Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ավագ դպրոցի ֆիզիկայի դասընթացի «մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի խորացված թեմաների ուսուցման մեթոդաբանությունը

Եղիազարյան, Քրիստինե Սամվելի (2017) Ավագ դպրոցի ֆիզիկայի դասընթացի «մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի խորացված թեմաների ուսուցման մեթոդաբանությունը. PhD thesis, Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (2282Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (796Kb) | Preview

      Abstract

      21-րդ դարի հիմնական մարտահրավերների կիզակետում անձի կրթական և մասնագիտական զարգացումն է, որն ուղղորդում է դեպի ազգային պետականության հզորացում, գիտելիքահեն տնտեսության ապահովում և հասարակության բարգավաճում: Գլոբալացման ժամանակակից միտումներն ընդգծված շոշափում են կրթական համակարգերը, և արդյունքում կրթությունը հենարանային է դառնում պետության քաղաքական, պաշտպանական, տնտեսական, սոցիալական, մշակութային և այլ խնդիրների լուծման համար: Արդի դարաշրջանում կրթությունը մարդկային գործունեության ամենալայնածավալ ոլորտներից է, որում ընդգրկված են մեկ միլիարդից ավելի սովորողներ և շուրջ հիսուն միլիոն դասավանդողներ: Աճող ակադեմիական շարժունակության շնորհիվ, կրթական համակարգի ձեռքբերումները հանդիսանում են անհրաժեշտ և որոշիչ ռեսուրսներ մեր երկրի զարգացման համար: Ժամանակակից աշխարհը սրընթաց փոփոխվում է և զարգանում: Այն, ինչ մեկ, երկու տասնամյակ առաջ քիչ թե շատ հասանելի էր ոմանց, այժմ հասանելի է գրեթե յուրաքանչյուրին: Առաջին անգամ մարդկության պատմության մեջ գաղափարների և նյութեղենի «սերնդափոխություն»-ը կատարվում է ավելի արագ, քան մարդկանց սերնդափոխությունը: Ժամանակակից կյանքի արագընթաց դինամիկան և հասարակության անցումը նոոսֆերայից ինֆոնոոսֆերա մարդկության առջև նոր խնդիրներ է ծագեցնում, որոնց լուծումը թույլ կտա անհատին զգալ իրեն հարմարավետ այս աշխարհում և քայլ մեկնել ժամանակի շնչին համապատասխան: Միևնույն ժամանակ, արագահոս զարգացումները ստիպում են բոլոր մանկավարժներին խորհել այն մասին, թե ինչպես է անհրաժեշտ վերափոխել ժամանակակից կրթական համակարգը, որպեսզի սովորողը դպրոցն ավարտելուց հետո շուկայական հարաբերությունների արդիական պայմաններում լինի մրցունակ: Ֆիզիկայի ուսուցման պրոցեսի կատարելագործումը հիմնվում է ֆիզիկայի խորացված ուսուցմամբ ծրագրերի բարեփոխումների վրա: Ավագ դպրոցի բնագիտամաթեմատիկական (խորացված) հոսքի ֆիզիկայի դասագրքերում ավելացված են նոր թեմաներ և որոշ թեմաներ էլ ներկայացված են նորովի, որոնց ուսուցումը ստիպում է համապատասխան մասնագետներին կենտրոնանալ այդ թեմաների դասավանդման մեթոդաբանության մշակմանը: Ֆիզիկայի դասընթացում ներառված նոր թեմաները «Ֆիզիկա» գիտության համար մեծ արժեք են ներկայացնում: Մենք կանգ ենք առել «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի նոր և խորացված թեմաների վրա՝ հաշվի առնելով մի շարք կարևոր հանգամանքներ: «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժինն արտացոլում է աշխարհի նյութականությունն և բնության ամենաընդհանուր ֆիզիկական օրինաչափությունները: «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի հիմնադրույթները, սկզբունքները և օրենքները տարածվում և միահյուսվում են ֆիզիկայի բոլոր բաժիններին: Խնդրահարույց է այժմյան գործող ֆիզիկայի դասագրքերին համապատասխան մեթոդական հետազոտությունների և վերլուծությունների բացակայությունը, որն էլ պատճառ է հանդիսանում մեր հետազոտության թեմայի անհետաձգելիության և արդիականության: Ընդլայնել, խորացնել, մշակել և տեսականորեն ընդհանրացնել ավագ դպրոցի ֆիզիկայի դասընթացի «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի խորացված թեմաների ուսուցման մեթոդաբանությունը, որն էլ կնպաստի ուսուցման որակի բարելավմանը: Ավագ դպրոցի ֆիզիկայի դասընթացի «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի խորացված թեմաների ուսուցման համակարգն է: Ավագ դպրոցում ֆիզիկայի տարբերակված ուսուցման միջոցով սովորողների գիտելիքների համակարգման, տրամաբանական մտածողության ձևավորման և զարգացման գործընթացն է: Հետազոտության վարկածը կայանում է հետևյալում. Եթե ավագ դպրոցի ֆիզիկայի դասընթացի «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի խորացված թեմաների ուսուցումը կազմակերպվի հետևյալ, տրամաբանորեն կապված, կետերի՝ գիտելիքի համակարգված հաղորդում, գիտելիքների ընդհանրացում՝ միջառարկայական և ներառարկայական կապերի հստակ դրսևորումներով, կրթական ծրագրերում նախատեսված ուսուցման մեթոդների ճշգրիտ կատարում, ուսումնառության նպատակների և խնդիրների հստակ ձևակերպում, ժամանակակից մանկավարժական ռեսուրսների կիրառում, շղթայի շուրջ, ապա նշանակալի արդյունքներ կգրանցվեն հանրակրթական համակարգում: Հետազոտության