Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Աշխատուժի միգրացիան միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համակարգում (ՀՀ օրինակով)

Ղալումյան, Վահան Դավիթի (2017) Աշխատուժի միգրացիան միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համակարգում (ՀՀ օրինակով). PhD thesis, Հայ-Ռուսական (Սլավոնական ) համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (25Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (5Mb)

      Abstract

      XXI դարի սկզբին գլոբալացման գործընթացների ազդեցության ներքո տեղի ունեցան համաշխարհային տնտեսության զարգացման բնույթի և իրավիճակի արմատական փոփոխություններ: Համաշխարհային տնտեսության վերազգայնացումը, հարուստ և աղքատ երկրների միջև եկամտի բևեռացման խորացումը բնակչության միգրացիոն գործընթացներին հաղորդել են գլոբալ բնույթ։ Առավել ուժգնանում է երկրների միջև փոխկախվածությունը, որն էլ հանգեցնում է բնակչության միջպետական տեղաշարժերի մասշտաբների էլ ավելի մեծացմանը։ Էականորեն փոխվել են նաև աշխատուժի միգրացիոն գործընթացները ծնող պատճառներն ու հետևանքները, ներգրավված խմբերն ու նրանց խնդիրները: Այսօր աշխատուժի միջազգային միգրացիան առաջին հերթին պայմանավորված է աշխարհի տարբեր մասերում անհավասար հնարավորություններով, ինչը միգրացիայի դերը համաշխարհային տնտեսության զարգացման գործում էլ ավելի է մեծացնում։ Հաշվի առնելով այդ հանգամանքները՝ XXI դարը կարելի է համարել «գլոբալ միգրացիայի դարաշրջան» : Աշխարհի շատ ժողովուրդների նման հայերը նույնպես ունեն միգրացիայի հին ավանդույթներ։ Անհիշելի ժամանակներից սկսած` հայերին բռնությամբ տեղահան են արել իրենց պատմական հայրենիքից։ Բնակչության զանգվածային տեղաշարժեր եղել են հատկապես XIX և XX դարերում: Մեր օրերում արտագաղթի խնդիրը շարունակում է մնալ խիստ արդիական։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Հայաստանն ապրել է միգրացիոն մի քանի ալիքներ՝ պայմանավորված տարաբնույթ գործոններով և դիմագրավել ինտենսիվ միգրացիոն գործընթացների ազդեցությամբ բազմաբնույթ մարտահրավերների։ Միգրացիոն գործընթացները ՀՀ-ում վերջին տարիներին այնպիսի չափերի են հասել և այնպիսի ձևեր են ընդունել, որ սկսել են ազդել երկրի տնտեսական զարգացման, բարոյահոգեբանական մթնոլորտի, սոցիալական կայունության, երկրի անվտանգության և ժողովրդագրական իրավիճակի վրա։ Բնակչության արտագաղթի կանխումը այն ծրագրային հիմնախնդիրն է, որի կենսագործումը մեր երկրի համար ունի օրհասական նշանակություն: Արտագաղթի բացասական հետևանքները, ինչ խոսք, ակնհայտ են. դատարկվող բնակավայրեր, «ուղեղների» արտահոսք, ժողովրդագրական խեղումներ` քայքայվող ընտանիքներ, կին-տղաmարդ հարաբերակցության անհավասարակշռվածություն և վաղվա նկատմամբ ունեցած անվստահության հետևանքով ամուսնության ցուցանիշների, ծնելիության և բնական աճի զգալի նվազում: Խաթարվում են բնակչության սեռատարիքային համամասնությունները: Արհեստականորեն մեծացել են երեխաների և հատկապես ծերերի տեսակարար կշիռները. նվազել է ակտիվ աշխատանքային ու վերարտադրողական տարիքի բնակչության տեսակարար կշիռը: Զանգվածային արտագաղթը ուղեկցվում է ֆինանսական և մտավոր կապիտալի զգալի ծավալների արտահանմամբ, փոշիացվում է երկրի հիմնական ներդրումային գրավչության գործոն հանդիսացող մարդկային կապիտալը և ողջ գիտատեխնիկական ներուժը: Նշված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությունը և դրանց լուծման ուղիների բացահայտումը պայմանավորում են ատենախոսության թեմայի արդիականությունը և հրատապությունը: Աշխատուժի միգրացիայի առանձին հիմնախնդիրների վերլուծության կապակցությամբ հետազոտություններ կատարվել են ինչպես արտասահմանյան, այնպես էլ հայրենական տնտեսագետների կողմից: Այդ առումով արժե հիշատակել Ջ. Քեյնսին, Է. Հեքշերին, Բ. Օհլինին, Ռ. Հարրոդին, Է. Դոմարին, Ռ. Քեյվզին, Դ. Սալվադորին, Ջ. Դաննինգին, Ա. Լյուիսին, Ա. Պորտեսին, Մ. Թափինոսին, Լ. Թուրոուին, Ջ. Սայմոնին, ռուս տնտեսագետներ Ա. Կիրեևին, Ե. Ավդոկուշինին, Ե. Ակոպովային, Ա. Եվդոկիմովին, Ս Դյատլովին, Բ. Պրիկինին, Կ. Սեմյոնովին, Ի. Սպիրիդոնովին, Ռ. Խասբուլատովին, Ի.