Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Քթային բարձր հոսքով թերապիայի օգտագործումը շնչառական խանգարումներով ուշ անհաս և հասուն նորածինների բուժման ժամանակ

Դարակչյան, Մարի Ասատուրի (2017) Քթային բարձր հոսքով թերապիայի օգտագործումը շնչառական խանգարումներով ուշ անհաս և հասուն նորածինների բուժման ժամանակ. PhD thesis, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (692Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (1903Kb) | Preview

      Abstract

      Չնայած վերջին տարիներին ՀՀ-ում առկա նորածնային մահացության ցուցանիշների իջեցմանը, շնչառական խանգարումները շարունակում են մնալ նորածնային հիվանդացության և մահացության առաջատար պատճառներից (ՀՀ ԱՆ տարեգիրք, 2015): Տարբեր երկրներում իրականացված ուսումնասիրության արդյունքների համաձայն՝ ուշ անհաս (ՈՒԱ) նորածինները կազմում են անհաս նորածինների 70% (Engle W.A. et al., 2008): Այդ խմբում ներառված են 34 0/7-36 6/7 գեստացիոն տարիքով նորածիններ: Շնչառական համակարգի անատոմիական և ֆունկցիոնալ անհասությունը այս խմբի նորածիններին դնում է շնչառական խանգարումների զարգացման, թթվածնի օգտագործման, շնչառական օժանդակության, նորածնային վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունք ընդունման բարձր ռիսկի խմբում (Wang M.L. et al., 2004): Վահանաձև գեղձի հորմոնները և կորտիզոլը կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես պտղի թոքերի ներարգանդային, այնպես էլ նորածնի թոքերի արտարգանդային աճի և ֆունկցիոնալ հասունության գործընթացների կայացման հարցերում: Տրիյոդթիրոնինը և կորտիզոլը անհրաժեշտ են թոքերից էպինեֆրին ինդուկցված հեղուկի ներծծման համար (Ramminger S.J. et al., 2002): Վահանաձև գեղձի հորմոնները ազդում են սուրֆակտանտի ֆոսֆոլիպիդների և սպիտակուցային կոմպոնենտների սինթեզի վրա, մասնավորապես վերջիններս խթանում են սուրֆակտանտային սպիտակուց B և C սինթեզը (Gilbert W.M. et al., 2001, van Tuy l.M. et al., 2004): Նեոնատոլոգիայի զարգացման ողջ ընթացքում կուտակված ինվազիվ շնչառական թերապիայի (ՇԹ) փորձը ցույց է տվել, որ թոքերի արհեստական շնչառության կիրառման ընթացքում կարող են զարգանալ բազմաթիվ բարդություններ, որոնցից նշանակալի է բրոնխաթոքային դիսպլազիան: Քթային բարձր հոսքով թերապիայի (ՔԲՀԹ) մեթոդը հանդիսանում է շնչառական օժանդակության համեմատաբար նոր տեսակ, որը լայնորեն կիրառվում է նորածնային վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքներում: Կոհրենյան 2016թ. վերլուծության մեջ քթային բարձր հոսքով թերապիայի մեթոդը նկարագրվում է հիմնականում 34 շաբաթից ցածր գեստացիոն տարիքով անհաս նորածինների մոտ որպես հետէքստուբացիոն շնչառական թերապիայի տեսակ: Ներկայումս բացակայում են շնչառական խանգարումներով ուշ անհաս և հասուն նորածինների մոտ քթային բարձր հոսքով թերապիայի մեթոդի արդյունավետության և անվտանգության համեմատական հետազո¬տությունները թթվածնային վրանի և ցածր հոսքով քթային բեղիկների մեթոդների հետ: Ընդհանրացնելով վերոնշյալը՝ կարելի է եզրակացնել, որ ՀՀ-ում ուշ անհաս և հասուն նորածինների մոտ շնչառական խանգարումների ռիսկի գործոնների բացահայտումը, հիվանդացության ցուցանիշների գնահատումը, ախտաբանության տեսակների վերլուծությունը, կանխատեսմանն ուղղված գործոնների ուսումնասիրությունը և բուժման մեթոդների արդյունավետության և անվտանգության գնահատումը մնում է չուսումնասիրված: Առաջ քաշված հարցերի բազմակողմանի գնահատման և արդյունքների կլինիկական պրակտիկա ներդրման համար կարևոր է իրականացնել նպատակաուղղված ուսումնասիրություններ: Ոչ ինվազիվ, անվտանգ, արդյունավետ և պարզ շնչառական թերապիայի մեթոդների ներդրումը հանրապետության նորածնային վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքներում կնպաստի նորածնային շրջանում շնչառական հիվանդացության և մահացության ցուցանիշների իջեցմանը: Ամփոփելով, կարելի է նշել, որ իրականացված հետազոտությունները ուղղված են վերևում ներկայացված խնդիրների լուծմանը, որով և պայմանավորվում է խնդրի արդիականությունը և ներկա աշխատանքը: Աշխատանքի նպատակն է քթային բարձր հոսքով թերապիայի մեթոդի օգտագործման արդյունքում բարելավել շնչառական խանգարումների բուժման ելքերը ուշ անհաս և հասուն նորածինների մոտ: Ուսումնասիրել շնչառական հիվանդացության ցուցանիշները, ռիսկի գործոնները, պատճառագիտությունը, ելքերը, ախտաբանության տեսակները և բուժման մեթոդները հետահայաց (ռետրոսպեկտիվ) հավաքված ուշ անհաս և հասուն նորածինների կոհորտում: Հետազոտել վահանաձև գեղձի հորմոնների և կորտիզոլի կապը շնչառական խանգարումների զարգացման գործընթացում պրոսպեկտիվ հավաքված ուշ անհաս և հասուն նորածինների