նպատակից, վարկածից ծագում են հետևյալ խնդիրները. Հանգամանորեն ծանոթանալ, այնուհետև քննության առնել Հայաստանի Հանրապետության հանրակրթական համակարգում բարեփոխված կրթական չափորոշիչները և հայեցակարգերը, շարունակական կրթության համար կենսական պայմաններ ստեղծող բազմակողմանի կողմնորոշմամբ ուսումնական ծրագրերը: Իրականացնել տվյալ թեմային համապատասխանող գիտական, գիտամեթոդական գրականության ուսումնասիրություններ: Դիտարկել, հետազոտել ավագ դպրոցի բնագիտամաթեմատիկական հոսքի ֆիզիկայի դասընթացի «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի դասավանդման արդի վիճակը և նպաստել դասավանդման պրոցեսում ի հայտ եկող դժվարությունների բացահայտմանը և իրազեկմանը: Առանձնացնել բնագիտամաթեմատիկական հոսքի ֆիզիկայի դասընթացի «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնի խորացված թեմաներն իրենց դժվար յուրացվող հատվածներով և գիտամեթոդական աշխատանքներն ուղղել այս թեմաների դյուրըմբռնելի դարձնելուն: Մշակել «Մոլեկուլային ֆիզիկա» բաժնից ընտրված թեմաների դասավանդման մեթոդիկա՝ խորացված ուսուցման հոսքերի համար: Բազմակողմանիորեն վերլուծել նշված ծրագրային նյութի մեր առաջադրած մեթոդաբանությունը՝ դասավանդման արդյունավետության բարձրացման նպատակաուղղվածությամբ: Կազմակերպել մանկավարժական գիտափորձ: Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքը ներկազմում են խոշորագույն գիտնականների, հայ հեղինակավոր և արտերկրյա ֆիզիկոսների, մեթոդիստների, մանկավարժ-հոգեբանների գիտական աշխատությունները, գիտամեթոդական ուսումնասիրությունները: В современную эпоху образовательный и профессиональный рост приобрел первостепенное и принципиальное значение. Во всем мире спрос на образование высокого качества, соответствующего требованиям времени, растет, что заставляет системы образования в старшей школе подчиняться этому спросу. Учебная среда, в которой максимально проявляется интеллектуальный и творческий потенциал учителя, обеспечивает успех обучения учащихся. Сфере образования суждено постоянно реформироваться, что и происходит во всех развитых странах. Процессы реформирования системы образования в РА являются основой для создания и развития нового качественного уровня образования, которое осуществляется согласно международной политике в области образования. Совершенствование процесса обучения физике основано на реформах программ углубленного изучения физики. В новых учебниках по физике естественно-математического профиля старшей школы добавлены новые темы, которые ранее не были включены в программу по физике,а некоторые темы представлены по новому. Подавляющее большинство новых тем, предназначенных для углубленного изучения физики, вызывает у учащихся затруднения в процессе овладения ими, а у учителей-методические сложности с их преподаванием, так как прежде методика обучения вышеуказанных тем не изучалась. Отсутствие методологических исследований, соответствующих новым требованиям учебник физике - проблема требующая срочного решения, что и является причиной безотлагательности и важности нашей научно-методической работы. Исходя из актуальности углубленного изучения, нами разработана методика углубленного преподавания раздела ″Молекулярная физика″. Мы считаем бесспорным и доказуемым тот факт, что разработка молекулярно-кинетической картины микроскопических процессов требует специальной методологии. Научно-методологический анализ и изучение углубленных тем раздела ″Молекулярная физика″ курса физики в старшей школе направлены на повышение эффективности обучения учащихся в общеобразовательных школ, на пополнение и обогащение научно-методической литературы по углубленным темам. Цель исследования: Расширить, углубить, разработать и теоретически обобщить методологию обучения углубленных тем раздела ″Молекулярная физика″ курса физики в старшей школе. Задачи исследования: Детально изучить реформированные образовательные стандарты, концепции и программы РА, обеспечивающие последовательность обучения. Провести анализ и исследование научной и научно-методической литературы по данной теме. Выделить углубленные темы с трудно усваиваемыми фрагментами раздела ″Молекулярная физика″ курса физики в старшей школе естественно-математического профиля. Разработать методику преподавания углубленных тем, отобранных из раздела ″Молекулярная физика″. Осуществить всесторонний анализ разработанной нами новой методологии. Организовать и провести педагогический эксперимент. Разработана методика обучения углубленных тем раздела ″Молекулярная физика″, которая является фундаментом для организации доступного образования. Подчеркивая значимость раздела ″Молекулярная физика″, представлена методология темы ″Межмолекулярное взаимодействие″, от которой ответвляются и множатся как темы, относящиеся к указанному разделу, так и темы других разделов физики. Результаты диссертации углубят и расширят содержание курса физики, обогатят новыми знаниями и методическими выводами, увеличат удельный вес теоретических знаний.  