Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Իրավունքի սկզբունքների դերը ՀՀ իրավական համակարգում. պրակտիկ և տեսական վերլուծություն

Մալխասյան, Լիանա Մալխասի (2018) Իրավունքի սկզբունքների դերը ՀՀ իրավական համակարգում. պրակտիկ և տեսական վերլուծություն. PhD thesis, Հայ-Ռուսական Համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (28Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb) | Preview

      Abstract

      Թեմայի հետազոտության արդիականությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ իրավունքի սկզբունքների հիմնախնդիրը ոչ միայն տեսության, այլ նաև իրավաբանական պրակտիկայում դարձել է առավել քննարկվող և օրախնդիր հարցերից մեկը: Այս առումով քննարկվող թեմայի արդիականությունը կարևորվում է իրականացված սահամանադրական փոփոխությունների համատեքստում, երբ մոտ երկու տասնյակ սկզբունքներ իրենց ամրագրումը ստացան ՀՀ փոփոխված Սահմանադրության հոդվածներում (տե՛ս, մասնավորապես՝ 3, 4, 5, 6, 7, 26, 28, 30, 39, 50, 66, 68, 71, 72, 73, 78, 79 և այլ հոդվածները): Նշված սահմանադրական սկզբունքները ըստ իմաստի և բովանդակության լինելով համապարփակ ու ընդհանուր իրավական սկզբունքներ, պետք է առավել կոնկրետացվեն գործող ճյուղային (նյութական և դատավարական) օրենսդրության մեջ, որպեսզի ապահովվեն դրանց կիրառման կառուցակարգերը (մեխանիզմները) պրակտիկայում: Իրավունքի սկզբունքների ներուժը նաև նրանում է կայանում, որ դրանց գործադրմամբ ապահովվում է օրենսդրության միատեսակ կիրառումը պրակտիկայում, հարթեցնում է իրավական հակասությունները և անորոշությունները, ինչպես նաև լրացնում կամ վերացնում է իրավական բացերը՝ իրավակարգավորումների ոլորտում: Իրավունքի սկզբունքների հետազոտության արդիականության կարևորությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ չնայած այն հանգամանքին, որ պետության և իրավունքի տեսության մեջ գոյություն ունեն իրավունքի սկզբունքների վերաբերյալ բազմաթիվ մոտեցումներ և բնութագրական ձևակերպումներ, այնուամենայնիվ պետք չէ շրջանցել այն հանգամանքը, որ իրավունքի սկզբունքների բովանդակային ողջ էությունը բավարար չափով չի արտացոլվում և պարզաբանվում նորմատիվ իրավական ակտերում: Իրավունքի սկզբունքների հետազոտությունը արդիական է նաև, քանի որ ատենախոսության շրջանակներում առաջ քաշված և վեր հանված հարցապնդումները հասարակության կողմից ընկալվում են, որպես իրավահարաբերությունների օբյեկտիվ և արդյունավետ կազմակերպման նորմատիվ կարգավորիչներ, ուստի իրավահարաբերություններում իրավունքի սկզբունքների ոչ լիարժեք կամ թերի գործելու հանգամանքը կարող է հանգեցնել ողջ իրավական համակարգի խաթարման: Բացի վերոթվարկված պայմաններից, ատենախոսության թեմայի արդիականությունը հիմնավորվում է նաև այն հանգամանքով, որ իրավակարգավորման արդյունավետությունը լիարժեք կերպով իրականացնելու և դրա բնականոն զարգացումն ապահովելու համար անհրաժեշտ է ոչ միայն իրավունքի սկզբունքների հստակ և ճշգրիտ ամրագրում նորմատիվ իրավական ակտերում, այլ նաև անհրաժեշտ հսկողության մեխանիզմների կիրառում, իրավունքի սկզբունքների անշեղ և օպտիմալ կիրառման ընթացքում, քանի որ իրավունքի սկզբունքների պահպանման և հստակ կիրառման դեպքում միայն կարող է պետությունը համարվել իրավական, քանզի իրավունքի սկզբունքները հանդիսանում են ցանակացած իրավական համակարգի հիմանասյունը: Վերոթվարկված հիմնախնդիրներով է պայմանավորված ատենախոսության թեմայի հետազոտության արդիականությունը: Актуальность темы обусловлена также тем, что это проблема малоисследованная на монографическом и общетеоретическом уровне. Автор настоящей диссертации попытался на новом теоретическом, нормативном и практическом материале разработать основы современных концепций принципов права. Более того, автор рассматривает принципы права, как обобщения из актов осуществления прав, вытекающих из норм «писанного права», сделанных сугубо практическими целями профессиональными юристами данной правовой системы. В диссертации принцип права носит обобщающий, абстрактный характер правоположения. Принцип права в представлении автора – это прежде всего норма-идея, профессионального правового сознания, атрибут правового мышления юриста. Кроме того, принципы права позволяют обеспечивать диалектическое единство объективного и субъективного права, т.е. раскрыть и проявить сущность права. В работе предлагается разработка проблемы оценки принципов права, как фактора эффективности позитивного права в соответствующей правовой системе, а также рассматривается проблематика универсальных принципов права, как явления, служащего «индикатором» универсальности права, как атрибута человеческого общежития. Кроме того, в диссертации значительное внимание уделено специфике развития универсальных принципов права в различных традициях права современности. Научная новизна данной диссертации выражается в том, что на общетеоретическом уровне анализируются проблемы и основы концептуальных подходов к формулированному понятию и сущности принципов права выявляется, показывается их роль и значение в правовом регулировании общественных отношений, в национальной правовой системе. В авторском представлении принципы права возникают и начинают формироваться из правовой потребностей единообразного регулирования сходных фактических ситуации. Принцип не устанавливает право, но формирует право установление, причем в основном уже имеющиеся правоположения, т. е. складывающуюся практику. Ещё