Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Некоторые эпидемиологические особенности атопического дерматита среди детского населения

Саркисян, Анна Владимировна (2018) Некоторые эпидемиологические особенности атопического дерматита среди детского населения. PhD thesis, Ереванский Государственный медицинский университет имени М. Гераци.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (407Kb) | Preview
    [img] PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (2315Kb)

      Abstract

      Распространенность атопического дерматита (АтД), по данным различных авторов, составляет от 5% до 25% населения (Tozzi A.E. et al., 2011; Watson W., Kapur S., 2011). Заболеваемость выше в экономически развитых странах и в крупных городах (Нагуа С., Гершвин Э.,2004). По результатам стандартизированного международного эпидемиологического исследования ISAAC, распространенность АтД у детей в США достигла 17%, в Европе—15.6%, в Российской Федерации составила до 15.5%. Наблюдается тенденция к более тяжелому течению АтД, приводящему к ограничению жизнедеятельности и социальной дезадаптации (инвалидизации) (Кубанова А.А., 2006; Mortz C. et al., 2015). Атопический дерматит является многофакторным, генетически детерминированным заболеванием, основу которого составляют иммунологические механизмы, опосредованные IgE- и не IgE-аллергическими реакциями (EAACI, 2006). Появляясь в раннем возрасте, заболевание быстро принимает хроническое рецидивирующее течение, вызывает страдания ребенка, значительно нарушает качество жизни больного и его семьи (Rodriguez-Orozco A.R. et al., 2011; Van Bever H.P., Llanora G., 2011). Дискомфорт, связанный с кожным зудом, приводит к выраженным нарушениям сна, повседневной деятельности, социальных взаимоотношений (Сетдикова Н.Х., 2006; Смирнова Г.И., 2009; Van Onselen J., 2011). Тяжесть АтД состоит также в том, что является началом «аллергического марша» и после болезнь прогрессирует от кожных проявлений до респираторных. В Армении комплексного исследования проблемы атопического дерматита не проводилось. Имеются лишь единичные работы, посвященные некоторым аспектам данного заболевания (Բաբայան Կ.Ռ., 2013; Շատվորյան Ե.Հ., 1995; Սահակյան Ա.Ա., 2004). Между тем растущее количество обращений по поводу АтД свидетельствует о необходимости проведения углубленного изучения эпидемиологических аспектов заболевания. На основе изучения эпидемиологических особенностей атопического дерматита и роли факторов риска среди жителей марзов (регионов) Армении оптимизировать подходы профилактики заболевания. Изучение эпидемиологических особенностей атопического дерматита среди жителей марзов (регионов) Армении и выявление факторов риска отягощенного течения заболевания по данным обращаемости и госпитализации. Роль дисбиоза кишечной флоры в возникновении и течении атопического дерматита. Влияние типа питания на индукцию атопического дерматита у детей. Впервые проведено эпидемиологическое исследование заболеваемости и распространенности атопического дерматита среди населения регионов Армении по данным обращаемости за 2008-2016гг. Дан сравнительный анализ заболеваемости и распространенности атопического дерматита среди населения регионов по возрастным группам. Обнаружено влияние климатогеографического фактора на индукцию атопического дерматита. Выявлена связь между тяжелым течением атопического дерматита и мужским полом. Практическое значение работы и внедрение результатов исследования Предлагается использовать специально разработанную анкету для использования в женских консультациях, чтобы выявить предрасположенность плода к аллергии. На этом основании женщинам будут даны советы по профилактике аллергических заболеваний на всех этапах развития ребенка. Данные мероприятия могут