Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Պետությունների տիպաբանության պատմատեսական և մեթոդաբանական ասպեկտները

Վասիլյան, Մհեր Ռուբենի (2018) Պետությունների տիպաբանության պատմատեսական և մեթոդաբանական ասպեկտները. PhD thesis, Հայ-Ռուսական Համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (27Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Պետականության դրսևորման տիպերի (ձևերի) բազմազանությունը հանդիսանում է արդի տեսական-իրավական հետազոտումների ամենաբարդ հիմնախնդիրներից մեկը: Տվյալ հարցի արդիականությունն էլ ավելի է կարևորում բևեռային երկու երևույթները: Մի կողմից գրանցվում է միտում՝ վերազգային կառույցների ստեղծման ճանապարհով որոշակիորեն ստանդարտացնել պետական ձևաստեղծությունը (Եվրոպական միություն), մյուս կողմից՝ պետական կազմավորումների ակնհայտ բազմազանությունը տարբեր երկրներում ենթադրում է պետությունների տիպերի և ձևերի դասակարգման անհրաժեշտությունը: Պետության բնույթի և էության բացահայտումը պայմանավորում է դրա տիպաբանությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս տեսական մակարդակով պարզաբանել դրա սոցիալ-որակական բնութագրերը և խորքային-էական հատկությունները: Հասկանալի է, որ պատմական գործընթացի բնույթի, դրա նախահիմքի, պետականության էվոլյուցիայի կոնկրետ պատճառների և տիպաբանության վերաբերյալ հայացքների զարգացմանը զուգընթաց առաջ են քաշվել բազմաթիվ հայեցակարգեր: Պետության տիպերի և ձևերի հիմնահարցերի ավանդական դարձած ֆորմացիոն մեկնաբանման հետ մեկտեղ ծլարձակեցին նաև արևմտյան հետազոտողների հայեցակարգերի շնորհիվ «պատրաստված» բազմաթիվ տեսություններ: Այդպիսի բազմագույն ներկապնակը հանդիսացավ արդի իրավագիտության զարգացման բնական շարունակություն, քանի որ ոչ վաղ անցյալում տվյալ հիմնահարցի վերլուծման վերաբերյալ մոտեցումների բազմակիության հարցը չէր էլ կարող առաջ քաշվել: Պետությունների տիպաբանության հետ կապված հիմնախնդրի հետագա մշակման արդիականությունը կանխորոշված է ազգային պետականության և հասարակական-քաղաքական զարգացման ժամանակակից միտումներով: Վերջին ժամանակներում ավելի ու ավելի հաճախ կարելի է լսել ընդհանրապես պետականության ճգնաժամի, դեպի ավելի կայուն ձևերին վերադարձի մասին: Դրա հետ մեկտեղ պետության տիպաբանության հիմնահարցերի հետագա վերլուծությունների անհրաժեշտությունը պայմանավորվում է նաև այն հանգամանքով, որը բնորոշ է դարձել Հայաստանի համար 1991 թվականից՝ անկախ պետականության ձևավորումից հետո: «Պետության տիպ» հասկացության վերլուծության ընթացքում անխուսափելիորեն ծագում է նաև դրա բաղադրամասերի ստուգաբանական էության բացահայտման անհրաժեշտությունը: Բնական է, որ այդ ընթացքում նպատակահարմար է ներկայանում նորից վերադառնալ «պետություն» հասկացությանը, կենտրոնացնելով ուշադրությունը դրա բովանդակության և գործառույթային բնութագրերի վրա: Այս իմաստով՝ մոտ, սակայն ոչ նույնական են պետության «տիպը» և «ձևը»: Հանդիսանալով զույգ կատեգորիաներ, գրականության մեջ դրանք մատուցվում են այնպես, որ դրանց անջատ գոյությունն անհնարին է: Հայտնի իմաստով տրամաբանական է դնել այդ զույգ կատեգորիաների փոխներգործության հարցը: Մեր կարծիքով, իրենց փոխներգործությամբ դրանք առավել ամբողջական ու օբյեկտիվ ձևով են արտահայտում պետականության կայացման ու զարգացման ողջ գործընթացը: Актуальность данной диссертационной работы заключается в том, чтобы уточнить не только основные циклы исторического развития армянской государственности, но и осмыслить и уточнить проблему типизации независимой армянской государственности и видение ее развития. Типология государств имеет важное значение не только с познавательной точки зрения, но и, как в мире в целом и в его отдельных частях, с точки зрения прогнозирования последствий политико-правовых решений, а также их моделирования. В связи с этим, следует отметить, что и концепции, и методологические подходы типологии государств разнообразны, которые обусловлены (как мы видели) объективными (социально - экономические, политико-правовые системы) и субъективными (степень идеологического, политического, правового сознания исследователя и т. д.) причинами. Актуальность дальнейшей разработки проблемы, связанной с типологией государства, обусловлена необходимостью найти адекватные решения современных проблем. В последнее время все чаще и чаще можно услышать о кризисе современной государственности, о возвращении к более устойчивым формам. Вместе с этим, необходимость дальнейшего анализа проблем типологии государства обусловлена еще одним обстоятельством: этот процесс связан с государственно-правовыми процессами интеграции, с международными и региональными структурами. Типология государств является одним из важнейших способов раскрытия существа исторического процесса развития государства и права. Тип государства - это, совместно взятые наиболее общие черты различных государств, важная система, соответствующая эпохе их рождения, характеризующиеся общими существенными