Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Օսմանյան կայսրությունում բուլղար ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի արձագանքները հայկական մամուլում (19-րդ դարի 40-70-ական թթ.)

Մխոյան, Հայկ Խաչատուրի (2015) Օսմանյան կայսրությունում բուլղար ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի արձագանքները հայկական մամուլում (19-րդ դարի 40-70-ական թթ.). PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (196Kb) | Preview

    Abstract

    XVIII դ. վերջին և XIX դ. սկզբին Բալկանյան ժողովուրդների կյանքում տեղի ունեցան կարևոր տնտեսական, սոցիալական և մշակութային տեղաշարժեր: XIX դ. սկզբին սկսվեց, իսկ ավելի ուշ՝ 1850-1870-ական թթ. նոր թափ ստացավ Օսմանյան կայսրության հպատակ ժողովուրդների, հատկապես բուլղարների, ազատագրական պայքարը: 1830-ական թթ. բուլղարները Օսմանյան կայսրությունում առաջին քայլերը ձեռնարկեցին թուրքական լծից ազատագրվելու համար: Իսկ 1840-ական թվականներին՝ մինչև Ղրիմի պատերազմը, բուլղար ժողովրդի ապստամբություններն աստիճանաբար ավելի համակարգված բնույթ ստացան: 1856 թ. Փարիզի խորհրդաժողովից հետո՝ բուլղարների ազատագրական պայքարը վճռական փուլ թևակոխեց և ի վերջո հանգուցալուծվեց 1878 թ. Բեռլինի վեհաժողովում, որով Բուլղարիային ինքնավարություն շնորհվեց: Բուլղարների պայքարը իր արձագանքը գտավ այդ տարիների հայկական մամուլի էջերում: Բուլղար ժողովրդի ազատագրական պայքարի վերաբերյալ հայկական մամուլի հրապարակումների վերլուծությունն էական նշանակություն ունի հայ պատմագրության համար: Դրանք որոշակի ազդեցություն ունեցան և գործնական հողի վրա դրեցին օսմանյան լծի դեմ հայերի ազտագրական պայքարը: Ինչով էլ պայմանավորված է թեմայի կարևորությունը և արդիականությունը: Ատենախոսությունում ուսումնասիրության առարկա են դարձել այդ ժամանակաշրջանի հայկական այն պարբերականները, որոնք առանձնանում էին խնդրո առարկա թեմային վերաբերող իրենց հրապարակումներով:Դրանցում ցույց է տրվում մամուլի գաղափարախոսական կարևոր արժեքը, որը փոխանցում էր ազատագրական պայքարի գաղափարաբանությունը հայ ընթերցողին՝ ոգևորելով վերջինիս հաջող ազատարարների օրինակներով: Ուսումնասիրության նպատակն ու խնդիրները: Ուսումնասիրության նպատակն է ներկայացնել XIX դարի 40-70-ական թթ. բուլղարների ազգային ազատագրական պայքարն ու դրա անդրադարձները հայկական մամուլի էջերում: բուլղարների ազատագրական պայքարի պատճառների, ընթացքի ու հետևանքների լուսաբանումը, դրանց պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումն ու արժևորումը: Բուլղարների կրոնական խնդիրների արծարծումը, որը ազատագրական պայքարի մյուս կողմն է հանդիսանում և համարվում է ազատագրական պայքար՝ ուղղված հունական եկեղեցու կամայականությունների դեմ: Диссертация посвящена откликам армянской прессы относительно освободительной борьбы болгар в Османской империи Предметом изучения стали подходы армянской прессы, периодические обращения к освободительной борьбе болгар. Обращение армянской прессы к Болгарскому вопросу является самой главной темой данного исследования. Относительно этого вопроса это был первый труд, который редакторы армянской прессы попытались проанализировать и сделать доступным читателю. Здесь раскрываются идеологические точки зрения восточно и западноармянской прессы. Особая значимость рассматриваемой основной задачи определяется рядом обстоятельств, следующие из которых являются важными; еще в конце 18-в начале 19 вв. народы Балканского полуострова начинают свою освободительную борьбу, которая должна была привезти к независимости выше отмеченных народов. Болгария, как одна из самых главных балканских стран, непосредственно была включена в эту борьбу и начала свою подготовку к освободительному движению. В 1830гг в Болгарии начали предпринимать направленные на освобождение шаги, которые в некоторых областях привели к местным стычкам. 1840гг до Крымской война эти восстания постепенно стали более организованными и объединёнными. Освободительное движение болгар после собрания совета в Париже перешло к более решительный этап. Потом наконец, получило развязку в 1878г Берлинским договором, который наградил Болгарию самоуправлением. Хронология тезисов включает в себя 1840-70гг, когда освободительная борьба болгар вступила в решительный этап. Начиная с 1840г. Болгарские восстания становятся более распространенными , начинают приобретать вождей, тем самым привлекают интерес к освободительному движению не только европейской, но и армянской прессы. Восточноармянская пресса обращается к проблеме, начиная с первых попыток