Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ընտանիքի սոցիալ-հոգեբանական գործոնների ազդեցությունը կրտսեր դպրոցականի վախերի կանխարգելման գործում

Պետրոսյան, Հռիփսիմե Լյովայի (2015) Ընտանիքի սոցիալ-հոգեբանական գործոնների ազդեցությունը կրտսեր դպրոցականի վախերի կանխարգելման գործում. PhD thesis, Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (822Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (338Kb) | Preview

      Abstract

      Երեխայի սոցիալականացման գործընթացն առաջին հերթին ընթանում է ընտանիքում՝ սոցիալական դերերի, արժեքների յուրացման և սեփական վերաբերմունքը մշակելու, անհատական առանձնահատկություններն իրագործելու միջոցով: Հետևաբար, դպրոցական կյանքում ծագող խնդիրների նկատմամբ երեխայի վերաբերմունքի մեջ գերակշռող մաս են կազմում ընտանեկան միջավայրում ձեռք բերած սոցիալական դիրքորոշումները, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են վախերի և տագնապների դրսևորմանը: Ընտանիքի սոցիալ-հոգեբանական գործոնների ազդեցությունը մեծ է կրտսեր դպրոցականի վախերի կանխարգելման գործում: Ընտանիքի կառուցվածքը, ընտանեկան դերերը, հիմնական գործառույթները, ներընտանեկան հարաբերությունների մակարդակները կարևոր դեր և նշանակություն ունեն երեխայի վախերի դրսևորման և կանխարգելման գործընթացում: Ընտանիքը նաև այն սոցիալական միջավայրն է, որտեղ երեխան դպրոցում անցկացրած մի քանի ժամերից հետո փորձում է վերլուծել օրվա իրադարձությունները, տպավորությունները և տեղեկությունները, որոնք պայմանավորված են ներընտանեկան հարաբերություների բնույթով և ծնողի վերաբերմունքով:Ընտանիքի դերը երեխայի հոգեկան առողջության պահպանման գործում արդիական է հատկապես ներկայիս պայմաններում, երբ տեղեկատվության մեծ հոսքը դժվարեցնում է ինքնուրույն կողմնորոշվելը: Իրականի և երևակայականի սահմանագծին գտնվող կրտսեր դպրոցականը հայտնվելով անելանելի իրավիճակում, չի կարողանում համարժեք վարքագիծ դրսևորել և հայտնվում է վախի, տագնապի ոլորաններում: Վախի հիմնախնդիրը հին է, բայց և միշտ էլ այսօրեական, քանզի դրա գոյության պատճառների ու պայմանների փոփոխություններն անհրաժեշտ են դարձնում երևույթի նորովի գիտական վերլուծությունն ու արժևորումը, դրա կանխարգելման ու հաղթահարման նոր մեթոդների և ձևերի մշակումը: Տագնապը սոցիալական կյանքի արդյունք է, որը մեծապես կախված է սոցիալական դիրքորոշումներից և կարող է պարարտ հող հանդիսանալ կրտսեր դպրոցականի վախերի դրսևորման համար: Թե ինչպե՞ս, կամ թե ի՞նչ չափով կարտահայտվի այս կամ այն վախն ընդհանրապես, մեծամասամբ կախված է երեխայի հոգեկան զարգացման առանձնահատկություններից և կոնկրետ այն սոցիալական միջավայրից, որում ձևավորվում և ընթանում է նրա անձի զարգացումը: Կրտսեր դպրոցականի վախերի կանխարգելման գործում կարևորվում է հատկապես ծնողների հոգեբանական գիտելիքների հարստացումը, նրանց կողմից երեխայի բազմակողմանի զարգացումն ապահովող դաստիարակությունը, ընտանեկան առողջ մթնոլորտը, դպրոցում ստացած գիտելիքների ամրապնդումը ծնողների օգնությամբ: Այդ իսկ պատճառով, թե' տեսական, թե' գործնական առումներով արդիական է կրտսեր դպրոցականի ընտանիքի, ներընտանեկան հարաբերությունների, ծնողական վերաբերմունքի ուսումնասիրումը: Ընտանիքի դերի հետազոտումը հնարավորություն կընձեռի միջոցներ ձեռնարկել երեխայի զարգացման ընթացքում ընտանեկան միջավայրով պայմանավորված վախերի կանխարգելման և ընտանիքի դերի՝ որպես վախերի կանխարգելման միջոցի բարձրացման համար: Մի շարք փիլիսոփաներ, հոգեբաններ, հոգեթերապևտներ անդրադարձել են այս հիմնախնդրին և առաջարկել որոշակի լուծումներ (Զ. Ֆրոյդ, Կ. Հորնի, Է. Ֆրոմմ, Է. Էյդեմիլլեր, Ա. Ելիզարով, Յու. Ալյոշինա, Տ. Անդրեևա, Ա. Զախարով, Ա. Սպիվակովսկայա, Յու.Շչերբատիխ, Վ.