Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ազգային անվտանգության տնտեսական սպառնալիքները և դրանց հաղթահարման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

Ավետիսյան, Կարո Համլետի (2017) Ազգային անվտանգության տնտեսական սպառնալիքները և դրանց հաղթահարման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (23Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Տնտեսական անվտանգությունը պետության կայունության և հզորացման անհրաժեշտ պայմանն է և նրա ինքնիշխանության գրավականը: Ժամանակակից աշխարհում, գլոբալացման պայմաններում՝ տնտեսապես զարգացած և նոր զարգացող երկրների համագործակցության արդյունքում, նկատելի ձեռքբերումների հետ մեկտեղ կարող են ծագել նաև ներքին և արտաքին այնպիսի սպառնալիքներ ու ցնցումներ, որոնք վտանգավոր են թույլ տնտեսություն ունեցող երկրների, ուստի և ազգային անվտանգության համար: Հետևաբար, վերջինիս մակարդակի բարձրացմանն ուղղված պետության ռազմավարությունը պետք է կոչված լինի մշտապես դիմագրավելու բոլոր այն մարտահրավերները, որոնք կարող են առաջանալ «անհատ-հասարակություն-պետություն» համակարգում՝ ներքին և արտաքին վտանգների դեմ պայքարի, դրանց հետևանքների հաղթահարման ու չեզոքացման գործընթացներում: Միևնույն ժամանակ, անվտանգության մեկնաբանության վերաբերյալ միասնական մոտեցումների բացակայությունը որոշակի դժվարություններ է ստեղծում տնտեսական անվտանգության ապահովման արդյունավետ համակարգի ձևավորմանն ուղղված մեխանիզմների և գործիքների ընտրության և կիրառման տեսանկյունից: Նախկին վարչահրամայական համակարգի փլուզման արդյունքում հանրապետությունը հայտնվեց խորը քաղաքական և տնտեսական ճգնաժամի մեջ, ինչի հետևանքները դեռևս վառ արտահայտված են հասարակության տնտեսական, քաղաքական, սոցիալական և գաղափարական կյանքում: Տնտեսության վատթար իրավիճակի պայմաններում ոչ լիարժեք են լուծվում հասարակության սոցիալական բնույթի կենսական խնդիրները, ինչն էականորեն նպաստում է բնակչության սոցիալական խնդիրների խորացմանը և սոցիալական լարվածության աճին: Նշված գործոնները, ակնհայտորեն, լուրջ սպառնալիքներ են հանդիսանում երկրի անվտանգության համար: Տնտեսությունը բախվում է բազմաթիվ արտաքին ու ներքին վտանգների հետ, որոնք առնչվում են տարածաշրջանում հանրապետության դիրքին ու շահերին: Այն պաշտպանված չէ նաև ներքին տնտեսական անկայունություն առաջացնող գործոնների ազդեցությունից: Նման պայմաններում ազգի, հասարակության ու պետության պաշտպանվածության ապահովման բոլոր հարցերն ընդգրկող ազգային անվտանգության շրջանակներում կարևորվում է հատկապես տնտեսական անվտանգության խնդիրը: Դրանով հանդերձ, դեռևս չեն ձեռնարկվել հանրապետության տնտեսական անվտանգության համապատասխան հայեցակարգի, ծրագրերի, արդյունավետ քաղաքականության, իրավական ու ինստիտուցիոնալ ենթակառուցվածքի մշակման շատ թե քիչ նշանակալից քայլեր, չնայած խնդիրը չափազանց կարևոր է ու անհետաձգելի: Հարկ է անհապաղ անդրադառնալ տարաբնույթ վտանգներից ու վնասներից ազգային տնտեսության պաշտպանության պայմանների, չափանիշների ու ցուցանիշների, կազմակերպական եղանակների ու, վերջապես, տնտեսաիրավական կարգավորման կառուցակարգերի համակարգի մշակմանը, ազգային պետական շահերի հետ տնտեսական անվտանգության կապի իմաստավորմանը: Տնտեսական անվտանգության մակարդակը պետք է գնահատել ցուցանիշների այնպիսի համակարգով, որոնք կարտացոլեն տնտեսական գործունեության հետևանքների սահմանային արժեքները: Экономическая безопасность является одной из основных составляющих национальной безопасности и имеет первостепенное значение для ее обеспечения. В современном этапе политического и экономического развития обеспечение экономической безопасности для каждой страны стало задачей жизненно важного значения, решение которой определяет фактически жизнеспособность государства и общества. В то же время, отсутствие единого подхода к истолкованию проблемы экономической безопасности, создает определенные трудности с точки зрения выбора и применения механизмов и инструментов, направленных на формирование эффективной системы обеспечения экономической безопасности страны. Основная цель настоящей работы является разработка подходов и предложений, направленных на повышение экономической безопасности Республики Армения, для достижения чего в диссертации сформулированы и решены следующие задачи: исследовать сущность экономической безопасности и оценить ее роль в системе национальной безопасности, рассмотреть национальные интересы государства и проанализировать основные принципы обеспечения безопасности, изучить составляющие национальной безопасности и оценить роль экономической безопасности в этой системе, выявить внешние и внутренние угрозы экономической безопасности, оценить формы их влияния и границы на экономику