снизить заболеваемость, распространенность и количество случаев с тяжелым течением атопического дерматита, что, в свою очередь, может снизить те же показатели для аллергического ринита и бронхиальной астмы. Для врачей подготовлены материалы трактовки результатов анкет. Все полученные результаты по анкетам рекомендуется внести в специальную базу данных. Каждый год будут собираться статистические данные о том, сколько детей рождается с предрасположенностью к аллергическим реакциям, что даст возможность сравнить показатели заболеваемости и распространенности аллергических заболеваний. После этого можно будет оценить эффективность профилактических мероприятий. Основные положения диссертации, выносимые на защиту Заболеваемость и распространенность АтД в Армении растет быстро и вне зависимости от возраста. Данные показатели в некоторых регионах Армении превышают обозначенные в литературе. Мужской пол является фактором риска для тяжелого течения АтД. Факторами риска развития АтД у детей являются сухой, холодный, континентальный и горный климат, низкая влажность воздуха, длительность грудного вскармливания меньше 6-и месяцев, неправильное введение прикорма, патологии ЖКТ, мужской пол. Новый фактор риска тяжелого течения АтД для Армении – рожденные в марте дети. Профилактика АтД может снизить заболеваемость аллергическим ринитом и бронхиальной астмой. Предложенное с этой целью использование анкеты в женских консультациях может снизить заболеваемость АтД и другими аллергическими заболеваниями, акцентируя принятые рекомендации по профилактике аллергических заболеваний не постфактум, а на раннем этапе беременности или ее планирования. Апробация диссертационной работы состоялась 8-го ноября 2017г. на заседании ученого совета, НИИ эпидемиологии, вирусологии и медицинской паразитологии им. А.Б. Алексаняна. Материалы диссертационной работы были доложены на: Научно-практической конференции с международным участием, посвященной 90-летию НИИ эпидемиологии, вирусологии и медицинской паразитологии им. А.Б. Алексаняна, 2013г.; Конгрессе Европейской академии аллергологии и клинической иммунологии, Барселона, 7 июня 2015 г.; Конгрессе Европейской академии аллергологии и клинической иммунологии, Вена, 12 июня 2016 года. Основные положения диссертации опубликованы в 12-и научных работах. Диссертация изложена на 139 страницах компьютерного набора и состоит из введения, обзора литературы, материала и методов исследования, обсуждения результатов собственных исследований, заключения, выводов, практических рекомендаций, списка использованной литературы и приложений (4 таблицы, 5 графиков и 5 рисунков). Библиографический указатель содержит 173 источника, из которых 3 на армянском языке, 77 русскоязычных и 93 англоязычных. Работа иллюстрирована 25 графическими демографические данные из Национальной статистической службы РА; данные отчетных форм (форма №2) Национального института здравоохранения МЗ РА о количестве диагностированных случаев атопического дерматита в трех возрастных группах по регионам (в том числе впервые выявленные случаи и количество больных, находящихся на учете в диспансере) за 2008-2016гг.; данные из Государственной службы по гидрометеорологии и мониторингу (Армгосгидромет) Армении о температуре и влажности воздуха за 2008-2012гг.; данные историй болезни Института здоровья детей и подростков «Арабкир» г. Еревана. Рассматривались дети с диагнозом «Атопический дерматит» за период 2008-2012гг. Распространенность атопического дерматита рассчитывалась для Армении в целом и отдельно по регионам с учетом возрастных групп (0-14 лет; 15 лет и старше и все вместе). Расчеты проводились на 1000 населения по следующей формуле: Pm = Nm / N × 1000 Где Pm \-распространенность или общая заболеваемость; Nm - число всех случаев заболевания АтД, выявленных в данном году в конкретном регионе и возрастной группе; N - средняя численность населения исследуемого региона соответственно возрастной группе. Первичная заболеваемость (или показатель “инциденс”) рассчитывалась так же: учитывая возрастные группы, для регионов Армении отдельно и в целом по всей республике. Расчеты проводились на 1000 населения. Ifr = Nfr / N × 1000 Где Ifr - первичная заболеваемость; Nfr - число всех первичных заболеваний АтД, выявленных в данном году в конкретном регионе и возрастной группе; N – средняя численность населения исследуемого региона соответственно возрастной группе. Был подсчитан процент пациентов, находящихся на диспансерном учете, от общего числа случаев заболевания АтД в данном году в каждой возрастной группе, для каждого региона отдельно и для всей Армении в целом. Обязательным критерием для вышеперечисленных показателей являлось постоянное место жительства в Армении и национальность – армяне. Для выявления темпа роста заболеваемости и распространенности вычислялся коэффициент роста и умножался на 100, чтобы получить ответ в процентах. Коэффициент роста = Конечное значение – начальное значение/ начальное значение. Ատոպիկ դերմատիտը (ԱտԴ) հանդիսանում է «ալերգիկ երթի» սկիզբ, որից հետո այն կարող է փոխակերպվել ալերգիկ ռինիտի և բրոնխիալ ասթմայի: Հաճախ ԱտԴ առաջին ալերգիկ ռեակցիան է, որն առաջանում է վաղ մանկական շրջանում, որից հետո այն շարունակական բնույթ է կրում: Իր կլինիկական արտահայտմամբ պատճառում է ֆիզիկական և հոգեբանական անհանգստություն, հիվանդները դառնում են դյուրագրգիռ, բացակայում են դպրոցից/համալսարանից կամ աշխատանքից: Աշխատանքի նպատակն է պարզաբանել խնդրի սրությունը, արդիականությունը Հայաստանի հիմնական բնակչության համար, բացահայտել ռիսկի գործոնները և առաջարկել կանխարգելիչ միջոցառման ձև: Առաջին անգամ կատարվել է Հայաստանում ԱտԴ հիվանդացության և տարածվածության ցուցանիշների, դիսպանսեր հսկողության տակ գտնվող հիվանդների բաժնեմասի հաշվարկում, պրոցեսի դինամիկայի ուսումնասիրություն ըստ տարիքային խմբերի: Ըստ ստացված արդյունքների պարզվել է, որ ԱտԴ հիվանդացության և տարածվածության ցուցանիշները բավականին արագ են աճում, որոշ մարզերում հիվանդների թիվը 1000 բնակչության հաշվարկով գերազանցում է գրականութան մեջ արտացոլված թվին: Ամենամեծ ցուցանիշները գրանցվել են Տավուշի, Լոռու, Կոտայքի, Սյունիքի, Արագածոտնի և Վայոց Ձորի մարզերում: Դրանք առավել անտառածածկ և լեռնային մարզերն են, որտեղ մեկ վայրում մեկտեղվում են տարբեր կլիմայական գոտիներ: Հարկ է նշել, որ թեև ԱտԴ համարվում է մանկական հիվանդություն, հիվանդացության և տարածվածության ցուցանիշների աճ նկատվում է բոլոր տարիքային խմբերում: Սա ուղղորդում է այն եզրահանգման, որ արտաքին միջավայրի գործոնները կարող են բավականին ազդեցիկ լինել ԱտԴ ձևավորման գործում: Դրանցից մեկը՝ կլիմայաաշխարհագրական գործոնն է, որն ակնհայտ է տվյալ աշխատանքում: Ի հավելումն նշվածի, ապացուցվել է օդի ջերմաստիճանի և խոնավության ազդեցությունը՝ որպես ԱտԴ արտահայտմանը և ավելի ծանր ընթացքին նպաստող գործոն: Մենք համեմատել ենք հիվանդության ծանր և միջին ծանրության ընթացքով հիվանդների ստացիոնարում անցկացրած ժամանակահատվածի միջին ցուցանիշները: Քանի որ այդ երկու ցուցանիշները տարբերվում են իրարից աննշան, կարելի է եզրակացնել, որ ստացիոնարում անցկացրած օրերի քանակը կախված չէ հիվանդության ծանրության աստիճանից: Գրականության մեջ սկսել է շրջանառել այն գաղափարը, որ ծննդյան ամիսը կարևոր է ԱտԴ արտահայտման համար: Նմանատիպ հետազոտություն կատարելուց հետո պարզվել է, որ Հայաստանի համար դա մարտ ամիսն է: Բացի այդ, ԱտԴ կապակցությամբ հոսպիտալացումների քանակը մարտին ամենամեծն է: Հետազոտության ընթացքում հայտնաբերվեց ռիսկի գործոն, որը տիպիկ չէ ԱտԴ համար՝ հոսպիտալացված երեխաների շրջանում գերակշռում է արական սեռը: Տղաները նաև ավելի շատ, քան աղջիկները հիվանդանում են ԱտԴ ծանր ձևով: Ըստ գրականության` ժառանգական նախատրամադրվածությունը