Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հարավկովկասյան պետությունների եվրաինտեգրման գործընթացը (1991-2004 թթ.)

Տետեյան, Արշալույս Ավետիսի (2015) Հարավկովկասյան պետությունների եվրաինտեգրման գործընթացը (1991-2004 թթ.). PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (205Kb) | Preview

    Abstract

    Հարավային Կովկասի երկրների ետխորհրդային ժամանակաշրջանի պատմական զարգացման իրողություններից մեկը եվրաինտեգրման գործընթացն է, որն ընդգրկում է փոխհարաμերությունների μազմաμնույթ ոլորտներ և μովանդակում է μազմաշերտ հիմնահարցեր: Հարավկովկասյան տարածաշրջանում ժամանակակից աշխարհաքաղաքական գործընթացների խորապատկերի վրա այս հիմնահարցերի գիտական լուսաμանումը շարունակում է մնալ արդիական թե՛ ճանաչողական, թե՛ տեսական, թե՛ գործնական առումներով: Հարավային Կովկասի պետությունների եվրաինտեգրման գործընթացը հիմնականում դիտարկվել է տարածաշրջանում եվրոպական կառույցների քաղաքականության, ինչպես նաև Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրμեջանի արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունների ուսումնասիրության համատեքստում: Անհրաժեշտ ուշադրությունից դուրս են մնացել և համակողմանի քննության չեն առնվել Հարավային Կովկասի պետությունների եվրաինտեգրման գործընթացի համատեքստում այս երկրներում տեղ գտած վերափոխումները՝ տնտեսական, սոցիալական, մարդու իրավունքների, այդ թվում նաև ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանության, մշակույթի, կրթության ոլորտներում, դրանց արդյունքների պատմագիտական արժևորումը: Հետևաμար չափազանց արդիական է դրանք մեկտեղելու, համադրելու և համակողմանի հետազոտության ենթարկելու խնդիրը: Ուսումնասիրության օμյեկտը Հարավային Կովկասի պետությունների եվրաինտեգրման գործընթացն է՝ 1991-2004 թթ.: Ուսումնասիրության առարկան եվրոպական կառույցների հետ Հարավային Կովկասի պետությունների փոխհարաμերություններն են, ինչպես նաև այդ կառույցների առջև վերջիններիս ստանձնած պարտավորությունները, դրանց իրականացման ընթացքը, տեղ գտած վերափոխումները, իրագործված օժանդակության ծրագրերի նպատակներն ու արդյունքները: Ուսումնասիրության նպատակը պատմագիտական դիտանկյունից հարավկովկասյան պետությունների եվրաինտեգրման, ինչպես նաև այդ գործընթացի համատեքստում տեղ գտած վերափոխումների, դրանց արդյունքների համակողմանի հետազոտումը, համադրումը և համեմատական վերլուծությունն է: Ուսումնասիրության նպատակին համապատասխան առաջ են քաշվել հետևյալ խնդիրները. վեր հանել եվրոպական կառույցների քաղաքականության առանձնահատկությունները Հարավային Կովկասի պետություններում համադրել Հարավային Կովկասի պետությունների եվրոպական կառույցների առջև ստանձնած պարտավորությունները, դրանց իրականացման ընթացքը, հետևանքները համեմատական, քննական վերլուծության ենթարկել հարավկովկասյան պետությունների եվրաինտեգրման գործընթացի համատեքստում այս երկրներում տեղ գտած վերափոխումները քննության առնել եվրոպական կառույցների կողմից Հարավային Կովկասի հանրապետություններում իրագործված օժանդակության ծրագրերի նպատակներն ու արդյունքները ներկայացնել հարավկովկասյան պետությունների եվրոպական կառույցներին ինտեգրման գործընթացի պատմագիտական գնահատականը: Диссертационная работа посвящена изучению евроинтеграции южнокавказских государств в 1991-2004 гг. В последние годы были изданы отдельные труды, посвященные анализу различных аспектов взаимоотношений южнокавказских государств с европейскими организациями. Важно отметить, что процесс евроинтеграции южнокавказких стран в основном рассматривался в контексте изучения политики и стратегии европейских организаций на Южном Кавказе. В центре внимания авторов также оказались проблемы внешнеполитических приоритетов Армении, Грузии, Азербайджана, в которых особое место занимали отношения с европейскими организациями. В то же время в научной литературе до сих пор нет целостного, всеобъемлющего исследования, посвященного комплексному и сравнительному анализу евроинтеграции южнокавказских стран. Диссертационнoe исследованиe состоит из введения, трех глав, заключения, списка источников, литературы и двух приложений. Во введении обоснована актуальность и научная новизна работы, определяются объект и предмет исследования, хронологические рамки, формулируются цели и задачи, дается общая характеристика источниковой базы, анализируется степень изученности темы. Первая глава “Государства Южного Кавказа и европейские организации в контексте геополитических процессов постсоветского периода (1991-2004)” состоит из двух параграфов. В первом параграфе представлена краткая история создания европейских организаций, проанализирована политика этих организаций в южнокавказском регионе. Во втором параграфе рассмотрены европейские ценности, а также их резонанс в южнокавказских обществах. Вторая глава “Членство стран Южного Кавказа в европейских организациях и сотрудничество в рамках этих организаций (1992-2004)”, разделена на две части. В первом параграфе анализируется роль СБСЕ/ОБСЕ в процессах демократизации и преодоления социально-экономических трудностей в странах Южного Кавказа. Во втором параграфе подробно рассматривается процесс вступления южнокавказских государств в Совет Европы. Анализируются обязательства, которые взяли на себя южнокавказские страны, а также процесс их выполнения. Третья глава «Отношения между Европейским Союзом и южнокавказскими государствами в 1991-2004 гг." посвящена