Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Երեխաների ատամների կարծր հյուսվածքների կրակալման արդյունավետության բարձրացումը ռեմիներալիզացնող միջոցների կիրառմամբ

Մանուկյան, Աննա Համազասպի (2017) Երեխաների ատամների կարծր հյուսվածքների կրակալման արդյունավետության բարձրացումը ռեմիներալիզացնող միջոցների կիրառմամբ. PhD thesis, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (1749Kb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (1167Kb)

      Abstract

      Ատամների կարիեսի կանխարգելման խնդրի անհրաժեշտությունը ներկայումս արդիական է: Աշխարհում մշտական ատամների կարիեսի տարածվածությունը 12 տարեկան երեխաների մոտ տատանվում է 40-98%-ի սահմաններում, իսկ ուժգնությունը տատանվում է տարբեր մակարդակներով՝ ըստ ԱՀԿ-ի ցուցանիշի, ցածրից մինչև շատ բարձր (Манрикян М.Е., 2013; Бадеян Э.А., 2008; WHO, 2003): Կարիեսով հիվանդացության բարձր մակարդակը փոխկապակցում են կլիմայաաշխարհագրական առանձնահատկությունների, սոցիալ-հիգիենիկ գործոնների, անկանոն սննդակարգի, ջրում և վերնահողում ֆտորի ցածր քանակության հետ (Кузьмина Э.М., Лысенкова И.И., 2006; Panetta F., 2004; Ritchie C.S. et al, 2002): Մինչև 18-20 տարեկան դառնալը ատամների կարծր հյուսվածքները ձեռք են բերում իրենց վերջնական ամրությունը, բարձրանում է դրանց դիմադրողականությունը բերանի խոռոչի մանրէների և վերջիններիս կենսունակության արգասիքների ազդեցության նկատմամբ (Селина О.Б., 2008; Боровский Е.В., Леонтьев В.К., 2001): Ակոսների շրջանում լիարժեք մաքրումը դժվարացած է, ինչը բացատրվում է ատամի անատոմիական կառուցվածքով, և պայմանավորում է բուժկանխարգելիչ ատամնամածուկների, էլիքսիրների և լաքերի ոչ բավարար արդյունավետությունը ծամող ատամների շրջանում (Терехова Т.Н., и соавт., 2010; Дроботько Л.Н., 2007; Волков Е.А. и соавт., 2006): Ատամների կարծր հյուսվածքների կայունությունը բարձրացնելու, ինչպես նաև էմալի կառուցվածքը վերականգնելու և կարիեսային գործընթացը կայու-նացնելու համար անհրաժեշտ է անցկացնել տեղային պաթոգենետիկ թերապիա, որն իր մեջ կընդգրկի վերահանքայնացնող և ֆտոր պարունակող միջոցների կիրառումը (Митропанова М.Н. и соавт., 2012; Арутюнов С.Д. и соавт., 2007): Սակայն մանկական հասակի վաղ կարիեսի դեպքում բավարար մշակված չեն և բացակայում են վերահանքայնացնող թերապիայի արդյունավետությունը բարձրացնող չափորոշիչները (Кириллова Е.В., 2013; Lopez L. et al, 2002): Ատամների կարծր հյուսվածքների վրա ապլիկացիաների, ողողումների, դոնդողների, մածուկների տեսքով ֆտորի տեղային կիրառումը ատամի էմալի վրա երկարատև ազդեցություն չունի և ատամների ծամող մակերեսների հատվածում կարիեսի տարածվածությունը նվազեցնում է ընդամենը 18-20%-ով (Авраамова О.Г.и соавт., 2015; Винниченко Ю.А., и соавт., 2012; Marinho V.C. et al, 2013; Marinho V.C. et al, 2003; Konig K.G., 2002): Ատամների ծկթման շրջանում կարիեսի կանխարգելման նպատակով ամենահեռանկարային ուղիներից է ատամների կարծր հյուսվածքների կայունությանն ուղղված վերահանքայնաց¬ման արդյունավետությունը բարձրացնելը (Сарап Л., 2012; Попова Е.В., 2010): Կարիեսի կանխարգելմանն ուղղված վերահանքայնացման թերապիան լավ հիմնված է գիտական ճշգրիտ փաստերի, ինչպես նաև տարբեր դրույթների և ապացույցների վրա: Ավելի հաճախ կիրառվում են զանգվածային և խմբակային կանխարգելման եղանակները, որոնք նպաստում են կարիեսի աճի մինչև 50% նվազմանը (Фурсик Д.И., 2005): Ատամների կարիեսը վաղ մանկական հասակում առողջապահության ոլորտի լրջագույն խնդիրն է, որը պայմանավորված է այդ հիվանդության բարձր տարածվածությամբ և այդ ուղղությամբ կատարվող բուժկանխարգելիչ միջոցառումների ցածր արդյունավետությամբ (Попова Е.В., 2010; Леонтьев А.А., 2003): Հաշվի առնելով վաղ մանկական հասակում կարիեսի առաջացման և զարգացման առանձնահատկությունները, առավել հեռանկարային է տարբեր նյութերի ուսումնասիրումը և կիրառումը, որոնք, վաղ մանկական հասակում կարիեսի կանխարգելման և բուժման ալգորիթմը ստեղծելու դեպքում, միաժամանակ կունենան վերահանքայնացնող և մանրէային գաղութացումը կասեցնող հատկություններ (Терехова Т.Н. и соавт., 2012): Կախված կարիեսային գործընթացի ակտիվության աստիճանից առաջին մշտական սեղանատամների ծկթման և կրակալման շրջանում բուժկանխար-գելիչ միջոցառումների մանրամասները մշակված չեն, որի պատճառով կա-տարվում է կարծրատիպային կանխարգելում` հաշվի չառնելով նույնականաց-ված խմբերի առանձնահատկությունները, ինչի պատճառով նվազում է բուժկան-խարգելիչ աշխատանքների որակը (Леус П.А., 2014; Манрикян М.