Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Տնտեսության զարգացման գործում բանկային ոլորտի կայունության կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Բոյախչյան, Վահե Գագիկի (2017) Տնտեսության զարգացման գործում բանկային ոլորտի կայունության կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (37Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (5Mb)

      Abstract

      Ժամանակակից ազգային տնտեսության ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի Հանրապետությունը աստիճանաբար հաղթահարում է սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծանր փուլի` 2008թ.-ի համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի բացասական հետևանքները. նկատվում է տնտեսական աճի տեմպերի, գործարար ակտիվության բարձրացում և ձեռնարկատիրական միջավայրի վերականգնում և առողջացում: Թվում է, թե հանրապետության բանկային ոլորտի (այն, մեծ հաշվով, չտուժեց համաշխարհային ճգնաժամից և ի տարբերություն բազմաթիվ երկրների, որտեղ մեծ թվով բանկեր և այլ ֆինանսավարկային կազմակերպություններ սնանկացան և լուծարվեցին, մեզանում այդպիսի երևույթներ չնկատվեցին) կայունության ապահովման հիմնախնդիրը լուծված է և դրան արդեն պետք չէ լուրջ ուշադրություն հատկացնել: Սակայն համաշխարհային տնտեսությունում տեղի ունեցող իրադարձությունները վկայում են այն մասին, որ տնտեսական աճի տեմպերը և սոցիալական ձեռքբերումները, անկայուն են և ցածր: Գոհացուցիչ չեն նաև ՀՀ մակրոտնտեսական ցուցանիշները. բավական է նշել, որ ՀՀ-ում 2016թ.-ին տնտեսական հավելաճի տեմպը կազմել է ընդամենը 0.2%, ինչը 2009թ.-ի 14.1%-ով անկումից հետո ամենացածր ցուցանիշն է: Այս իրավիճակում ամենևին էլ պատահական չէ, որ աշխարհի առաջատար երկրների ղեկավարները հայտարարել են իրենց մտադրությունները փոխելու գործող աշխարհակարգը, ձևավորելու նոր ֆինանսական կառույցներ, և կիրառել կառավարման այնպիսի մեթոդներ, որոնք կնվազեցնեն նոր ճգնաժամային երևույթների կամ ճգնաժամերի առաջացման հնարավորությունները և հավանականությունը: Դժբախտաբար, մինչև օրս պատկերացումներն այն մասին թե ինչպիսին պետք է լինի ստեղծվող մոդելը և նոր աշխարհակարգը դեռևս չի ձևավորվել (և այն հազիվ թե առաջիկա տարիներին ձևավորվի համաշխարհային քաղաքականության և տնտեսության մեջ գոյություն ունեցող տարաձայնությունների և հակասությունների, ահագնացող համաշխարհային բնույթի հիմնախնդիրների կուտակման և դրանք չլուծելու պատճառով), չկա նաև ընդհանուր ըմբռնում նաև այն բանի, թե ինչպիսի փոփոխություններ է անհրաժեշտ իրականացնել նաև բանկային ոլորտում և քաղաքականությունում, որպես ցանկացած երկրի տնտեսական քաղաքականության կարևոր և անբաժանելի մասի: Ասվածն ամբողջությամբ և առավել մեծ սրությամբ կանգնած է հատկապես անցումային տնտեսությունների, այդ թվում նաև ՀՀ սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրերի առջև: ՀՀ տնտեսությունը, որպես փոքր և բաց տնտեսություն սերտորեն, տեսանելի և անտեսանելի, ուղղակի և անուղղակի կապերով կապված է համաշխարհային տնտեսության հետ, և նշել, որ 2008թ.-ի համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի հետևանքները հաղթահարվել են, առնվազն վաղաժամկետ է, առավել ևս, որ 2016թ.-ին ՀՀ ՀՆԱ մեծությունը (դոլարային արտահայտությամբ) ավելի փոքր է նախաճգնաժամային՝ 2008թ.-ի ՀՆԱ-ի մեծությունից: Տնտեսական ցածր ակտիվության համայնապատկերին նվազում են առանձնապես մետաղների և դրանց հանքաքարի համաշխարհային գները: Օրինակ, 2017թ.-ի մայիսի սկզբին 1 տ. պղնձի գները կազմել են 5495 ԱՄՆ դոլար , որը զգալիորեն (շուրջ 40%-ով) ցածր է 2008թ.-ի գներից: Հաշվի առնելով ՀՀ ազգային տնտեսության դիվերսիֆիկացման թույլ աստիճանը, դրանում մի շարք սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների առկայությունը, հանրապետության տնտեսության զարգացման վրա բանկային ոլորտի կայունության ազդեցությունը, բանկային ոլորտի կայունության բարձրացմանն ուղղված քաղաքականության կատարելագործման ուղիների հարցը ձեռք է բերում առանձնահատուկ կարևորություն: Настоящая диссертация посвящена изучению и анализу устойчивости банковского сектора Республики Армения и его вкладу в деле обеспечения экономического роста. Последствия экономического кризиса 2008 года пока ещё не устранены, в частности это касается обеспечения достаточного уровня экономического роста и достижения докризисных показателей ВВП. Наличие современного банковского сектора играет значительную роль как для макроэкономической стабильности, так и для субъектов экономической деятельности. Автор диссертации исследует проблемы устойчивости банковского сектора РА в целом, а также предлагает пути достижения устойчивости путем диверсификации деятельности самих коммерческих банков. Основной целью исследования является совершенствование методов обеспечения устойчивости банковского сектора, позволяющих прежде всего способствовать экономическому росту РА. Для достижения поставленной в диссертационной работе цели представлены следующие задачи: выявить посткризисные проблемы обеспечения экономического роста в РА и основные причины их проявления; исследовать препятствия, существующие для ведения бизнеса на микро- и макро- уровнях; исследовать понятия и принципы, определяющие устойчивость банковской системы, а также основные подходы к определению устойчивости; с помощью эконометрической модели оценить тенденции изменения и взаимозависимость основных финансовых и экономических макропоказателей в РА; проанализировать влияние банковского сектора