РА, проанализировать вызовы экономического развития РА, оценить уровень институтоциональной и законодательной обеспеченности экономической безопасности, разработать стратегические направления и концептуальные принципы повышения уровня экономической безопасности республики. Исследование этих задач привело, в частности, к следующим результатам: на основе всестороннего анализа понятия “безопасность” раскрыта сущность экономической безопасности и оценена ее роль в развитии экономической системы, выявлены проблемы обеспечения экономической безопасности республики и разработаны основные методы их решения, классифицированы угрозы экономической безопасности, границы и формы их влияния, разработаны мероприятия, направленные на нейтрализацию этих угроз, в результате всестороннего анализа развитии, зарегистрированных за последние годы в экономической системе республики, выявлены отрицательные тенденции с точки зрения экономической безопасности и представлены предложения по их нейтрализации, разработаны основные принципы обеспечения экономической безопасности республики и стратегические направления, обоснована необходимость разработки стратегии экономической безопасности и представлены ее ключевые элементы. Economic security is one of the main components of national security and has significant role in its provision. In the current stage of political and economic development, the provision of the economic security became a vital problem foran each country, the solution of which drastically affects on the ensuring of the state and society subsistence. At the same time, the absence of a unified approach in the interpretation of economic security makes difficult the choice and application of the mechanisms and corresponding instruments towards the formation of effective system of ensuring of the economic security. The main goal of the present work is development of the approaches and suggestions directed to enhancement of the economic security, to reach of them in this thesis the following issues have been formulated and solved: to study the essence of the economic security and evaluate its role in the system of national security, to consider the national interests of the state and analyze the main principles of ensuring of the security, to investigate the components of the national security and evaluate the role of economic security in that system, to reveal the external and internal threats, evaluate the forms and boundaries of their influence on the economy of RA, to analyze the challenges of economic development of RA, evaluate the level of institutional and legislative provision of the economic security, to develop the strategic directions/fields and conceptual principles of enhancement of the level of economic security of the Republic of Armenia. The study of these tasks led, in particular, to the following results: on the base of comprehensive analysis of the concept “security” the essence of economic security has been revealed and evaluated its role in the development of economic system, the problems of ensuring of the economic security of the republic have been revealed and developed the main approaches for the solution of those issues, the threats of economic security, its forms and boundaries of the influence are classified, the activities towards the neutralization of those threats have been developed, in the result of the thorough analysis of developments in the economic system of the republic during the last years, the negative tendencies from the point of view of economic security have been revealed and suggestions for its neutralization have been presented, the main principles of ensuring of the economic security of the republic and the strategy directions/fields have been developed, the necessity of development of strategy of economic security has been argued and the key elements of that have been presented.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Экономические угрозы национальной безопасности и пути их преодоления в Республике Армения. Economic threats of national security and ways to overcome them in the Republic of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Аветисян Каро Гамлетович, Avetisyan Karo Hamlet
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 28 Feb 2018 10:17
      Last Modified: 20 Jun 2018 13:35
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6796

      Actions (login required)

      View Item