Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Մեծ տվյալների տնտեսագիտական վերլուծությունը՝ որպես գործարար որոշումների կայացման հիմնախնդիր

Դավթյան, Հրանտ Աշոտի (2017) Մեծ տվյալների տնտեսագիտական վերլուծությունը՝ որպես գործարար որոշումների կայացման հիմնախնդիր. PhD thesis, Եվրոպական կրթական տարածաշրջանային ակադեմիա.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (445Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (2185Kb) | Preview

      Abstract

      Ժամանակակից տեխնոլոգիաները հնարավոր և հեշտ են դարձնում տվյալների անընդհատ և ինքնավար հավաքագրումը: Համաձայն հանրաճանաչ IBM կազմակերպության կայքի՝ վերջին երկու տարվա ընթացքում աշխարհում կուտակված տվյալներն իրենց ծավալով գերազանցում են մինչ այդ հավաքագրված տվյալներին : Նման խոշորածավալ տվյալների հավաքագրման պարագայում դրանց կառավարումն ու վերլուծությունը յուրահատուկ հետազոտության կարիք ունեն, այդ իսկ պատճառով ժամանակակից տնտեսագիտության և կառավարման մեջ նման տվյալներն առանձնացվում են և հայտնի են որպես «Մեծ տվյալներ»: Մեծ տվյալներն իրենց լայն կիրառությունն են գտել գործարար աշխարհում, սակայն վերջինիս տնտեսագիտական ուսումնասիրություններն ու վերլուծությունները դեռևս սակավաթիվ են: Այս աշխատանքը փորձ է կատարում ուսումնասիրել Մեծ տվյալների ոլորտը՝ Մեծ տվյալների տնտեսագիտական վերլուծությունը դիտարկելով որպես գործարար որոշումների կայացման հիմնախնդիր: Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Մեծ տվյալների կիրառության միջազգային փորձը, ցուցադրում է նրա կիրառության արդյունավետությունը: Հետազոտության արդյունքում մշակվել է Մեծ տվյալների օգտագործման գործիքակազմ, որը հնարավորություն կտա ձեռներեցին գնահատել տվյալների մեծությունը, օգտագործման մակարդակը և հարաբերական արդյունավետությունը: Գործիքակազմը կիրառվել է ՀՀ շուկայում գործող կազմակերպությունների կողմից իրենց հասանելի տվյալների օգտագործման արդյունավետության գնահատման նպատակով: Համաձայն համաշխարհային տնտեսագիտական ֆորումի 2015 և 2016 թվականների հաշվետվության՝ Մեծ տվյալների վերլուծությամբ զբաղվող մասնագետների (տվյալագետների) աշխատանքն արդեն 2 անգամ անընդմեջ համարվել է տարվա ամենապահանջվածը: Սույն հետազոտությունը ներկայացնում է ՀՀ աշխատաշուկայում առաջարկն ապահովող տվյալագետների ժողովրդագրական կազմը և բացահայտում է նրանց եկամտի վրա ազդող հիմնական փոփոխականները: Մեծ տվյալների վերլուծությունը նոր զարգացող ճյուղ է, որն իր զարգացումն է ապրում ոչ ավանդական եղանակով: Ի տարբերություն դասական գիտությունների՝ Մեծ տվյալների ոլորտն իր կիրառությունն է գտնում շուկայում՝ դեռևս տեսական վերլուծության չենթարկված: Այդ իսկ պատճառով տվյալ ոլորտին առնչվող գրականությունն այդքան էլ հարուստ չէ: Չնայած վերոնշյալին՝ մի շարք հայրենական և արտասահմանյան հեղինակներ անդրադարձել են թեմային առնչվող առանձին խնդիրների ուսումնասիրությանը: Այս աշխատությունը փորձում է համապարփակ վերլուծության ենթարկել Մեծ տվյալների ոլորտը՝ ներկայացնելով վերջինիս զարգացումները, կարևորությունը, կիրառությունները և արդյունավետության գործիքակազմը՝ գործարար որոշումների կայացման տեսանկյունից: Հետազոտության նպատակը և խնդիրները: Հետազոտության նպատակն է գործարար կառավարման ասպարեզում Մեծ տվյալների տնտեսագիտական վերլուծության անհրաժեշտության ուսումնասիրությունը, վերջինիս համեմատական և կիրառական արդյունավետության գնահատումը վիճակագրական և տեսական մոդելների օգնությամբ: Նպատակին հասնելու համար ատենախոսությունում քննարկվել, ձևակերպվել, առաջադրվել և լուծում են ստացել հետևյալ խնդիրները. ուսումնասիրել, ներկայացնել և տալ հստակ բնորոշում Մեծ տվյալներին, վերջինիս տնտեսագիտական վերլուծությանն ու գործարար կառավարման ասպարեզում կիրառման անհրաժեշտությանը, վեր հանել Մեծ տվյալների ոլորտի զարգացման միտումները և ներկայացնել ոլորտի հիմնական «խաղացողներին», բացահայտել Մեծ տվյալների տնտեսագիտական վերլուծության մեթոդական առանձնահատկությունները, կատարել տվյալների դասական և տվյալագիտական վերլուծության արդյունքների համեմատություն միևնույն տվյալների շտեմարանի օգտագործման պարագայում, վերլուծել ՀՀ աշխատաշուկայում տվյալագետների աշխատուժի առաջարկը, վերջինիս ժողովրդագրական կազմը և համեմատել միջազգային ցուցանիշների հետ, բացահայտել ՀՀ աշխատաշուկայում տվյալագետների եկամտային խմբի վրա ազդող փոփոխականները, մշակել Մեծ տվյալների օգտագործման գործիքակազմ և զարգացնել վերջինիս օգտագործման արդյունավետության մատրիցը, ուսումնասիրել ՀՀ-ում գործող կազմակերպությունների կողմից գործարար որոշումների կայացման գործընթացում Մեծ տվյալների կիրառության մակարդակն ու մատրիցում նրանց տեղադրությունը, բացահայտել Մեծ տվյալների օգտագործման արդյունավետության հիմնախնդիրները և ՀՀ-ում Մեծ տվյալների ոլորտի զարգացման անհրաժեշտ նախապայմանները: Недавние разработки информационно-коммуникационных технологий (ИКТ) позволяют сбoр данных в режиме реального