на рост экономики, а также выявить особенности рыночной конкуренции в банковской сфере; исследовать основные направления обеспечения устойчивости банковской сферы. Основные научные результаты исследования имеют теоретическое и практическое значение, научная новизна которых заключается в следующем: Обоснованы и исследованы, а также классифицированы по степени важности современные вызовы для экономического развития РА. Среди вызовов выделена необходимость решения проблемы долгов коммерческих организаций (особенно малых и средних), поскольку долговые проблемы таких организаций являются наиболее острыми и первоочередными. С применением эконометрической модели исследованы и оценены долгосрочные и краткосрочные взаимозависимости между показателями динамики ВВП (экономического роста) РА, индекса потребительских цен (ИПЦ), денежной массы, банковской процентной ставки и кредитной процентной ставки. This dissertation is devoted to the study and analysis of the stability of the banking sector of the Republic of Armenia and its contribution to economic growth. The consequences of the economic crisis of 2008 have not yet been eliminated, in particular, this concerns ensuring a sufficient level of economic growth and achieving pre-crisis level of GDP. The presence of a modern banking sector plays a significant role both for macroeconomic stability and for economic operators. The author of the thesis examines the problems of the stability of the banking sector of the Republic of Armenia as a whole, and also offers ways to achieve sustainability by diversifying the activities of commercial banks themselves. The main objective of the study is to improve the methods of ensuring the stability of the banking sector, which, first of all, enable the economic growth of the Republic of Armenia. To achieve the goal set in the thesis, the following tasks are presented: Identify the post-crisis problems of ensuring economic growth in the RA and the main reasons for their manifestation; Explore the obstacles that exist for doing business at the micro- and macro- levels; Explore the concepts and principles that determine the stability of the banking system, as well as the basic approaches to the definition of sustainability; Use the econometric model to assess the trends and interdependence of the main financial and economic macroeconomic indicators in the Republic of Armenia; Analyze the impact of the banking sector on the growth of the economy, as well as identify the features of market competition in the banking sector; Explore the main directions of ensuring the stability of the banking sector. Main scientific results of the study have theoretical and practical significance, scientific novelty of which is as follows: Modern challenges for the economic development of the Republic of Armenia have been substantiated and investigated, and also classified according to their importance. Among the challenges highlighted the need to address the problem of debts of commercial organizations (especially small and medium-sized ones), since debt problems are the most acute and urgent. Long-term and short-term interdependencies between indicators of GDP (economic growth) dynamics of the RA, the consumer price index (CPI), the money supply, the bank interest rate and the credit interest rate were explored and evaluated using the econometric model. Conformity assessment of the regulatory mechanisms applied in the banking sector of the Republic of Armenia was carried out, and the current regulation standards for this field of activity were assessed. Based on the analysis, the author suggests a tool for ensuring the stability of the banking system, whose main goal should be to meet the needs of the real sector of the economy, as well as ensure sustainable economic development of the republic. The author proposes an early warning system for crises in commercial banks of the Republic of Armenia, which presupposes the introduction and availability of a system whose main purpose is not to eliminate the consequences of crises, but to introduce the principles of strategic planning in commercial banks that prevent the occurrence of crises. The proposals for the diversification of the activities of commercial banks are presented, which first of all should take into account the introduction of new technologies in the sphere of banking services, the elimination of national borders for the provision of such services, and the expansion of the concept of a banking product.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы управления устойчивостью банковского сектора, способствующего развитию экономики в Республике Армения. Problems of managing the sustainability of the banking sector promoting an economic development in the Republic of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Бояхчян Ваге Гагикович, Boyakhchyan Vahe Gagik
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 28 Feb 2018 12:58
      Last Modified: 03 Apr 2018 15:18
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6804

      Actions (login required)

      View Item