Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սպառողական վարքի ձևավորման ռազմավարությունը և մոնիթորինգը որպես դեղագործական շուկայի մենեջմենթի զարգացման կարևոր գործոն

Բեգլարյան, Մարգարիտ Հրանտի (2017) Սպառողական վարքի ձևավորման ռազմավարությունը և մոնիթորինգը որպես դեղագործական շուկայի մենեջմենթի զարգացման կարևոր գործոն. Doctor of Sciences thesis, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (57Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (8Mb)

      Abstract

      Դեղերը, բժշկական նշանակության ապրանքները (ԲՆԱ) և հարդեղագործական ապրանքները (ՀԴԱ), առանց որոնց դժվար է պատկերացնել բժշկական օգնությունը, սպառողական շուկայի ամենապահանջված ապրանքների տեսակներից են: Գրականության վերլուծությունը ցույց է տվել, որ Հայաստանի համար բնորոշ են համաշխարհային դեղագործական շուկայի զարգացման միտումները: ՀՀ դեղագործական շուկան (ԴՇ) ունի աճի զգալի ներունակ հնարավորություններ, բայց նաև` բազմաթիվ հիմնախնդիրներ (բնակչության դեղորայքային ապահովումը, դեղերի ֆինանսական կամ ֆիզիկական մատչելիությունը, կեղծ դեղերի բացահայտումը, դեղատնային հիմնարկների անհավասարաչափ բաշխումը և այլն), որոնք բավականաչափ ուսումնասիրված չեն: Սուր մրցակցության պայմաններում դեղագործական տեղեկատվա-խորհրդատվական ծառայության (ԴՏԽԾ-ի) զարգացման միտումները, սպառողների բարձր սեգմենտավորումը, առողջության նկատմամբ բնակչության աշխարհայացքի փոփոխությունները, ինքնաբուժմամբ զբաղվելը նպաստում են սպառողների սպասարկման նոր, առավել արդյունավետ եղանակներ փնտրելուն: Դեղատնային հիմնարկներում դեղատնային պատշաճ գործունեության (ԴՊԳ կամ GPP-Good Pharmacy Practice) ներդրումը ենթադրում է «դեպի սպառողը» կողմնորոշման սկզբունքի կիրառում: Սպառողների վարքը (դեղագործական արտադրանքի ընտրության վրա ազդող գործոնները, սպառողական նախընտրությունները, դեղերի պահանջարկը և այլ բաղադրիչներ) ԴՇ-ում նպատակահարմար է դիտարկել մարկետինգային մոտեցման տեսանկյունից, քանի որ այն համարվում է բոլոր սուբյեկտների փոխհարաբերությունները բնութագրող առավել կիրառելի և ժամանակակից եղանակ: Դեղագործական գիտությունը և պրակտիկան սպառողական վարքի (ՍՎ-ի) հայեցակետերի ուսումնասիրության որոշակի փորձ են կուտակել: ՍՎ-ի վերլուծության սկզբունքները ներկայացված են Kotler Ph. (2012), Harris L.C. (2006), Barton S. (2007), Blackwell R.D. (2001), Miniard P.W. (2001), Engel J.F. (2001), Berkman H. W.(1986) և այլ հեղինակների գիտական աշխատություններում, որտեղ նրանք անդրադարձել են շուկաների հետազոտման մոդելներին, բրենդներն ընտրելիս նախապատվություններին և այլ հարցերի: Սակայն վերոհիշյալ աշխատանքները չեն կարող միանշանակ տարածվել ՀՀ ԴՇ-ում առկա ՍՎ-ին վերաբերող խնդիրների վրա: Այդ իսկ պատճառով արտասահմանյան գիտական գրականությունը և գործնական վերլուծություններն ուսումնասիրելուց հետո հեղինակի առջև խնդիր դրվեց նախ հետազոտել ՀՀ ԴՇ-ի առանձնահատկությունները, դեղագործական արտադրանք սպառողների վարքը, այնուհետև` մշակել գործնական կարևոր նշանակություն ունեցող սպառողական վարքագծի մենեջմենթի հայեցակարգը և մոդելը: В системе здравоохранения важное место занимает лекарственное обеспечение населения. Лекарственные средства, изделия медицинского назначения, средства гигиены и другие парафармацевтические товары, без которых трудно представить себе медицинскую помощь, являются одними из самых востребованных товаров на потребительском рынке. В результате ситуационного анализа выявлено, что мировой фармацевтический рынок своим развитием в Республике Армения обуславливает не только рост ввоза и продаж лекарств, повышение конкуренции, но и введение передовых маркетинговых технологий.