времени, что является причиной текущего роста в области Больших данных. Аналитика Больших данных - это ключевой компонент процесса принятия решений на основе данных, который стимулирует доходы, позволяет сэкономить деньги, стимулирует бизнес-эксперименты и тестирование и обеспечивает объективные, основанные на показателях решения. Это обеспечивает конкурентное преимущество за счет повышения точности принятия стратегических решений. Для страны с преобладающим сектором ИТ и ограниченными природными ресурсами, такой как РА, аналитика Больших данных может играть важную роль в стимулировании экспорта и, следовательно, в ВВП. Данное исследование направлено на изучение необходимости использования Больших данных в области управления бизнесом, а также на оценку его сравнительной и прикладной эффективности с использованием статистических и теоретических моделей. Для достижения цели в диссертации были сформулированы, обсуждены и решены следующие проблемы: изучение и определение значения Больших данных и экономического анализа Больших данных, выявление их необходимости в области делового администрирования, выявление основных тенденций развития и представление “ключевых игроков” в этой области, определение методологических особенностей аналитики Больших данных, оценка сравнительной эффективности науковедения и эконометрического анализа с использованием одной и той же базы данных, анализирование предложения ученых по данным на рынке труда РА, представление их демографической структуры и сопоставление с международной статистикой, выявление ключевых факторов, оказывающих значительное влияние на доходную группу ученых по данным на рынке труда РА, разработка инструментария Больших данных и построение матрицы эффективности аналитики Больших данных, изучение применения аналитики Больших данных в процессе принятия решений организациями, работающими в РА, и выявление их положения в матрице, выявление проблем эффективного использования больших данных и необходимых предпосылок для развития сектора в РА. The recent developments of the Information and Communication Technologies (ICT) allow for real-time data collection, which is the reason of current growth in the field of Big data. Big data analytics is a key component of data driven decision-making process, which drives revenue, allows to save money, encourages business experimentation and testing, persuades executiveness and ensures objective, metric driven decisions among all. It provides competitive advantage trough increasing the accuracy of strategic decisions. For a country with prevailing IT sector and limited natural resources like RA, Big data analytics can play an important role in driving the exports, and hence, GDP. This research aims to study the necessity of Big data anyltics in the field of business administration, and to assess its comparative and applied effectivness with the use of statistical and theoretical models. To achieve its goal, the following problems have been formulated, discussed, and resolved in the dissertation: examine and define the meaning of Big data and Big data analytics, emphasize its need in the area of business administration, reveal the main development trends and present the "key players" in the field, identify the methodological particularities of Big data analytics, evaluate the comparative effectiveness of data science and econometric analysis with the use of same database, analyze the supply of data scientists in the labour market of RA, present its demographic structure and compare with international statistics, identify the key factors that have signifcant effect on the income group of data scientists in RA labor market, develop the Big data toolbox and build the Big data analytics effectiveness matrix, examine the application of Big data analytics in the decision-making process by organizations operating in RA, and reveal their position in the matrix, identify the problems of effectively using Big data and the necessary preconditions for the development of the BIg data sector in RA.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Экономический анализ больших данных как проблема принятия бизнес решений. Big data analytics as a problem of data driven decision-making.
      Uncontrolled Keywords: Давтян Грант Ашотович, Davtyan Hrant Ashot
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 17 Jan 2018 15:31
      Last Modified: 17 Jan 2018 15:31
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6364

      Actions (login required)

      View Item