Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Վաղ տարիքի երեխաների կյանքի որակի չափանիշների կիրառումը որպես առողջական վիճակի համալիր գնահատման չափորոշիչ

Դունամալյան, Ռազմիկ Աշոտի (2017) Վաղ տարիքի երեխաների կյանքի որակի չափանիշների կիրառումը որպես առողջական վիճակի համալիր գնահատման չափորոշիչ. PhD thesis, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (3170Kb) | Preview
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (1201Kb)

      Abstract

      Այսօր ամբողջ աշխարհում մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն հետազոտությունները, որոնք նվիրված են կյանքի որակի (ԿՈ) ուսումնասիրությանը: ԿՈ-ի չափանիշների մշակումը հնարավորություն է տվել առողջական վիճակի գնահատման գործընթացում մասնակից դարձնել նաև պացիենտներին, որը ժամանակակից բժշկագիտության համար ունի մեծ գիտագործնական նշանակություն [Manificat S. et al., 2012; Cerruto M.A. et al., 2014]: Վերջին տարիներին ԿՈ-ն դարձել է կլինիկական և սոցիալ-հիգիենիկ հետազոտությունների խնդրո առարկա: Առողջության և հիվանդության կենսաբժշկական մոդելից աստիճանական անցումը կենսահոգեսոցիալականի, հուշում է, որ անհրաժեշտություն է առաջացել հաշվի առնել նաև մարդու կարծիքն իր բարեկե¬ցության մասին, իսկ ԿՈ-ի չափանիշ¬ների մշակումն այն դարձնում է հնարավոր [Новик А.А., 2010]: Արտասահմանյան հետազոտողները ԿՈ-ի ցուցանիշները կիրառում են պոպուլյացիոն հետազոտությունների,տարիքա-սեռային նորմատիվների մշակման, կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետության գնահատման մոնիթորինգի ժամանակ [Bruner C., 2010; Lee E.H. et al., 2014]: Նպատակ ունենալով կանոնակարգել ԿՈ-ին վերաբերող հետազոտությունները, 1995թ. Ֆրանսիայում ստեղծվեց MAPI գիտահետազոտական ինստիտուտը, որը կոորդինացնում է այդ բնագավառի բոլոր հետազոտությունները [Suppiej A. et al., 2014]: Աշխատանքներ, որոնք վերաբերում են պոպուլյացիոն մակարդակում ԿՈ-ի գնա-հատմանը, քիչ են: ՀՀ-ում ԿՈ-ի մեթոդաբանական մոտեցումները դեռևս իրենց կիրառումը չեն գտել: Այս ամենը պայմանավորում է հետազոտության արդիականությունը: Վաղ տարիքի երեխաների կյանքի որակի չափանիշների փոփոխության առանձնահատկությունների ուսումնասիրության հիման վրա մշակել կյանքի որակի տարիքասեռային չափորոշիչներ որպես առողջության համալիր գնահատման չափանիշ: Մշակել QUALIN միջազգային հարցաթերթի հայերեն տարբերակը և վաղ տարիքի երեխաների կյանքի որակի տարիքասեռային չափորոշիչներ առող¬ջական վիճակի համա-լիր գնահատման համար: Գնահատել վաղ տարիքի երեխաների ընտանիքի կենսակերպը և բացահայտել կյանքի որակի չափանիշների փոփոխության առանձնահատկությունները՝ կախված կենսակերպը բնութագրող հիմնական պրեդիկտորներից: Ուսումնասիրել վաղ տարիքի երեխաների կյանքի որակի չափանիշների փոփոխության վրա առողջական վիճակը բնութագրող հիմնական ցուցանիշների ազդեցության առանձնահատկությունները: Ուսումնասիրել վաղ տարիքի երեխաների շրջանում առավել հաճախ հանդիպող հիվանդությունների ազդեցության առանձնահատկությունները կյանքի որակի չափանիշների փոփոխության վրա: Գնահատել ստացիոնար բուժման արդյունավետությունը ըստ կյանքի որակի չափանիշների փոփոխության կլինիկական նշանակության: Հայկական պոպուլյացիայի վաղ տա¬րիքի երեխաների ԿՈ-ի բնութագիրը ստանալու համար առաջին անգամ կիրառվել է QUALIN հարցաթերթը, որի հիման վրա մշակվել են ԿՈ-ի չափանիշների տարիքասեռային ցենտիլային չափո¬րոշիչ¬ներ: Գնահատվել են ԿՈ-ի չափանիշների փոփոխության առանձնահատկությունները կախված վաղ տարիքի երեխաների շրջանում առավել հաճախ հանդիպող հիվանդություններից, ինչպես նաև կենսակերպը բնութագրող հիմնական գործոններից: Աշխատանքի գիտագործնական նշանակությունը և արդյունքների ներդրումը: Մշակված QUALIN միջազգային հարցաթերթի հայերեն տարբերակը հնարավորություն է տալիս այն կիրառել որպես օբյեկտիվ գործիք վաղ տարիքի երեխաների առողջական վիճակի համալիր գնահատման համար, իսկ ԿՈ-ի տարիքասեռային չափորոշիչ¬ները՝ գիտական և հիվանդությունների կանխարգելման, բուժական միջամտությունների արդյունավետության գնահատման համար:Կյանքի որակի վրա ազդող կենսակերպի գործոնների մշակված կանխատեսական աղյուսակները հնարավորություն են տալիս գնահատել ԿՈ-ի ցածր ռիսկը: Հետազոտության արդյունքների