Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ռիսկերի գնահատման և կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետության շինարարության հատվածում

Եղիազարով, Արտաշես Արմենակի (2016) Ռիսկերի գնահատման և կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետության շինարարության հատվածում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (502Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (32Mb) | Preview

      Abstract

      Համաշխարհային տնտեսության գլոբալացումը և ինտեգրումն իր առավելություններին զուգահեռ ուղեկցվում են նաև ազգային տնտեսությունների կախվածությունների խորացմամբ և նրանց միջև տնտեսական կապերի ավելացմամբ, ինչն էլ մեծացնում է անորոշության (ռիսկի) գործոնը ինչպես երկրների, այնպես էլ տնտեսավարող սուբյեկտների միջև: Արդյունքում ստացվում է, որ բոլորը կախված են բոլորից, ինչի հետևանքով նվազում են սեփական ռեսուրսներով և ուժերով սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների լուծման հնարավորությունները: Տնտեսության մեջ ռիսկերի գնահատումը և դրանց կառավարումը դասվում է այն հիմնախնդիրների շարքին, որոնք, հատկապես անորոշության և արագ փոփոխվող հանգամանքների պայմաններում ձեռք են բերում էական նշանակություն, քանի որ վերջիններիս հետ կապված գործոնների ընթացքը կարող է մեծ ազդեցություն ունենալ երկրի հետագա զարգացման վրա: Ռիսկերի կայունության և դրանց կանխատեսելիության ապահովումը հնարավորություն է տալիս ունենալ հավասարակշռված, արդյունավետ սոցիալ-տնտեսական զարգացում, որն իր հերթին հնարավորություն է ստեղծում ձևավորել ռացիոնալ և արդյունավետ զբաղվածություն, քաղաքացիների բարեկեցության և սոցիալական պաշտպանվածության, ինչպես նաև տնտեսական հավասարակշռված քաղաքականություն: Ներկայումս ձեռնարկատիրության զարգացումը կարևորվում է ոչ միայն պետական մարմինների և տնտեսավարող սուբյեկտների, այլև հասարակության բոլոր անդամների կողմից այն պատճառով, որ հենց ձեռնարկատիրության զարգացմամբ է հնարավոր հասնել տնտեսության աշխուժացման, մակրոտնտեսական ցուցանիշների բարելավման և երկարատև տնտեսական կայուն աճի, որոնք անշուշտ հասարակության բարեկեցության բարձրացման կարևորագույն նախապայմաններն են և 2008թ.-ի համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի բացասական հետևանքների հաղթահարման մայրուղին: ՈՒստի ՀՀ իրական հատվածում (ներառյալ՝ շինարարությունում) ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրություններն առավել քան արդիական են և ունեն խիստ կարևոր գիտագործնական նշանակություն: Թե′ զարգացած շուկայական տնտեսություն ունեցող և թե′ զարգացող երկրներում իրական հատվածների ու առանձին ոլորտների գործունեության վերլուծությունից հետևում է, որ ռիսկերի գնահատման և կառավարման գործընթացները դեռևս գտնվում են կատարելագործման փուլում, մանավանդ որ ռիսկերի կառավարման հիմնական մեթոդներն ու մոտեցումները չկարողացան ապահովել համապատասխան ճկունություն և արդյունավետություն, ինչը դարձավ համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի (2008թ.-ի) հիմնական պատճառներից մեկը: Այս տեսանկյունից վճռորոշ են դառնում ինչպես տնտեսության առանձին ոլորտների, այդ թվում՝ շինարարության, որպես ամենառիսկայիններից մեկի, այնպես էլ հիմնական բջիջների՝ տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության ռիսկայնության գնահատման և կառավարման հիմնահարցերը: Եթե նկատի ունենանք, որ 2009թ.-ին ՀՀ տնտեսության մեջ նկատվեց աշխարհում տնտեսական աճի անկման ամենաբարձր ցուցանիշներից մեկը (14.1%), որի ավելի քան 80%-ի պատճառը շինարարության ոլորտի ցուցանիշներն էին, ապա պարզ կդառնա, թե ինչպիսի դերակատարում է ունեցել շինարարությունը ՀՀ-ում մինչճգնաժամային ժամանակահատվածում՝ տնտեսական աճի երկնիշ ցուցանիշների ապահովման գործում: Հետագա տարիներին շինարարության ծավալների անկման գործում վճռական է եղել բնակչության միջոցների նվազումը: Այդ ամենով հանդերձ շինարարությունը շարունակում է մնալ ՀՀ տնտեսության առաջատար ոլորտներից մեկը (2014թ.-ին ՀՀ ՀՆԱ-ում շինարարության բաժինը կազմել է շուրջ 10% ): Վերը շարադրվածով է հիմնավորվում ատենախոսության թեմայի ընտրությունը և դրա հրատապությունը: Настоящая диссертация посвящена изучению и анализу экономических рисков, возникающих в любой экономике, а также проблемам управления рисками в строительном секторе экономики РА. Управление рисками, а также предсказуемость их возникновения позволяет обеспечивать уравновешанное и эффективное социально-экономическое развитие страны. А такое развитие, в свою очередь, позволяет создавать условия для рациональной занятости, а также обеспечить благосостояние и социальную защищенность населения. Все перечисленные условия необходимы для реализации взвешенной экономической политики. Объектом исследования является строительный сектор экономики РА, а предметом исследования основные методы и подходы оценки рисков хозяйствующих субъектов, действующих в отрасли строительства и управления рисками, а также пути уменьшения рисков и совершенствования методов управления ими.Основная цель исследования, изучив международный опыт оценки и управления рисками в реальном секторе экономики (и в частности - в строительстве), выявить сущность рисков, возникающих в строительном секторе, предопределить процесс управления ими, а также предложить пути совершенствования управления рисками в строительном секторе Республики Армения.Для обеспечения возможности решения поставленной цели в диссертационной работе поставлены следующие задачи: исследовать современные проблемы в деле управления рисками, возникающими в реальном секторе экономики и у хозяйствующих субъектов, исследовать понятия “рисков” и их экономическую сущность, предложить определение риска в рамках концепции приемлемого риска, представить виды рисков коммерческих организаций и этапы управления ими, исследовать показатели развития строительного сектора республики и выявить особенности оценки рисков и методов управления ими, проанализировать результаты развития строительного сектора РА за 2000-2014 годы и представить их в целостной структуре макроэкономических показателей, с использованием эконометрической модели определить риски, присущие сектору строительства Республики Армения, изучить методы оценки рисков в строительном секторе РА, пути совершенствования управления, а также показатели эффективности управления, оценить практику проведения проверок с учетом рисков в строительном секторе экономики РА, выявить основные