Е., 2013): Վերոհիշյալը, կարիեսի տեղային բուժկանխարգելման նպատակով, թելադրում է նոր մեթոդների հայթհայթում, որոնք ուղղված կլինեն ատամների ծամող մակերեսներին արտաքին կարիեսածին գործոններից պատնեշելու երկարատև գործընթացի ստեղծմանը, կբարձրացնեն ակոսների էմալի կրակալման մակարդակը, ինչպես նաև կխոչընդոտեն ակոսների հատակին նախնական կարիեսի առաջացմանը: Հետազոտության նպատակն է՝ կարիեսի վաղաժամ բուժկանխարգելման նպատակով ատամների կարծր հյուսվածքների ռեզիստենտականության բարձրացումը: Ժամանակավոր ատամներում «ЦМ-2» թիթեղներով վերահանքայնացնող թերապիայի արդյունավետությունը որոշելը: Մշտական ատամներում «ЦМ-2» թիթեղներով վերահանքայնացնող թերապիայի արդյունավետությունը որոշելը: Ժամանակակից տարբեր վերահանքայնացնող միջոցների արդյունավետության կլինիկական համեմատական վերլուծություն կատարելը: Տեղային պաթոգենետիկ վերահանքայնացնող թերապիայի արդյունավետու-թյունը բարձրացնելու նպատակով ֆլյուորեսցենցիայի մեթոդի կիրառման միջոցով հավաստի չափորոշիչներ մշակելը: Ատամների կարծր հյուսվածքների կայունությունը բարձրացնելու նպատակով ժամանակակից վերահանքայնացնող միջոցների կիրառման ալգորիթմ մշակելը: Созревание эмали связано с рядом факторов развития детского организма, в частности, оно происходит за счет реминерализующего потенциала ротовой жидкости в течение 2-3 лет после прорезывания зубов. Выявлена важная роль исходного уровня минерализации в формировании кариесрезистентности зубов у детей, особенно на тех участках, где незакончены процессы минерализации твердых тканей. С целью нормального физиологического завершения минерального созревания твердых тканей зубов в ранние сроки после прорезывания и профилактики активного течения кариеса зубов у подростков, независимо от состояния неспецифической резистентности организма, лечение начального кариеса как временных, так и постоянных зубов состояло в проведении местной патогенетической терапии,осуществляемой путем применения реминерализующих препаратов. Среди постоянных жевательных зубов у детей кариес наиболее часто развивается в первых постоянных молярах. Из осмотренных первых постоянных моля-ров (852 зуба) в младшей и средней школьных возрастных группах (6-7лет и 12-13 лет) начальная форма кариеса была диагностирована лишь в 23,6% случаев (201 зуб), в основном поражались ямки и фиссуры зуба. Наиболее часто ранние кариозные поражения центральных фиссур наблюдались в зубах 36 и 46 (28,5% поражений), 75 и 85 (10,2%). Ранние кариозные поражения на гладких поверхностях зубов чаще наблюдались в следующих зубах: 11 и 21(36%), 51 и 61(18%). При проведении лечения кариеса в стадии белого пятна в профилактичес-кой группе с наложением пластин «ЦМ-2», стабилизация процесса во всех трех возрастных группах составляла 15,4%, а полная реминерализация в 25,2% случаев, что подтверждает эффективность применяемых желатиновых фитопластин. Кариес эмали из компенсированной формы переходил в декомпенсированную к концу наблюдения в 6,6 % случаях в лечебно-профилактической группе младших школьников, получающих реминерализацию электорфорезом 2,5% раствора кальция глицерофосфата; стабилизация процесса демине-рализации у дошкольников наблюдалась в 17,4 % случаях в группе реминерализации аппликациями (p>0,05), которая объясняется плохой гигиеной полости рта у данных пациентов. У детей с компенсированной формой кариеса как в первой, так и во второй профилактических группах был отмечен более высокий уровень гигиены рта и резистентность эмали после проведения лечебных мероприятий: в группах дошкольников составил 1,98±0,7 по индексу Федорова–Володкиной, в группах младших и средних школьников по Грину-Вермиллиону-1,25±0,74 и 1,42±0,79 соответственно и находились на удовлетворительном уровне. Анализ показателей, характеризующих устойчивость эмали зубов к действию кислот, показывает, что после применения пластин «ЦМ-2» с кальцием и состояние поверхностного слоя эмали стало устойчивее к воздействию кислот, эмаль стала более резистентной к кариесогенным факторам. В результате применения желатиновых стоматологических фитопластин «ЦМ-2» с кальцием и 2,5% раствора глицерофосфата кальция для созревания эмали было отмечено статистически значимое уменьшение кариесвосприимчивости в обеих лечебно-профилактических группах, что подтверждалось тенденцией к подщелачиванию зубного налета и повышением показателей колориметрического теста в 1,1 раз. За время, истекшее с момента проведения промежуточного расчета результатов клинического исследования, у пациентов обеих групп исследования на было отмечено ни одного случая деминерализации эмали, что свидетельствует о хороших отдаленных результатах лечения и долгосрочном эффекте применения применяемых лечебных средств.The enamel maturation is connected with a number of factors of the child's organism development, particularly, it