Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Թուրք-հայկական միջպետական հարաբերությունների կարգավորման հիմնախնդիրները և դրանց արտացոլումը ներթուրքական դիսկուրսում (2001-2011 թթ.)

Սաֆարյան, Դավիթ Արամի (2015) Թուրք-հայկական միջպետական հարաբերությունների կարգավորման հիմնախնդիրները և դրանց արտացոլումը ներթուրքական դիսկուրսում (2001-2011 թթ.). PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (316Kb) | Preview

    Abstract

    Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումն առանձնակի նշանակություն ունի տարածաշրջանային անվտանգության ապահովման համատեքստում։ Թուրքիայի և Հայաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայությունը և փակ սահմաննները լարվածության գործոն են հանդիսանում, արգելափակում են տարածաշրջանի տնտեսական զարգացումը: «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության (այսուհետ՝ ԱԶԿ) իշխանության առաջին տասնամյակի (2002-2011 թթ.) շրջանում ՀՀ-ի նկատմամբ վարած քաղաքականության և թուրքական հասարակական-քաղաքական դիսկուրսում (քննույթում խոսույթում) դրա արտացոլման ուսումնասիրությունը արդիական նշանակություն ունի` հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ԱԶԿ-ը շարունակում է մնալ իշխող ուժ: Նրա վարած արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությունը կարևոր է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքական գծի մշակման և առկա մարտահրավերներին համարժեք պատասխաններ տալու համար՝ հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ Թուրքիան, ինչպես նաև թուրք-ադրբեջանական ռազմա-քաղաքական դաշինքն անմիջական գործոններ են ՀՀ-ի և ԼՂՀ-ի ազգային անվտանգության համակարգի ձևավորման համատեքստում: Ատենախոսության նպատակը և խնդիրները: Աշխատության նպատակն է համակողմանիորեն ուսումնասիրել ու վերլուծել ԱԶԿ կառավարման առաջին երկու շրջաններում (2002-2007, 2007-2011 թթ.) Հայաստանի նկատմամբ Թուրքիայի վարած քաղաքականությունը, բացահայտել այդ քաղաքականության մեջ առկա նոր մոտեցումները, ցույց տալ այն հիմնահարցերը, որտեղ հետևողականորեն շարունակվել է նախորդ կառավարությունների որդեգրած գիծը: Ուսումնասիրման առարկա են նաև այդ քաղաքականության արձագանքներն ու գնահատականները ներթուրքական քաղաքական ու հասարակական քննարկումներում: Մեր առջև դրել ենք հետևյալ խնդիրները. ներկայացնել հայ-թուրքական հարաբերությունների վիճակը մինչև 2002 թ. (հիմնախնդիրներ և հարցեր, որոնցով պայմանավորվում է պաշտոնական հարաբերությունների բացակայությունը և սահմանների փակ լինելը), բացահայտել ԱԶԿ-ի իշխանության շրջանին բնորոշ նոր երևույթներն ու մոտեցումները թուրքական քաղաքականության մեջ ու վերլուծել դրանց դրսևորումները, դիտարկել հայ-թուրքական տնտեսական հարաբերությունները պաշտոնական հարաբերությունների բացակայության և փակ սահմանների պայմաններում, անդրադառնալ Հայոց ցեղասպանության հարցում ԱԶԿ-ի որդեգրած քաղաքականությանը և փորձերին` հարցը տեղափոխել պատմական քննարկումների հարթություն, ներկայացնել հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ ներթուրքական դիսկուրսը, դիտարկել Թուրքիայի փորձերը՝ Հարավային Կովկասում ավելի մեծ քաղաքական դերակատարություն ստանձնելու նպատակով Կովկասյան պլատֆորմի ստեղծման ուղղությամբ, բացահայտել Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորման փորձերի տարբեր փուլերում ի հայտ եկած «արտաքին» կամ «ածանցյալ» գործընթացները և գործոնները (ԱՄՆ, ԵՄ, Ադրբեջան, Ռուսաստան), որոնք որոշակի ազդեցություն ունեցան կողմերի դիրքորոշումների և բանակցությունների արդյունքների վրա, դիտարկել և գնահատել «ֆուտբոլային դիվանագիտության» գործընթացը, Ցյուրիխում ստորագրված հայ-թուրքական արձանագրությունները, ինչպես նաև Թուրքիայի և Հայաստանի հասարակական-քաղաքական դաշտերի վերաբերմունքը դրանց նկատմամբ, վերլուծել ԱԶԿ-ի «հայկական նախաձեռնության» ձախողման պատճառները: Диссертация посвящена исследованию проблем, препятствующих установлению дипломатических отношений и открытию границ между Турецкой Республикой и Республикой Армения, а также обсуждениям данной проблематики в турецком общественно-политическом мнении в годы первого десятилетия правления Партии «Справедливость и Развитие». Целью диссертации является выявление новых подходов турецкой политики и анализ причин преемственности турецкого внешнеполитического курса в отношении Армении в вышеуказанный период. В диссертации, на основе анализа публичных выступлений ведущих турецких и армянских политиков, турецких, армянских, российских и западных публикаций (в частности,-многолетнего мониторинга турецких СМИ), научных исследований и оценки аналитических материалов, впервые по возможности всесторонне представлены и обобщены подходы и мнения турецких политиков, дипломатов, военных, аналитиков, журналистов и известных общественных деятелей по проблеме нормализации армяно-турецких отношений. Диссертация состоит из введения, трех глав (девяти параграфов), выводов, списка использованных источников и литературы. Во введении обосновывается актуальность темы и ее новизна, научно-прикладное значение исследования, указываются основные цели и задачи работы, ее методологическая база и хронологические рамки, дается краткий обзор использованных источников и литературы. Первая глава диссертации озаглавлена «Проблемы урегулирования взаимоотношений между Турцией и Арменией после провозглашения независимости Республики Армения», которая состоит из трех параграфов. В первом параграфе – «Межгосударственные отношения Турции и Армении в 1990-ых гг.», проанализирована предыстория выдвижения турецкой стороной предварительных условий на пути установления дипломатических отношений с РА. Во втором параграфе – «Армянский вопрос» в общественно-политическом дискурсе современной Турции» исследован комплекс проблем, традиционно именуемом в турецком общественно-политическом дискурсе «Армянским вопросом» и причины отрицания факта Геноцида армян. В третьем параграфе – «Проблемы Нагорно-Карабахского конфликта в контексте армяно-турецких отношений» рассмотрено влияние фактора карабахского конфликта в армяно-турецком диалоге по нормализации отношений и выявлена тенденциозная, проазербайджанская позиция турецких элит. Вторая глава диссертации – «Попытки диалога между Турцией и Арменией в 2001-2007 гг.», состоит из трех параграфов. В первом параграфе – «Попытки дипломатического и общественного диалога, направленного на урегулирование отношений Армения – Турция и их отражение в турецком общественно-политическом мнении», проанализированы результаты деятельности Армяно-турецкой комиссии по примирению, дипломатических усилий, предпринятых министрами иностранных дел двух стран, снятие «табу» во внутритурецких обсуждениях по «Армянскому вопросу». Во втором параграфе – «Новая волна попыток формирования армяно-турецких отношений» - исследован общественный резонанс, вызванный письмом Премьер-министра Турции Р.