направления реформ в деле совершенствования выдачи разрешений на строительство, а также возможности их применения в РА, систематизировать пути увеличения доступности финансовых ресурсов для реального сектора экономики (в том числе строительства) и повышения привлекательности инвестиций в экономику РА. Основные научные результаты исследования имеют теоретическое и практическое значение, научная новизна которых заключается в следующем:определены и систематизированы подходы к оценке рисков в отрасли строительства с целью повышения эффективности управления рисками и выбора оптимальных вариантов развития строительного сектора, выявлены факторы, влияющие на объемы строительства и препятствующие развитию сектора строительства в Республике Армения, с учетом которых представлены основные направления развития управления рисками в строительстве (включая стадию планирования) и подходы к применению методов управления рисками, на основе анализа рисков, возникающих в строительном секторе Республики Армения, и выявления особенностей в деле управления ими, разработана система факторов, предопределяющих риски и представлены основные мероприятия по уменьшению факторов риска и разрешению проблем, стоящих перед данной отраслью экономики, проведена оценка практики применения проверок, основанных на рисковости хозяйствующих субъектов, разработаны предложения по упрощению выдачи разрешительных документов в строительстве, а также по увеличению привлекательности инвестиций и привлечению финансовых ресурсов в данный сектор экономики. The dissertation is devoted to the study and analysis of economic risks arising in any economy, as well as problems of risk management in the construction sector of the economy of Republic of Armenia. Risk management, as well as the predictability of their occurrence allows ensure a balanced and effective socio-economic development of the country. And this development, in turn, allows to create the conditions for rational employment, and to ensure the welfare and social security of the population. All these conditions are necessary for the implementation of sound economic policies. The object of this study is the construction sector of the economy of Armenia, and the subject of research-basic methods and approaches for risk assessment of economic entities operating in the construction sector, risk management, as well as ways to reduce the risks and improve the methods of risk management.The main objective of dissertation, examining the international experience of risk assessment and management in the real sector of the economy (in particular - in construction sector), to reveal the essence of the risks arising in the construction sector, predetermine risk management tools, and suggest ways for risk management improvement in the construction sector of the Republic of Armenia. To be able to solve the purpose in the research the following tasks are taking into consideration: - to explore contemporary issues in the management of risks arising in the real economy and economic entities, - to explore the concept of "risk" and their economic substance, - to propose a definition of risk within the concept of acceptable risk, - to present types of risks of commercial organizations and the steps of management, - to examine the performance of the construction sector of the country and to identify the particularities of risk assessment and risk management techniques, - to analyze the results of the development of the construction sector in Armenia during 2000-2014 years, and to present them in a coherent structure of macroeconomic indicators, - using an econometric model to determine the risks inherent in the construction sector of the Republic of Armenia, - to explore methods of risk assessment in the construction sector of Armenia, ways of improvement the governance and management indicators, - to evaluate the practice of risk-based audits in the construction sector of the economy of Armenia, - to identify the main directions of reform for the improvement of building permits, as well as the possibility of their using in the RA, -to organize ways of increasing the availability of financial resources for the real sector (including construction) and to increase the attractiveness of investment in the Armenian economy. Main scientific results of the study have theoretical and practical significance, scientific novelty of which is as follows: Defined and systemized approaches of evaluation of risks in the construction industry, which focused on improvement of risk management effectiveness and on finding an optimal development of the construction sector.Discovered the factors affecting on volume of construction and hindering the development of the construction sector in the Republic of Armenia, taking into account that the main directions of development of risk management in the construction (including the planning stage) and approaches to the use of risk management techniques. Based on an analysis of risks arising in the construction sector of the Republic of Armenia, and identify features in the management, developed a system of factors determining the risks and presents the main measures to reduce risk factors and address the problems faced by this sector of the economy,Estimated the practice of examination based on the riskiness of business entities, developed proposals to simplify the issuance of permits in the construction, as well as to increase the attractiveness of investment and attraction of financial resources in this sector.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы оценки рисков и управления ими в строительном секторе Республики Армения. Problems of risk assessment and management in the construction sector of the Republic of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Егиазаров Арташес Арменакович, Yeghiazarov Artashes Armenak
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 27 Jan 2016 10:03
      Last Modified: 31 Aug 2016 12:18
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/695

      Actions (login required)

      View Item