Ֆամինսկուն, հայ գիտնականներ Վ. Խոջաբեկյանին, Զ. Թադևոսյանին, Հ. Բագրատյանին, Թ. Թորոսյանին, Ա. Դարբինյանին,, Դ. Հախվերդյանին, և այլոց: Диссертационная работа посвящена рассмотрению причин и последствий, а также выявлению способов регулирования миграционных процессов в Республике Армения (РА) в контексте глобализации мировой экономики. В последние годы миграционные процессы в Армении достигли таких масштабов и приняли такие формы, что стали влиять на экономическое развитие, психологический климат, социальную стабильность, безопасность и демографическую ситуацию в стране. Урегулирование эмиграции населения является той программной проблемой, решение которой имеет первостепенное значение для страны. Массовая эмиграция сопровождается оттоком финансового и интеллектуального капитала значительных объемов, что отрицательно влияет на инвестиционную привлекательность страны. Выбор темы исследования, цель и задачи, структура и содержание диссертации обусловлены высшеупомянутыми проблемами в области эмиграции и отсутствием фундаментальных принципов и теоретико-методологических подходов к их решению. Предметом исследования являются проблемы, связанные с миграцией населения Республики Армения, с углубленным изучением вопросов трудовых мигрантов. Объектом исследования является процесс миграции населения РА с точки зрения государственного регулирования и государственной политики. Основной целью работы является выявление проблем международной трудовой миграции в РА и предложение механизмов ее регулирования. В соответствии с поставленной целью в работе сосредоточено внимание на решении следующих исследовательских задач: изучить сущность международной миграции рабочей силы, ее формы, существующие особенности и основные теории; оценить динамику процессов международной трудовой миграции и их влияние на мировую экономику; на основе количественных и качественных данных оценить влияние миграционных потоков рабочей силы на экономику стран-доноров и стран-реципиентов; изучить законодательные основы государственного, регионального и международного регулирования международной миграции рабочей силы и основные особенности их применения в Республике Армения: путем изучения динамики процессов трудовой миграции и их причинно-следственных связей, оценить влияние внешней трудовой миграции на экономику Армении; в результате изучения законодательной базы по международной трудовой миграции РА определить проблемы, требующие немедленного законодательного решения, а также обосновать основные пути и механизмы этих решений. В результате проведенного исследования получены теоретические, методические и практические результаты, из которых в качестве научной новизны можно выделить следующие: На основе изучения динамики глобальной трудовой миграции, а также ее географической, демографической и профессиональной структуры оценено влияние международной трудовой миграции на мировую экономику, в том числе на экономики стран-доноров и стран-реципиентов. На основе изучения фундаментальных документов, направленных на международное, региональное и государственное регулирование трудовой миграции, выявлены стратегические приоритеты (системный анализ потоков эмиграции, оценка и законодательное регулирование последствий «утечки мозгов», и формирование инфраструктуры для ограничения эмиграции), которые важны как для обеспечения эмигрантов рабочими местами, так и для создания условий ограничения этого явления в стране. С помощью анализа временных рядов и инструментов математического моделирования была оценена зависимость «чистые текущие трансферты – ВВП – ВВП на душу населения», а также влияние так называемой «трансфертной иглы» на экономическую безопасность и благосостояние населения РА. Выдвинуты и обоснованы законодательные и юридические приоритеты, в том числе присоединение к международным конвенциям и многосторонним соглашениям, принятие законов и других правовых актов Республики Армения, которые дадут возможность рассматривать преимущества внешней трудовой миграции в контексте приоритетов повышения конкурентоспособности экономики. The thesis is devoted to the consideration of causes and consequences, as well as the identification of ways to regulate the migration processes of the Republic of Armenia (RA) in the context of the globalization of the world economy. In recent years, migration processes in Armenia have reached such proportions and took such forms that they began to influence the economic development of the country, the psychological climate, social stability, security and demographic situation in the country. Preventing