հիման վրա մշակված գործնական առաջարկությունները հաստատվել է ՀՀ ԱՆ կողմից որպես մեթոդական ցուցումներ: В последние годы оценка качества жизни (КЖ) стало предметом клинических и социально-гигиенических исследований. Зарубежные исследователи применяют показатели качества жизни в популяционных исследованиях при разработке поло-возрастных нормативов и мониторинге оценки эффективности применяемых профилактических мер. Целью данного исследования стало изучение особенностей изменения критериев КЖ детей раннего возраста и разработка поло-возрастных стандартов КЖ для комплексной оценки их здоровья. Для получения характеристики качества жизни детей раннего возраста армянской популяции впервые был применен опросник QUALIN (Qualite’ de vie du Nourisson), на основе которого были разработаны поло-возрастные центильные критерии показателей КЖ. Были оценены особенности изменений показателей КЖ в зависимости от наиболее часто наблюдаемых заболеваний у детей раннего возраста и основных факторов, характеризующих их образ жизни. Исследование было проведено в рамках проекта тематического финансирования МОН ГКН РА (Код проекта 15Т-3D023). Объектом исследования стали 2762 ребенка раннего возраста (до 3-х лет). Для изучения КЖ детей был применен армянский вариант QUALIN опросника после получение разрешения от авторов опросника [Manificat S. Dazord A.] и института MAPI (Франция). Изучаемой группой стали дети, обратившиеся с целью получения медицинской помощи в детскую поликлинику «Арбкир», детскую поликлинику N9, поликлиники «Мурацан» и «Гераци», а также госпитализированные в педиатрической клинике N1 Больничного комплекса «Мурацан» ЕГМУ. Данные относительно состояния здоровья детей были получены из амбулаторных карт медицинского наблюдения ребенка и историй болезни. Уровень физического развития оценивался с помощью центильных таблиц. Применялись параметрические (М±m), непара-метрические статистические методы (центили), а для оценивания прогнозирования показателей КЖ и формирования групп риска применялся аналитический метод Вальда. В изучаемой популяции мальчики составляли 48,1%, девочки 51,9%. Малые семьи составляли 35,0%, средние - 55,6%. Уровень заболеваемости у детей на грудном вскармливание достоверно был низкий.В сравниваемых обеих группах превалировали семьи со средним уровнем заболеваемости. Однако, в 1-3 возрастной группе возрос удельный вес семей с высоким уровнем заболеваемости. 41,1% детей до одного года и 45,2% детей 1-3 лет имели средний уровень физического развития. Родители детей до годовалого возраста оценивали КЖ в 3,9 баллов, а педиатры – в 3,4 балла. Более высоко были оценены критерии ”Поведение и общение”, “Семейное окружение”. Минимальными были значения показателя критерия “Способность оставаться одним” (согласно педиатрам - 56%, согласно родителям - 62%). Родители детей 1-3 возрастной группы оценивали качество жизни в 4 балла (80%), а педиатры – в 3,8 баллов (76%). У детей до одного года с низким уровнем физического развития наиболее ущербным был показатель критерия “Семейное окружение” (42%), а при высоком уровне - показатель критерия “Способность оставаться одним” (52%).In recent years the life quality became an issue of the clinical and socio-hygienic investigations. Foreign investigators apply the life quality indices in the population studies, development of the age norms, monitoring of the preventive measures’ effectiveness evaluation. The goal of investigation was to develop the sex-age criteria of life quality as an index of the health state complex evaluation basing on study of peculiarities of the life quality indices changes in the early age children. The scientific innovation of the work is in the QUALIN questionnaire first time using to provide a life quality characteristic in the early age children of Armenian population, basing on which the sex-age