Исследование подтвердило, что хотя основной и важной функцией аптечных учреждений является содействие здоровью населения, однако, рост конкуренции диктует аптекам активное внедрение современных методов управления, маркетинговой стратегии и технологий при реализации вышеперечисленных товаров. Сравнительная характеристика показателей фармацевтических рынков в ряде стран и РА, основанная на анализе научной литературы и результатах наших исследований, позволила выявить особенности фармацевтического рынка Армении. Фармацевтический рынок Армении является объемным и растущим (о чем свидетельствуют объемы продаж лекарств отечественного и зарубежного происхождения и широкая диверсификация ассортимента), имея высокую конкурентоспособность как с точки зрения спроса, так и предложения. Было подтверждено, что на территории Армении аптеки распределены неравномерно, что в некоторых населенных пунктах прибавление к экономической, а также физической недоступности лекарств приводит к ее нулевому уровню. Анализ показал, что тенденции развития фармацевтического рынка Армении не соответствуют потенциальным потребностям населения в связи с низкой покупательной способностью, увеличением затрат на лекарства, а реформы в экономической сфере усугубляют социальные проблемы, связанные с вопросами доступности лекарств из-за невыполнения государственных обязательств. В результате маркетинговых исследований потребительского поведения выявлено, что на лояльность покупателей имеют большое влияние их поло-возрастной состав, уровень образования, принадлежность аптеки к той или иной сети, оформление аптеки, компетентность персонала, качество обслуживания, информационно-консультационные услуги и т.д. The medicamental supply of population is of great importance in the health care system. Medicaments, the goods of medical significance, the hygienic means and other para-pharmaceutical products, without which is quite difficult to realize the health care are among the most requested types of goods in the consumer market. In result of the world pharmaceutical market situational analysis it was confirmed, that by its development tendencies in the pharmaceutical market of the republic of Armenia it conditiones not only the medicaments’ importation and the commodity circulation increase, competitiveness increase, but also an implementation of the advanced marketing technologies. The given research substantiated that although the most important and the primary function of the drug stores is to contribute to the health of people, nevertheless the growth of competitiveness dictates to the drug stores to implement the modern management, marketing strategies and technologies actively in a process of the above-mentioned goods realization. The provided comparative evaluation of the situation for a number of countries, based on the literature data analysis, as well as on the own results of investigation of the RA pharmaceutical market’s indices enabled us to reveal the pharmaceutical market’s peculiarities in Armenia. The pharmaceutical market of Armenia is a rather wide-scaled and developing market (on its benefit the domestic and foreign production medicaments’ selling volumes and the assortment enhanced diversification testify), it is highly competitive from both supply and demand points of view. It was proven, that the drug stores in Armenia are not equally distributed, what in discrete regions together with the economical inaffordability attenuates the physical acsess of drugs as well. The provided analysis showed, that the development tendencies of pharmaceutical market in RA do not correspond to the potential needs of the population, which are connected with a low purchasing power, the drugs increased expenses, and the reforms encountered in the economical aspect have strongly accentuated the drugs accessibility dipident social problems due to the state guaranties non-realization.

      Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
      Additional Information: Стратегия формирования и мониторинг потребительского поведения как кардинальный фактор развития менеджмента фармацевтического рынка. Strategy and monitoring of the consumer’s behavior formation as an important factor in the pharmaceutical market management’s development.
      Uncontrolled Keywords: Бегларян Маргарит Грантовна, Beglaryan Margarit Hrant
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 17 Jan 2018 16:48
      Last Modified: 17 Jan 2018 16:48
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6363

      Actions (login required)

      View Item