Գարբուզով): Արժևորելով նրանց ներդրումը, պետք է փաստել, որ այօր էլ վերոնշյալ հիմնախնդիրը շատ արդիական է, քանի որ հասարակական կյանքի արագ փոփոխությունների արդյունքում կրթության և դաստիարակության աղճատ-վածությունը, տեղեկատվության ծավալն ու ինտենսիվությունը (ԶԼՄ-ների «անմեղ» հաղորդումները, ժողովրդական «վախ առնելու» մեթոդի տարածումը, որոշ ընտանիքներ կրոնական հավատալիքների մուտքը), համակարգված գիտելիքների պակասը հանգեցրել են երեխայի կենսաբանական, հոգեբանական, սոցիալական հասունացման անհամամասնության: Արդյունքում խախտվել է հոգեկան առողջության պահպանման գործընթացը՝ հիմք հանդիսանալով նորանոր վախերի ձևավորման: Ստեղծված իրավիճակում կարևորվում և խիստ արդիական է դառնում ընտանեկան դաստիարակության սոցիալական և հոգեբանական ազդեցության շեշտադրումը: Աշխատանքն արդիական է նաև այն պատճառով, որ կրտսեր դպրոցականի վախերի կանխարգելման գործում փորձ է արվում կարևորել ծնողական այն վերաբերմունքը, որի «ընդունող» կողմնորոշումը երեխայի հետ հաղորդակցվելու ընթացքում կիրառվող վարքաձևերի, նրա անհատականությունը, բնավո-րությունն ու արարքներն ընկալելու և հասկանալու առանձնահատկությունների համակարգ է դիտարկվում: Վերջինս էլ նպաստում է կրտսեր դպրոցականի վախերի կանխարգելմանը՝ դիտարկվելով որպես առաջնային և ամենագլխավոր գործոն: Актуальность исследования обусловлена диспропорциональностью биологического, психологического и социального созревания ребенка в результате быстрых изменений социальной жизни. Здесь важна семья, «принимающая» ориентация отношения родителя в процессе восприятия ребенка. Последнее способствует профилактике страхов младшеклассника и рассматривается как основной и наиболее важный фактор. Раскрыть влияние семейной среды, межсемейных отношений, родительского отношения в процессе профилактики страхов и тревог младшеклассника. 1. Путем теоретического анализа обосновать значение влияния межсемейных отношении, функции, количество членов семьи, типа, стиля управления младшего школьника на возникновение и профилактику страхов и тревог ребенка и на этой основе разработать исследовательскую стратегию. 2. Исследoвать роль «родительского отношения» в восприятии, понимании, принятии младшеклассника как «таковым», тем самым способствуя профилактики тревог и страхов. 3. Исследовать влияние фактора социального статуса младшеклассника на характер его страхов и тревог. 4. Осуществлять раскрытие взаимосвязанности между школьными страхами, тревогами ребенка и родительским отношением. 5. Проводить формирующий эксперимент с целью профилактики школьных страхов, тревог и возможности способствования, восприятия и раскрытия способов родительского «принимающего» отношения. 6. После формирующего эксперимента проводить раскрытие и анализ школьных страхов и тревог ребенка, а также изменении в уровнях родительского отношения. 7. С помощью дополнительного эксперимента способствовать адекватному формированию психологических знаний, навыков родителя, соответственно профилактики школьных страхов и тревог ребенка в семейной обстановке. 8. На основании результатов обследования, разработать методические рекомендации для родителей направленные на профилактику страхов младшеклассника. Предполагается, что характер межсемейных взаимоотношений, внутренние и внешние функции отражаются на проявления страхов и тревог младшеклассника. Преимущественно родительское отношение, которое направлено на восприятие ребенка во время общения с ним и на понимание, способствует профилактике страхов младшеклассника и эффективной организации психокоррективных работ. The actuality of the thesis research is conditioned by the disproportion of biological, psychological and social maturation of the child as a result of rapid changes in social life. The a junior pupilwho has difficulties in self-orientation on the verge of the real and the imaginary, demonstrates inappropriate behavior and finds himself in the sphere of fear and anxiety.Here the family, the "accepting" orientation of parental attitude are important in the process of child perception, understanding his/her peculiarities and communication with him/her in appropriate forms. The latter helps to prevent the fears of a junior pupiland is regarded as the main and the most important factor. To expand the impact of family atmosphere, inter-family relationships, parental attitude in the process of prevention of fears and anxieties of the junior pupil. 