կոհորտում: Գնահատել քթային բարձր հոսքով թերապիայի մեթոդի արդյունավետությունը և անվտանգությունը պրոսպեկտիվ հավաքված ուշ անհաս և հասուն նորածինների խմբում: Ուսումնասիրել վերին շնչուղիներում ճնշման ցուցանիշների փոփոխությունները քթային բարձր հոսքով թերապիայի և CPAP մեթոդների կիրառման ժամանակ: Շնչառական խանգարումներով ուշ անհաս և հասուն նորածինների բուժման ժամանակ առաջին անգամ գնահատվել է քթային բարձր հոսքով թերապիայի մեթոդի արդյունավետությունը և անվտանգությունը: Քթային բարձր հոսքով թերապիայի և CPAP մեթոդների օգտագործման ժամանակ առաջին անգամ ուսումնասիրվել են վերին շնչուղիներում ճնշման ցուցանիշների փոփոխությունները: Ուշ անհաս և հասուն նորածինների շրջանում առաջին անգամ ուսումնասիրվել են շնչառական հիվանդացությունը, պատճառա¬գիտությունը, պերինատալ ռիսկի գործոնները և բուժման մեթոդները: Հաստատվել է շնչառական խանգարումներով ուշ անհաս և հասուն նորածինների խմբում քթային բարձր հոսքով թերապիայի արդյունավետությունը և անվտանգությունը որպես առաջնակի շնչառական թերապիայի տեսակ: Հայաստանի Հանրապետությունում առաջին անգամ մշակվել և նեոնատալ պրակտիկայում ներդրվել է նորածինների թիրախային խմբում քթային բարձր հոսքով թերապիայի մեթոդով շնչառական խանգարումների վարման ուղեցույց և ալգորիթմ: Աշխատանքի հիմնական դրույթները ներկայացվել են ԵՊԲՀ գիտակոորդինացիոն խորհրդի 2016թ. դեկտեմբերի 19 նիստում, ինչպես նաև հետևյալ միջազգային կոնֆերանսներում՝ «Համաշխարհային պերինատալ բժշկության կոնգրես» 2013թ. (Մոսկվա), «Եվրոպական ռեսպիրատոր ասոցիացիայի միջազգային կոնգրես» 2015թ. (Ամստերդամ), «Հղիության ախտաբանության 47-րդ միջազգային կոնգրես», 2015թ. (Թբիլիսի), «Եվրոպական ռեսպիրատոր ասոցիացիայի միջազգային կոնգրես» 2016թ. (Լոնդոն), «Ակնաբուժության 15-րդ միջազգային կոնֆերանս» նեոնատալ մաս, 2017թ. (Երևան): Дыхательные расстройства являются основной причиной поступления новорожденных в отделение реанимации. В структуре заболеваемости и смертности новорожденных в РА заболевания дыхательной системы являются одной из ведущих причин. Постоянное положительное давление в дыхательных путях у самостоятельно дышащего новорождённого – CPAP широко используется для реанимации и стабилизации недоношенных детей с РДС. Терапия высоким назальным потоком – относительно новый метод неинвазивной респираторной терапии. Вышеуказанный метод не изучался в группе более зрелых недоношенных -поздних недоношенных, а также у доношенных новорожденных. Целью настоящего исследования являлось улучшение исходов лечения дыхательных расстройств у доношенных и поздних недоношенных новорожденных с помощью использования терапии высоким назальным потоком. Для выполнения поставленных задач было проведено 4 исследования. Материалом для исследования послужили новорожденные получающие лечение в 2 Мед. Центрах г. Еревана: НИЦОЗМР и МЦ Астгик. В эпидемиологическое исследование были включены 328 новорожденных с дыхательными расстройствами. В этой группе поздние недоношенные составили 52%, ранние доношенные 25% и доношенные новорожденные 23%. Средный гестационный возраст в группе составил 37±2 нед., средний вес 2724±596 г. и средний рост 49±3 см. Дыхательные расстройства развились у 2,9% всех доношенных и у 55,1% всех поздних недоношенных новорожденных. 165 (11,7%) новорожденные с дыхательными расстройствами были родоразрешены путем кесарева сечения, по сравнению с 163 (3,8%) новорожденными с дыхательными расстройствами, которые родились нормальным биомеханизмом. Как в группе доношенных, так и в группе поздних недоношенных новорожденных с дыхательными расстройствами большая часть детей были родоразрешены путем кесарева сечения (p<0,05). Основной причиной развития дыхательных расстройств было транзиторное тахипноэ новорожденных (91,4% в группе доношенных, 91,4% в группе ранних доношенных и 87,8% в группе поздних недоношенных новорожденных). Респираторная терапия с использованием кислородной палатки чаще использовалась для лечения дыхательных расстройств во всех группах новорожденных с дыхательными расстройствами (в группе доношенных – 93,3%, в группе ранних доношенных – 82,7% и в группе поздних недоношенных новорожденных – 79,1%). Нами выявлено, что гестационный возраст и кесарево сечение являются основными факторами риска, обуславливающими развитие дыхательных расстройств у новорожденных. В лабораторно-клиническое исследование