признаками. Тип государства является из тех категорий, о содержании которых в научной среде нет популярных мнений. Анализ продолжающихся дискуссий в современной литературе позволяет выявлять наиболее существенное, характеризовать тип государства как организационно-правовую категорию, которая не может привести к его простым, одномерным типам. По этой причине, вопрос о типе государства- вопрос о политическом режиме государства, форме правления, ее национально-государственной и административной структуре. Анализ типа государства возможен только на основе многофакторного, многомерного подхода, который учитывает многообразность вышеупомянутых основ данной категории. Научная новизна исследования заключается в том, что автор, с точки зрения современной науки, систематично анализировал государство, в том числе армянскую государственность, типологию, ее действенное и социальное значение. В работе обоснованы существенные различия и особенности государственных и политических властей, а также всесторонне проанализированы качественные факторы на воздействие - типологии государства и их классификация. Результаты исследования могут быть использованы в дальнейших исследованиях проблемы, а также в учебных целях. The Relevance of this dissertation work is in specifying not only basis cycles of historical development of the armenian statehood, and to comprehend and specify a problem of typification of independent armenian statehood and vision of its development. The typology of the states is important not only from the informative point of view, but also, as in the world in general and in its separate parts, from the point of view of forecasting of consequences of political and legal decisions, and also their modeling. In this regard, it should be noted, as concepts and methodological approaches of a typology of the states are various, which are caused (as we saw) by the objective (socially - economic, political and legal systems) and subjective (degree of ideological, political, researcher’s legal consciousness etc.) reasons. The relevance of further development of the problem connected with a typology of the state is caused by need to find adequate solutions of modern problems. Recently in increasing frequency it is possible to hear about crisis of modern statehood, about return to steadier forms. Along with this, the need of further analysis of problems of a typology of the state is caused by one more circumstance. We mean that this process is connected with state and legal processes of integration, with the international and regional structures. The typology of the states is one of the most important ways of disclosure of a being of historical development of the state and the right. The type of the state is the common features of various states, the important system corresponding to an era of their birth, which are characterized by the general essential signs. The type of the state is from those categories about which content in the scientific environment there are no popular opinions. The analysis of the continuing discussions in modern literature allows, revealing the most essential, to characterize type of the state as organizational and legal category which cannot lead to its simple, one-dimensional types. For this reason, the question about the type of state is the question of the political regime of the state, form of government, its national-state and administrative structure. The analysis of the type of the state is possible only on the basis of multivariate, multidimensional approach that takes the diversity of the above-mentioned basics of this category. Scientific novelty of the research is that the author, from the point of view of modern science, systematically analyzed the state, including the armenian statehood, a typology, its operational and social value. In the work essential distinctions and features of the state and political authorities are proved, and also qualitative factors on influence of a typology of the state and their classification are comprehensively analysed. The results of the research can be used in further researches of a problem, and also in the educational purposes.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Историко-теоретические и методологические аспекты типологии государств. The historical-theoretical and methodological aspects of a typology of the.
      Uncontrolled Keywords: Василян Мгер Рубенович, Vasilyan Mher
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 30 Aug 2018 10:55
      Last Modified: 05 Sep 2018 15:20
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/7575

      Actions (login required)

      View Item