одно ключевое свойство принципов права является то, что они в силу своей природы, в том числе структурно, логически, не предусматривают (собственной) санкцией, но определёнными образом развивают гипотезу и диспозицию соответствующей нормы, опираются в точности и остаются в рамках её (нормы) санкции. Кроме того, в данной диссертации подробно рассмотриваются основные признаки, характеризующие принципы права. Теоретическая значимость диссертации заключается в том, что сформулированные в нём теоретические положения и выводы развивают и дополняют наши знания по теории права, правовых принципов, являются методологически исходными положениями юриспруденции. Материалы диссертации способствуют дальнейшей разработке концептуальных основ теории принципов права, их содержания, функций, места и роли в правовой системе общества. Практическая значимость работы заключается в том, что содержащиеся в работе рекомендации могут найти практическое применение в правотворчесской деятельности и правореализации. Материалы исследования могут быть использованы сотрудниками правоохранительных и правоприменительных органов, в учебном процессе по общей теории права, конституционному праву и другим отраслевым дисциплинам. The relevance of the topic is also due to the fact that this is a problem that has been studied little at the monographic and general theoretical level. The author of this dissertation has tried on the new theoretical, normative and practical material to elaborate the basics of the contemporary concepts of law principles. Moreover, author considers the law principles as a generalization from the acts of implementation of rights that ensue from norms of ''written law'' that are mainly made from the practical goals by professional lawyers of this legal system. In the dissertation the law principle has a generalizing, abstract nature of legal provisions. In the author’s conception the law principle is first of all a norm-idea of the professional legal consciousness, an attribute of the lawyer’s legal thinking. Besides, the law principles allow to provide the dialectical unity of the objective and subjective law, that is to reveal and demonstrate the essence of law. In this work the elaboration of the problem of evaluation of law principles is suggested as a factor of the positive law efficiency in the corresponding law system, as well as the problem of universal law principles considered as a phenomenon that serves as an ''indicator'' of universality of the law, as an attribute of human society. Besides, in the dissertation a considerable attention is paid to the specifics of the development of universal principles of law in various traditions of law of modernity. The scientific novelty of this dissertation is expressed by the fact that in the general theoretical level the problems and basics of conceptual approaches of the formulated concept and essence of law principles are analyzed, their role and meaning in the legal regulation of public relations in the national legal system is shown. From the author's idea law principles arise and begin to formulate from legal necessities of equable regulation of similar factual situations. The principle doesn't establish the right but formulates the right of establishment, and basically the already existing legal provisions, i.e the established practice. One more key feature of law principles is that they, due to their nature, also structurally, logically, don't provide for (own) sanctions, but in a certain way develop a hypothesis and disposition of the corresponding norm, they are based exactly and remain within the framework of their (norm) sanctions. Besides, in this dissertation the main signs, that characterize law principles, are considered. The theoretical importance of this dissertation is that the theoretical provisions and conclusions that are formulated in it develop and supplement our knowledge of law theory, legal principles, and are the methodologically initial provisions of the jurisprudence. The material of the dissertation contribute to the further elaboration of the conceptual basics of the theory of law principles, their content, functions, place and role in the legal system of the society. The practical importance of the work is that the recommendations contained in the work can find a practical application in law-making activity and law-realization. The materials of the research can be used in the educational process of general law theory, constitutional law and other branch disciplines, by the employees of law enforcement agencies.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Роль принципов права в правовой системе РА: практический и теоретический анализ. The role of law principles in the legal system of RA practical and theoretical analyses.
      Uncontrolled Keywords: Малхасян Лиана Малхасовна, Malkhasyan Liana Malkhas
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 30 Aug 2018 11:09
      Last Modified: 05 Sep 2018 15:22
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/7576

      Actions (login required)

      View Item