вопросам многосторонних отношений стран Южного Кавказа с ЕС. Она состоит из двух параграфов, первый из которых посвящен анализу различных проектов, реализованных ЕС. Проблемы активизации политики ЕС в регионе в 2000 году, назначения Специального представителя ЕС и вовлечения Армении, Грузии и Азербайджана в проектах Европейской политики соседства (ЕПС) обсуждаются во втором параграфе. Основные выводы исследования суммированы в заключении. В конце диссертации помещен список использованных источников и литературы. Работа имеет два приложения: список сокращений, использованных автором при работе над темой и результаты социологического опроса относительно европейских учреждений, проведенного среди студентов нескольких университетов в Ереване по инициативе автора. The investigation of various core issues on the European integration process of the South Caucasian countries has grown into a problem of both scientific and practical importance as evidenced by several researches, having been conducted in the fields of political science, economics and jurisprudence in recent years. At the same time, a number of important and key issues, that concern the theme, are still subject to multilateral investigation when the matter is being considered within the frames of historiography. It should be noted that the European integration process of the South Caucasian states has been basically discussed in the context of researches both on the policy of the European institutes in the South Caucasus region and on the foreign policy priorities of Armenia, Georgia and Azerbaijan. The problems of establishing and maintaining democratic institutions as well as the transformations and the results they caused in the spheres of economy, social life, human rights (including the protection of national minorities), culture and education when the South Caucasus countries kept in touch with the European organizations have been studied insufficiently. Hence, the matter of bringing them together through comparisons and many-sided research is of urgent importance. The dissertation is comprised of an introduction, three chapters, inferences, a reference list and two appendixes. The modernity of the theme, the subject of the study, the scientific novelty, the research questions and purposes, as well as the literature review have been presented in the introduction. The first chapter of the dissertation is entitled “The countries of the South Caucasus and the European institutions within the frames of the geopolitical processes in the post-soviet period (1991-2004)”. It is composed of two subsections. The outline of establishing the European Institutions as well as the interests and policy of European Powers in the South Caucasus region are taken up in the first subchapter. The European values and their reverberations among the South Caucasus societies have been discussed in the second subchapter. The second chapter of the work that carries the title “The membership of the South Caucasus countries to the European Institutions and the cooperation within the scope of these institutions (1992-2004)” is including two subsections. The first one deals with the analysis of the CSCE/OSCE’s participation in the ongoing processes of democratization and overcoming the socio-economic difficulties in the South Caucasus countries. The analysis of developments for the South Caucasus nations to gain membership of the Council of Europe as well as of transformations that took place in the said countries after they became the member-states of the CE is considered in the second subchapter. The third chapter, “The relationship between the European Union and the South Caucasus countries in 1991-2004”, weighs the EU-South Caucasus countries multilateral relations. This chapter, too, is comprised of two subsections, the first of which is dedicated both to the initiatives for relationship between the European Union and the South Caucasus countries and to the assessment of various projects implemented by the EU. The problems of having the EU’s policy activated in the region in 2000, the appointment of the Special Representative of the EU and the involvement of Armenia, Georgia and Azerbaijan in the European Neighborhood Policy are considered in the second subchapter. The main findings of the study are summed up in the conclusion. A reference list is provided at the end of the thesis. The work has two appendixes-the list of the abbreviations used in the thesis and the results of the sociological survey on the European institutions, conducted among the students of several universities in Yerevan by our initiative.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Процесс евроинтерграции южноковказских государств (1991-2004). The European integration process of the South Caucasian countries (1991-2004).
    Uncontrolled Keywords: Тетеян Аршалуйс Аветисовна, Teteyan Arshaluys A.
    Subjects: History
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 14 Dec 2017 11:09
    Last Modified: 02 Jul 2018 14:16
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6187

    Actions (login required)

    View Item