Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների գնահատման համաթվերի մեթոդաբանության կատարելագործման հիմնախնդիրները զարգացող երկրներում

Խաչատրյան, Անի Սամվելի (2017) Սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների գնահատման համաթվերի մեթոդաբանության կատարելագործման հիմնախնդիրները զարգացող երկրներում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (30Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Համաշխարհային տնտեսության զարգացման արդի միտումները նոր մարտահրավերներ են առաջադրում զարգացող տնտեսությամբ երկրներին, որոնց հաղթահարմանն ուղղված ծրագրերի մշակումն ու հետևողական իրականացումը շարունակում է մնալ օրակարգային: Այս առումով, սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների քաղաքականությունը հանդիսանում է տնտեսության զարգացման կարևորագույն գրավականը: Սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների քաղաքականության առանցքային բաղադրիչը վերափոխումների արդյունքների քանակական գնահատումն է, որը տեսական հիմնավորվածության և գործնական նշանակության տեսանկյունից կարևորագույն դերակատարություն ունի վերափոխումների քաղաքականության ուղենիշների հստակեցման, ճշգրտման, իրագործման սկզբունքների ու մեթոդների մշակման և ցանկալի արդյունքների ապահովման համար: Այդ իսկ պատճառով, վերափոխումների արդյունքների գնահատումը միշտ էլ եղել է տարբեր հեղինակավոր կառույցների և մասնագետների հետազոտության հանգուցային դիտակետում: Այսպես՝ տարբեր միջազգային կառույցներ՝ Համաշխարհային բանկը, Համաշխարհային տնտեսական համաժողովը, Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը, Բերթելսման հիմնադրամը և այլն, փորձում են մշակել վերափոխումների ընդհանրական ամենատարբեր ցուցանիշներ, որոնք այս կամ այն չափով գնահատում են առանձին ոլորտներում իրականացվող վերափոխումների արդյունքները: Ընդհանուր առմամբ, այս համալիր գնահատականների ձևավորման հիմքում հիմնականում ընկած է միևնույն մոտեցումը. ընտրվում են սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները բնութագրող ոլորտները, առանձնացվում ոլորտը նկարագրող հիմնական քանակական և որակական ցուցանիշներն ու դրանց արժեքների միջինացման հիման վրա դուրս է բերվում ընդհանրական գնահատականը: Չնայած վերափոխումների ընդհանրական ցուցանիշների ձևավորման վերոնշյալ մոտեցումը տնտեսագիտական տրամաբանության շրջանակներում է, այնուհանդերձ, դրանց հաշվարկման մեթոդաբանությունը բավականին սահմանափակ է և խնդրահարույց: Հարկ է նշել, որ ընդհանրական գնահատականների ձևավորման առաջնային հիմնահարցը պայմանավորված է այն հանգամանքով, թե որքանով են դրանք համակողմանիորեն բնութագրում «սոցիալ-տնտեսական վերափոխում» երևույթը: Այս տեսանկյունից, ընդհանրական գնահատականների ճնշող մեծամասնությունը բնորոշում է ոչ թե սոցիալ-տնտեսական վերափոխումներն ամբողջությամբ, այլ դրա առանձին ուղղությունները, ինչի հետևանքով էլ վերափոխումների առանձին ոլորտներ դուրս են մնում գնահատման տիրույթից: Այս իմաստով, վերափոխումների համակողմանի գնահատման խնդիր է առաջանում, որի լուծումը հնարավորություն կտա բացառել վերափոխումների մասնակի գնահատման հիմնահարցը և ստանալ իրականությանը համապատասխանող պատկեր: Современные тенденции развития мировой экономики создают новые вызовы для развивающихся стран, для преодоления которых разработка и последовательная реализация программ по-прежнему актуальна. В связи с этим, политика социально-экономических реформ является важнейшим залогом экономического развития. Ключевым компонентом политики социально-экономических реформ является количественная оценка результатов реформ, которая, с точки зрения теоретического обоснования и практического значения, играет решающую роль в разъяснении, корректировке ориентиров, разработке принципов реализации и методов, а также достижении желаемых результатов. По этой причине оценка результатов реформ всегда была в поле исследований различных международных организаций, таких как Всемирный Банк, Всемирный экономический форум, Европейский банк реконструкции и развития, Фонд Бертельсмана и др., которые пытаются разработать различные интегральные показатели реформ, которые в определенной степени измеряют результаты реформ в отдельных областях. Хотя подход международных организаций к разработке индексов реформ находится в рамках экономической логики, методология их расчета довольно ограничена и проблематична. Необходимость решения этих проблем обусловливает актуальность темы тезиса для объективного отражения результатов социально-экономических реформ, выявления возможностей и препятствий, а также на основе оценок разработки и реализации стратегических подходов к социально-экономическим реформам. Основная цель диссертации – выявить вопросы совершенствования методологии комплексной оценки результатов социально-экономических реформ, представить возможные