centile criteria of the life quality indices have been developed. Peculiarities of the life quality indices changes were evaluated in dependence on the most common illnesses in the early age children, as well as on the main factors characterizing the mode of life. The investigation was performed in terms of the project of thematic financing of the Science Governmental Committee (SGC) of the Ministry of Education and Science (MES) of Republic of Armenia (Project Code 15T-3D023). As objects for the investigation provision 2762 children of early age (till 3 years of ages) served. To study the early age children life quality the QUALIN questionnaire was used. At the first stage of investigation we collaborated with MAPI Institute and the QUALIN (Qualite’ de vie du Nourisson) questionnaire authors (Manificat S., Dazord A.). As objects for the investigation provision the early age children administered and examined in the “Arabkir” polyclinic, the children polyclinic N9, the “Muratsan” and “Heratsy” polyclinics and also the children treated in the clinic N1 of “Muratsan” clinical complex of YSMU served. Data regarding the children health state were collected from the “case reports of children” and the data regarding the children physical development level were evaluated with the help of the centile tables. The parametric (M±m) and non-parametric statistical methods (Q25-Q75) were used in investigation. For the life quality indices predictive evaluation and also for the risk group formation the Wald’s analytical method was used. In the studied population the boys made up 48,1% and the girls made up 51,9%. Small families made up 35,0% and the average families – 55,6%. In the breast fed children the authentic morbidity level was low. For the both comparing age groups the families of average morbidity level prevailed. But in the 1-3 years aged group of children a moiety of the high intensity illness level families have been increased. The children till 1 year of age (41,2%) and those of 1-3 years of ages (45,2%) have had an average level of physical development. The life quality evaluated by themselves parents was of 3,9 scores, and that by pediatricians was of 3,4 scores. The “Behavior and Communication” and the “Family Environment” criteria were evaluated to be comparably higher. The least values of scores were for the “Ability to Stay Alone” criterion (as per pediatricians – 56% and as per parents – 62%). The parents of 1-3 aged children have evaluated the life quality as 4,0 scores (80%) and the pediatricians – as 3,8 scores (76%). In 1 year below age group children of low level of physical development the “Family Environment” criterion was of the least value (42%) and in those of high level of physical development of the same age group the “Ability to Stay Alone” criterion (52%) was the least. In the 1-3 age group children in case of low physical development level the least value was for the “Family Environment” criterion (40%) and in those of high level of physical development it was the least for the “Ability to Stay Alone” criterion (50%). In the group of high intensity illness children up to 1 year of age the criteria “Ability to Stay Alone” (56%) and “Behavior and Communication” (62%) were of low levels.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Критерии качества жизни детей раннего возраста как стандарт комплексной оценки их состояния здоровья. Application of the life quality criteria as a standard for the health state complex evaluation of in the early age children.
      Uncontrolled Keywords: Dunamalyan Razmik, Дунамалян Размик Ашотович
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 18 Jan 2018 11:33
      Last Modified: 19 Jan 2018 10:32
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6374

      Actions (login required)

      View Item