the emigration of the population is the program problem, the solution of which is of paramount importance for our country. Mass emigration is accompanied by an outflow of financial and intellectual capital of significant volumes, which adversely affects the investment attractiveness of the country. The choice of the research topic, the purpose and objectives, the structure and content of the thesis result from the the above-mentioned problems in the field of emigration and lack of fundamental principles, theoretical and methodological approaches to their solution. The subject of the study are the problems related to the migration of the population of the Republic of Armenia, with an in-depth study of the issues of labor migrants. The subject of the study is the process of migration of the Armenian population from the point of view of state regulation and state policy. The main goal of the work is to identify the problems of international labor migration in the RA and to propose mechanisms for its regulation. In accordance with the aim, the following objectives have been identified and proposed in the present study: to study the essence of international labor migration, its forms, existing features and basic theories; to assess the dynamics of international labor migration processes and their impact on the world economy; to assess the impact of migratory labor flows on donor countries and recipient countries on the basis of quantitative and qualitative data; to study the legislative basis for state, regional and international regulation of international labor migration and to reveal the main features of their application in the Republic of Armenia; to assess the impact of external labor migration on the economy of Armenia by studying the dynamics, causes and effects of labor migration processes; as a result of studying the legislative framework on international labor migration of the RA, to identify problems that require an immediate legislative solution, and to substantiate the main ways and mechanisms of these decisions. The studies and analyzes brought to a number of theoretical, methodological and applied results, a scientific novelty of which are the following: Was assessed the influence of international labor migration on the world economy, including the economies of donor countries and recipient countries, on the basis of studying the dynamics of global labor migration, as well as its geographical, demographic and professional structure. Based on the study of fundamental documents aimed at international, regional and state regulation of labor migration the strategic priorities (systematic analysis of emigration flows, assessment and legislative regulation of the consequences of "brain-drain" and the formation of infrastructure to limit emigration) which are important both for ensuring emigrants with work places, and for creation of conditions for limiting this phenomenon in the country were identified. Based on the analysis of time series and mathematical modeling tools, the dependence of "net current transfers - GDP - GDP per capita" was evaluated, as well as the influence of the so-called "transfer needle" on the economic security and well-being of the Armenian population, was estimated. Legislative and legal priorities, including accession to international conventions and multilateral agreements, adoption of laws and other legal acts of the Republic of Armenia, which will give an opportunity to consider the advantages of external labor migration in the context of priorities for improving the competitiveness of the economy were revealed.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Миграция рабочей силы в системе международных экономических отношений (на примере РА). Labor migration in the system of international economic relations (on the example of the RA).
      Uncontrolled Keywords: Галумян Ваган Давидович, Galumyan Vahan
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 23 Feb 2018 15:56
      Last Modified: 03 Apr 2018 16:20
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6771

      Actions (login required)

      View Item