пути их решения. Для реализации указанной цели в работе были поставлены и решены следующие задачи: изучить методологические особенности расчета интегральных показателей социально-экономических реформ различными международными организациями и исследовательскими центрами; выявить проблемы интегральной оценки результатов реформ и обосновать необходимость их решения; проанализировать и оценить результаты социально-экономических реформ в развивающихся странах; определить особенности и направления социально-экономических реформ в развивающихся странах; с точки зрения социально-экономических реформ оценить размер разницы других стран от страны эталона; выполнить сравнительный анализ развивающихся стран на основе показателей социально-экономических реформ, а также оценить отклонения от желаемых результатов социально-экономических реформ; разработать методологический подход к интегральной оценке социально-экономических реформ на основе определения взвешенных коэффициентов компонентов интегрального индекса социально-экономических реформ, исходя из их важностей. Current trends of the development of the world economy provides new challenges for developing countries. Therefore the development and implementation of programs, that are directed to overcome these challenges, are still on the agenda. In this regard, the policy of social-economic reforms are considered as the most important guarantee of economic development. It should be noted that the key component of the social-economic reform policy is the quantitative assessment of the results of reforms. It is essential from both theoretical and empirical perspectives in order to correct, adjust priorities of reform policy, develop principles and methods of implementation, achieve final goals. Therefore, the assessment of the results of reforms has always been the subject of researches of different international organizations such as the World Bank, the World Economic Forum, the European Bank for Reconstruction and Development, the Bertelsman Foundation, etc. They try to develop various integral indicators of reforms that to some extent measure the results of reforms in a particular sector. Although the main approach of formulation of indices of reforms is within the framework of economic logic, the methodology of their calculation is quite limited and problematic. The necessity of solving those issues defines the modernity of the thesis theme in order to reflect the results of social-economic reforms, reveal the opportunities and obstacles and finally develop and implement strategic approaches of social-economic reforms based on the assessment. The objective of the paper is to reveal the issues of the improvement of the methodology of comprehensive assessment of the results of social and economic reforms and the possible ways of their solution. For this purpose the following problems have been put forward and solved in the paper: to explore the methodological features of the calculation of the integral indicators of social-economic reforms that are developed by different international organizations and research centers, to identify the issues of the comprehensive assessment of the results of reforms and justify the urgency of finding their solutions, to analyze and evaluate the results of social-economic reforms in developing countries, to reveal the main directions and features of social-economic reforms in developing countries, quantitatively assess the difference between other countries and sample country from the perspectives of social-economic reforms, to carry out classification and comparative analysis of developing countries, evaluate the deviation of results of social-economic reforms from its targets, based on the indicators of social-economic reforms, to develop methodological approach for the integral assessment of social-economic reforms concentrating on the determination of weights of components of the integral index of reforms based on their relative importance.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы совершенствования методологии индексов оценки социально-экономических реформ в завивающихся странах. Issues concerning the improvement of the methodology of indices assessing social-economic reforms in developing countries.
      Uncontrolled Keywords: Хачатрян Ани Самвеловна, Khachatryan Ani Samvel
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 22 Feb 2018 10:46
      Last Modified: 20 Jun 2018 13:29
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6751

      Actions (login required)

      View Item