occurs at the expense of remineralizing potential of the oral fluid during 2-3 years after teething. There has been revealed the important role of the mineralization initial level in the formation of caries resistance of children’s teeth especially ally in those areas where the hard tissues’ mineralization processes are unfinished. For the purpose of normal physiological completion of the hard tooth tissues’ mineral maturation in the early stages after teething and prevention of the caries active flow among the adolescents’ teeth, regardless the non-specific resistance state of the organism, the treatment of the initial caries of both the temporary and the permanent teeth consisted in conducting the local pathogenetic therapy, carried out by the application of remineralizing drugs. For recreating the crystal lattice of enamel, the use of 2.5% calcium glycerophosphate solution as the basis of calcium remineralizing means was considered to be expedient. Among the permanent chewing teeth of children caries most often develops in the first permanent molars. From the examined first permanent molars (852 teeth) among the younger and middle school-age groups (6-7 years and 12-13 years) the initial form of caries was diagnosed only in 23.6% of cases (201 teeth), mainly there were lesions of tooth fossa and fissures. Most often, early carious lesions of the central fissures were observed in the teeth 36 and 46 (28.5% of lesions), 75 and 85 (10.2%). On the smooth surfaces of the teeth early carious lesions were more often observed in the following teeth: 11 and 21 (36%), 51 and 61 (18%). During the caries treatment in the white-spot stage in the prophylactic group with the imposed "ЦМ-2" plates, the process stabilization in all the three age-groups was 15.4%, and the complete remineralization - in 25.2% of cases, which confirms the effectiveness of the applied gelatinous phytoplatins. By the end of the observation in 6.6% of cases in the therapeutic and preventive group of junior schoolchildren, receiving remineralization with 2.5% calcium glycerophosphate solution electrophoresis, from the compensated form the enamel caries changed into the decompensated form. The demineralization process stabilization among the preschool children was observed in the remineralization group with applications (p> 0.05) in 17.4% of cases, which is explained by the poor oral hygiene of these patients. Among the children with a compensated form of caries, both in the first and in the second preventive groups, after the treatment a higher level of oral hygiene and the enamel resistance was observed: according to the Fedorov-Volodkina index in the preschool groups it formed 1.98±0.7, according to the Green-Vermillion index in the junior and middle-age schoolchildren groups it formed 1.25±0.74 and 1.42±0.79, respectively and were at a satisfactory level. The indicators’ analysis characterizing the tooth enamel resistance to the acids’ effect shows that after applying the ЦМ-2 plates with calcium and the enamel’s superficial layer’s state became more resistant to the acids, the enamel became more resistant to cariogenic factors. As a result of the application of ЦМ-2 gelatinous dental phytoplastin with calcium and 2.5% calcium glycerophosphate solution for enamel maturation, in both therapeutic and preventive groups a statistically significant decrease in caries susceptibility was observed, which was confirmed by the tendency to plaque alkalizing and the colorimetric test’s indices’ increase by 1.1 times. During the time the intermediate calculation of the clinical research results were carried out, no any case of enamel demineralization was observed among the patients of both research groups, which indicates good long-term results of treatment and long-term effect of the applied therapeutic means’ application.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Повышение эффективности минерализации твердых тканей зубов у детей с применением реминерализующих средств. The increase of children’s hard tooth tissues’ mineralization efficiency with the application of remineralizing means.
      Uncontrolled Keywords: Манукян Анна Амазасповна, Manukyan Anna
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 18 Jan 2018 11:47
      Last Modified: 19 Jan 2018 10:39
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6375

      Actions (login required)

      View Item