jersey breed imported to Republic of Armenia from Denmark, as well as locally-bred primiparous cows received from them; a generalized assessment of the breeding and adaptation degree of the cattle of the given breed based upon the obtained results; working out proposals for further breeding and use of Jersey cattle in the Republic. The research was carried out in Lusadzor community of the Ijevan region of Tavush marz of RA,which is located on the area of the |»Himnatavush» development foundation, established through support of French-Armenian community. The results of the research showed, that the cows of the Jersey breed mainly have exterier characteristics peculiar to this breed: a fairly dense constitution, and the sizes of parts of the body naturally increase with the age of the cattle. Of the 54 researched cows, 47 (84%) had a cup-shaped, and 7 (13%) – round-shaped udders. The udder volume in cows with a cup-shaped form is 32.1-42.9% more than in cows with a round shape. The milk yielding rate according to lactations was 1.54 and 1,65 kg / min. The udders of all cows were suitable for machine milking. The average milk yield of Jersey primiparous cows on the farm during 305 days of lactation was 2532 kg, in full-aged cows - 3132 kg, and the content of fat and protein in milk was 5.79%; 5.28% and 3.89%; 3.77% respectively. Actual dairy productivity of cows in the recalculation on the basis fat content of 3,6% will make by lactations 4060 kg and 4556 kg. The live weight of Jersey cows by lactation was 333 kg and 388 kg, and the milkiness ratio was 7.6 and 8.1kg. There is a weak positive relation (r = 0.22 and 0.24) between the dairy productivity of cows and their live weight. Both the imported and locally-bred Jersey cows under conditions of the mentioned farm, on the whole, had positive reproductive characteristics. The age of the first insemination is 15.0 and 15.8 months, and the age of the first calving is 24.2 and 25.1 months, respectively. Intergeneric period in cows of the first, the third and higher lactations was 383.1 days and 377.4 days, respectively, and the duration of the service period was 101.5 and 97.7 days. The clinical and hematological indicators of cows were within the physiological norm. The skin was thin and tender, peculiar to the given breed. In summer, the thickness of the skin on the last rib was 4,02 mm, and in winter - 4,22 mm. To obtain 1 kg of brine cheese, "Chanakh", it took 5.75 kg of Jersey cow milk, which is quite a high indicator.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Изучение биологических и продуктивных свойств завезенного скота джерсейской породы в северо-восточной зоне Армении. Study of biological and productive properties of the jersey breed in the north-eastern zone of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Читчян Жирайр, Chitchyan Zhirayr
      Subjects: Veterinary
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 22 Nov 2017 16:10
      Last Modified: 23 Nov 2017 15:11
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/5991

      Actions (login required)

      View Item