Разработанная нами методика нацелена на совершенствование научно-педагогического мастерства учителей, систематизирование знаний, формирование аналитического мышления, диалектического мировоззрения, научной картины мира учащихся. Разработанный методический комплекс может непосредственно применяться в процессе обучения физике в старшей школе, гимназиях естественно-математического профиля, педагогических вузах, при проведении реформы образования, для создания учебно-методических пособий для углубленного изучения физики в школах физико-математического профиля, а также при подготовке и повышении квалификации учителей физики. The relevance of the research. In the modernized era the educational and professional growth has gained a paramount and tremendous importance. The requirement of modern pedagogy is to develop research skills and competences in learners. The key demands for the high-quality education system are the best investments in methodology in high school all over the world. A learning environment where the teacher could fulfill all his/her intellectual and creative potential would the success of the student learning. The professional role of a teacher in our days is to show significance of systemizing, completing and development knowledge, analytic thinking of students. The field of education is destined to consistent reforms, the necessity implementation of which is present in all developed countries.The reforming processes of the education system in RA are the basis for the creation and developing of new high-quality level of education, which are carried out commensurable to the international education policy. Improving the teaching physics builds on reform programs of in-depth study of physics.A number of new topics were added in high school physics textbooks which were not been included previously in physics program and some topics were presented in a new way.The vast majority of new topics for in-depth study of physics course sources difficulties in the process learning and methodological complications of teaching technique in high school. The methodology of teaching of these new topics was not studied as most of these topics were not included in the textbooks. The absence of methodological research relevant new physics textbooks is a problem of an immediate required solution, which is the cause of the urgency and importance of our scientific-methodological work. Given the importance of depth study, we developed the methodology of the in-depth teaching of the section "Molecular Physics".We think the indisputable and provable the fact that the development of a clear molecular-kinetic picture of microscopic processes requires a special methodology. The scientific-methodological analysis and the investigation of in-depth study topics of the section "Molecular Physics" in high school physics course are aimed at the improvementation of the learning process effectiveness providing general education, the refill and enrichment of scientific and methodical literature on advanced topics. The aim of the research: To expand, deepen, develop and theoretically generalize the methodology of teaching in-depth study topics of the section "Molecular Physics" in high school physics course.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Методика обучения углубленным темам раздела "молекулярная физика" курса физики в старшей школе. In_depth teaching methods of the “molecular physics” issues in high school physics course.
      Uncontrolled Keywords: Егиазарян Кристине Самвеловна, Yeghiazaryan Kristine Samvel
      Subjects: Pedagogy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 17 Jan 2018 17:46
      Last Modified: 18 Jan 2018 17:22
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6368

      Actions (login required)

      View Item