были включены 50 новорожденных. Respiratory disorders during neonatal period are the leading reason at the structure of neonatal morbidity and mortality in RA and cause the biggest part of admitions to NICU. Upper airways continue positive pressure of self-breading newborns broadly used for resuscitation and stabilization as a type of respiratory therapy for RDS. High flow nasal therapy is the new method of non invasive respiratory treatment. This method was not investigated amoung late preterm newborns and there is lack of evidence about the use of method among late preterm and term newborns. The aim of present study is to improve outcomes of respiratory disorders’ treatment of late preterm and term newborns by using the high flow nasal therapy method. To reach the goal we performed 4 trials. In all study groups were included newborns from 2 centers: RCMCHP and Astghik MC. There were 328 newborns with respiratory disorders included in epidemiological trial. There were 52% of late preterm, 25% of early term and 23% of term newborns in investigated group. Average gestation age was 37±2 week, weight 2724±596 g. and height 49±3 cm in the group of newborns. Respiratory disorders were developed at 2,9% all term and 55,1% all late preterm newborns. At both groups of newborns (term and late preterm) with respiratory disorders main part were born by cesarean delivery (p<0,05). In compare 165(11,7%) newborns with respiratory disorders were born via cesarean delivery and only 163(3,8%) via vaginal delivery. The main couse of respiratory disorders in both groups was TTN (91,4% of term, 91,4% of early term and 87,8% of late preterm newborns). Oxygen hood was the main type of respiratory therapy in all groups of newborns (93,3% of term, 82,7% of early term and 79,1% of late preterm newborns). The gestation age and cesarean delivery were evaluated as the main risk factors for development of respiratory disorders. There were 50 newborns that were included in laboratory-clinical trial. Newborns were divided into 2 groups depens on respiratory disorders. There were 36 (72%) newborns without respiratory disorders in 1st group and 14 (28%) newborns with respiratory disorders in 2nd group. The newborns with respiratory disorders had lower gestation age (p<0,05), average weight (p<0,05), the bigger part were born via cesarean delivery (p>0,05), and had lower 1st and 5th minute Apgar scores (p<0,05) in compare with group of newborns without respiratory disorders. There was lower average level of triiodtyronin at the group of newborn with respiratory disorders in compare with group of newborns without respiratory disorders (p<0,05), and negative correlation between the level of triiodtrionin and development of respiratory disorders (r=-0,34, p<0,05). The average levels of free tiroxine did not differ between 2 groups of newborns and the difference of average level of cortisol did not become statistically significant (p>0,05). Although there was correlation between the lower levels of triiodtyronin and development of respiratory disorders, the use of levels of triiodtironin did not suggested as prognostic tool for respiratory disorders development in the group of term and late preterm newborns. There were 167 newborns included in clinical trial. There were 72 (43%) newborns in the 1st group, which were treated by high flow nasal therapy method and 95 (57%) newborns, which were treated by oxygen hood. There were no difference between groups by average gestation age, weight and height. The main pathology types which caused the respiratory disorders in both groups were TTN, congenital pneumonia and RDS.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Терапия высоким носовым потоком при лечении дыхательных расстройств у поздних недоношенных и доношенных новорожденных. High flow nasal therapy for the treatment of respiratory disorders of term and late preterm newborns.
      Uncontrolled Keywords: Даракчян Мари, Darakchyan Mari
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 24 Mar 2018 10:53
      Last Modified: 26 Mar 2018 14:50
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/6911

      Actions (login required)

      View Item