1. To substantiate the value of the impact of inter-family relationships, functions, the number of family members, the type, the style of a junior pupilmanagement on the emergence and prevention of fears and anxieties of the child and to develop a strategy based on this through theoretical analysis. 2. To study the role of "parental attitude" in perception, understanding, acceptance of the a junior pupilas "he/she is", thus contributing to the prevention of anxieties and fears. 3. To study the impact of the social status factor of the a junior pupilon the nature of his fears and anxieties. 4. To disclose the interconnection between school fears and anxieties of the child and parental attitude. 5. To carry out a formative experiment aimed at preventing school fears, anxieties, and the possibility of contributing to the perception and disclosure of the methods of parental "accepting" attitude. 6. To conduct disclosure and analysis of school fears and anxieties of the child, as well as those of the changes on the level of parental attitudes after the formative experiment. 7. To contribute to the formation of adequate psychological knowledge, skills of the parent, respectively, the prevention of school fears and anxieties of the child in the family atmosphere through an additional experiment. 8. To develop guidelines for parents aimed at preventing fears of a junior pupilbased on the survey results. The hypothesis of the research: It is assumed that the nature of inter-family interrelationships, internal and external functions are reflected in the expression of fears and anxieties of junior pupil. Mainly in respect of the parental attitude, which is aimed at the child perception in the process of communication with him/her and understanding, contributes to the prevention of fears of a junior pupiland the effective organization of psycho-corrective works. The thesis presents a new approach to the study of fears and anxieties of a junior pupilin terms of inter-family relations, functions and parental attitude. The researcher has made an attempt to determine the impact of "parental attitude" on the expression of the fears and anxieties of junior pupil, as shown in the result of «parental attitude» changes (towards accepting attitude) in the dynamics of the prevention and overcoming of fears and anxieties of junior pupil.Through the methodical complex introduced by us the processes of prevention of fears in the early school age is thoroughly studied. The data obtained in the result of our research, specify and expand the scientific perception of interconnection between fears, anxieties of a junior pupiland family interrelationships, functions, and parental attitude.The results of the research can be useful for psychological corrective works with children, in the process of positive changes of parental attitude, as well as it can be used in the courses of "Social Psychology", "Family Psychology", "Age and Pedagogical Psychology", "Child Psychology", "Problems of Children Fears."

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Влияние социально-психологических факторов семьи в профилактике страхов младшeклассника. The impact of socio - psychological factors of family in the prevention of fears of а junior pupil.
      Uncontrolled Keywords: Петросян Рипсиме Левоновна, Petrosyan Hripsime Levon
      Subjects: Psychology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 29 Dec 2015 11:37
      Last Modified: 01 Feb 2016 10:33
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/600

      Actions (login required)

      View Item