Т. Эрдогана Президенту Армении Р.Кочаряну и его ответным письмом. Отмечено и формирование благоприятного фона для нормализации двусторонних отношений, обусловленного переговорами по вступлению Турции в ЕС и развертыванием политики Евроинтеграции Армении в рамках программы «Нового соседства». В третьем параграфе – «Торгово-экономические связи между Арменией и Турцией в условиях отсутствия дипломатических отношений и закрытых границ», исследованы динамика и сферы торгово-экономических отношений, в том числе и недостаточная степень их влияния при принятии решений по нормализации турецко-армянских отношений. The thesis deals with problems preventing the establishment of diplomatic relations and opening of the borders between Turkey and the Republic of Armenia, and the discussion of this agenda in the Turkish public and political discourse in the first decade of the "Justice and Development" Party rule. The aim of this thesis is to identify new approaches in the politics of Turkey and to analyze the reasons for continuity of the Turkish foreign policy toward Armenia in the given period. The approaches and opinions of the Turkish politicians, diplomats, military, analysts, journalists and public figures on the issue of normalization of Armenia-Turkey relations are for the first time comprehensively presented and generalized in the thesis based on the analysis of the public statements of the leading Turkish and Armenian politicians, Turkish, Armenian, Russian and foreign publications (in particular, long-term monitoring of the Turkish media), researches and assessment of the analytical materials. The thesis consists of Introduction, three chapters (nine paragraphs), Conclusion, and References. Introduction substantiates the relevance of the topic and its novelty, scientific and practical importance of the research, identifies the main goals and objectives, methodology and chronological framework, provides an overview of the references. The first chapter of the thesis entitled "Problems of settling relations between Turkey and Armenia after the proclamation of independence of the Republic of Armenia" consists of three parts. The first part: "Intergovernmental relations between Turkey and Armenia in the 1990s" relates to the prehistory of setting by Turkey of preconditions for establishing diplomatic relations with Armenia. The second part: "The "Armenian cause" in the socio-political discourse in modern Turkey" analyzes the set of problems traditionally referred to in the Turkish public and political opinion as the Armenian cause, and reasons for denying the fact of the Armenian Genocide. The third part: "Problems of Nagorno-Karabakh conflict in the context of the Armenian-Turkish relations" reveals the impact of the Karabakh conflict on the Armenian-Turkish dialogue in terms of normalizing the relations, and identifies the tendentious pro-Azerbaijani position of the Turkish elite. The second chapter entitled "The attempts of dialogue between Turkey and Armenia in 2001-2007" also consists of three parts. The first one: "Attempts of a diplomatic and public dialogue aimed at settling the Armenian-Turkish relations and their impact in the Turkish public and political opinion" analyzes the results of the Armenian-Turkish Reconciliation Commission, diplomatic efforts made by the Foreign Ministers of the two countries, as well as lifting of the "taboo" in inner Turkish discussions with respect to the Armenian cause. The second part: "A new wave of attempts to establish Armenian-Turkish relations" studies the public response to the letter of Prime Minister R. T. Erdogan to Armenian President R. Kocharyan and his reply, and creation of favorable background for the normalization of bilateral relations conditioned by the talks on Turkey's accession to the EU and the development of the Armenian Eurointegration policy within the framework of "New Neighborhood". The third part - "Trade and economic relations between Armenia and Turkey in the absence of diplomatic relations and closed borders" investigates the dynamics and scope of economic and trade relations, and the insufficient degree of their influence on decision-making to normalize the Turkish-Armenian relations.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Проблемы урегулирования турецко-армянских межгосударственных отношений и их отражение во внутритурецком дискурсе (2001-2011). Problems of settling the Armenian-Turkish intergovernmental realations and their impact on the inner Turkish discourse (2001-2011).
    Uncontrolled Keywords: Сафарян Давид Арамович, Safaryan Davit Aram
    Subjects: History
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 12 Dec 2017 14:19
    Last Modified: 02 Jul 2018 10:45
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6162

    Actions (login required)

    View Item