проведений восстаний, которые происходили в Нище Брилей. Западноармянская пресса намного позднее обратилась к этой проблеме, начиная свои наблюдения после крымской войны. Редакции восточно-западноармянской прессы длятся до 1878г. Берлинского верховного совета и провозглашения процесса самоуправления Болгарии, чем и заканчивается этот этап болгарского освободительного движения. Труд оценивает роль прессы в процессе исторического развития и дает широкое представление армянскому общественному мышлению, для нового и практичного изучения. Тезис изложен посредством комплекса аффилированных методов и подходов. Изучение и анализ основного источника просматриваемой прессы свершился посредством метода анализа содержания. Труд состоит из предисловия, трех глав, вывода, использованных источников и литературного списка. The subject matter of the dissertation is the study of the repercussions of the Bulgarian national liberation struggle in the Ottoman Empire in the Armenian press from 40s to 70s of the 19th century. The object of the paper is the approaches of the Armenian press and the repercussions of the periodicals on the national liberation struggle of the Bulgarians. The novelty of the research is the reflections of the Armenian press of the Bulgarian question. The present paper is the first to analyze the publications of the Armenian press and to make them available for the reader. The ideological orientations of the Western and the Eastern Armenian press are revealed. Particular significance of the subject under study is preconditioned by a number of circumstances of which the following are to be considered. Nations of the Baltic peninsula had already started their liberation struggle from the end of the eighteenth to the beginning of the nineteenth century, which would eventually lead to the independence of the nations living in the above mentioned territory from the rule of Ottoman Empire. As a significant Baltic country Bulgaria was directly involved in this struggle and launched the preparation of its liberation struggle. In the 1830s in Bulgaria a range of steps were implemented aimed at independence which led to the spark of local clashes in certain places. Before the Crimean War in the 1840s these rebellions gradually became more coordinated. Bulgarian liberation struggle entered into a more critical phase after the Paris Conference and was eventually solved by the Berlin Agreement in 1878 which granted Bulgaria autonomy. This was a model of struggle for other subjects of the Ottoman Empire Armenians included. The dissertation chronology incorporates the years from 1840-1870 when the Bulgarian liberation struggle had entered into a critical phase. Starting from 1840 Bulgarian rebellions became more expanded, leaders emerged and consequently interest increased towards their liberation struggle both in the European and Armenian press. The Western Armenian press touches upon the issue from the very first attempts of the rebellions which took place in Nish, Brile and elsewhere. The Eastern Armenian press addresses the issue much later making its primary reflections after the Crimean War. Both Western and Eastern publications date back to the Berlin Summit and the process of the Bulgarian autonomy declaration. This is when this phase of the Bulgarian liberation ends. The dissertation also signifies the role of press in the development of History as a science and provides a broad picture for contemporary and practical study of the Armenian social mind. The paper is written by means of the combination of interconnected methods and approaches. The starting point of the main material of the research is the content analysis.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Отклики национального освободительного движения болгарского народа в Османской империи в армянской прессе (40-70 гг. XIX века). The repercussions of the Bulgarian national-liberation struggle in the Ottoman empire in the Armenian press (40s-70s of the 19ᵗʰ century).
    Uncontrolled Keywords: Мхоян Гайк Хачатурович, Mkhoyan Hayk KH.
    Subjects: History
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 30 Jan 2018 10:37
    Last Modified: 04 Jul 2018 14:56
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6507

    Actions (login required)

    View Item