մեծ ռիսկի գործոն է հանդիսանում ատոպիկ հիվանդությունների զարգացման համար: Մեր հետազոտության մեջ ընդգրկված երեխաների միայն 40% ունեին դրական ալերգաբանական ընտանեկան պատմություն: Դրական ալերգաբանական անամնեզ առկա է նրանցից 58,4%-ի առաջին կարգի (մայր, հայր, երկու ծնողն էլ) հարազատների մոտ և 14% հիվանդների երկրորդ կարգի հարազատների մոտ: 27% հիվանդների ընտանեկան ալերգաբանական անամնեզը խիստ ծանրաբեռնված էր (առաջին և երկրորդ կարգի հարազատները միասին): Իսկ որպես երկրորդային նախատրամադրող կամ ծանրացնող գործոն երեխաների ոչ լիարժեք բնական սնուցման պարագայում դրա դերը չհաստատվեց: Ալերգիկ հիվանդությունների դեպքում բնական սնուցման (կրծքով կերակրման) հարցը մնում է վիճելի: Տարբեր երկրներում անցկացվող հետազոտությունների արդյունքները հակասական են: Անկախ այդ հանգամանքից, շատ երկրների առողջապահության քաղաքականությունը ուղղորդվում է այն դիրքորոշմամբ, որ բնական սնուցումը անհրաժեշտ է նվազագույնը կյանքի առաջին 6 ամիսները: Մեր հետազոտության մեջ մանրամասն ուսումնասիրելով հոսպիտալացված երեխաների հիվանդության պատմությունները, պարզվեց, որ մեծ մաս դեպքերում հավելյալ սնուցումը ավելացվել է ուղեցույցներում նշված ժամանակից շուտ: Բացի այդ, այդ երեխաների մայրերը դիմում էին տարբեր կասկածելի մեթոդների, երբ դիտվում էր կրծքի կաթի անբավարար քանակություն: Մեր հետազոտության մեջ հաստատվեց ՀԱԿ-ի կողմից սնուցման տիպի և տեսակի վերաբերյալ տրվող կանխարգելիչ գործողությունների էֆեկտիվությունը: Հետևելով այդ խորհուրդներին՝ կարելի է երկարաձգել հիվանդության արտահայտման ժամանակը: Մեկ այլ նախատրամադրող գործոն են հանդիսանում ստամոքս-աղիքային տրակտի տարբեր տիպի խնդիրները: Այստեղ կարելի է առանձնացնել աղիների դիսբիոզի նշանակությունը, ախտածին ֆլորայի հայտնաբերումը, որով և պայմանավորված է հիվանդության բուժման նկատմամբ ոչ զգայուն ընթացքը: Պարզվել է, որ հետազոտված երեխաների 7.2% հոսպիտալացման պահին արդեն ունեին ալերգիկ ռինիտի և բրոնխիալ ասթմայի ախտանիշներ: Ատոպիկ դերմատիտի կանխարգելման նպատակով առաջարկվում է ծննդատներում ծրագրի իրականացում: Հղի կանանց համար կազմվել է հարցաթերթիկ, որը բաղկացած է կարճ հարցերի երեք բաժիններից։ Հարցերին պատասխանելիս կարելի է պատկերացում կազմել պտղի՝ ալերգիայի նկատմամբ նախատրամադրվածության հավանականության մասին: Այս պարագայում ռիսկի գոտում գտնվողներին վաղ փուլում կտրվեն խորհուրդներ՝ հղիի, երեխայի սննդակարգի և խնամքի վերաբերյալ: Այդ խորհուրդները հնչեցվում են ՀԱԿ-ի և այլ բժշկական կազմակերպությունների կողմից, բայց չեն ընդգծվում: Բացի այդ, դրանք տրվում են արդեն իսկ ձևավորված խնդրի պարագայում: Եթե կանխարգելումն սկսել վաղ շրջանից, առավելագույն կերպով նվազեցնել ռիսկի գործոնները, ապա ատոպիայի և ալերգիայի կանխարգելումն ավելի էֆեկտիվ կլինի: Էֆեկտիվությունը կարելի է ստուգել՝ ուսումնասիրելով հիվանդացության և տարածվածության ցուցանիշների դինամիկան: Atopic Dermatitis (AtD) is the beginning of the “allergic march”, after which it can be transformed into allergic rhinitis and bronchial asthma. AtD is often the first allergic reaction in early childhood, after which it is of a continuous nature. In its clinical manifestation it causes physical and psychological distress, patients become irritable, miss out classes in school/ university or skip work. The purpose of the work is to clarify the severity of the problem, its relevance to the main population of Armenia, to identify the risk factors and propose a preventive measure. For the first time in Armenia the calculation of AtD morbidity and prevalence indicators, as well as the proportion of patients under dispensary control was performed, including the process dynamics according to the age groups. Based on the results, the findings show that the rates of AtD morbidity and prevalence rapidly grow, in some of the regions the number of patients per 1000 of population exceeds the number reflected in the literature. The largest indices were registered in Tavush, Lori, Kotayk, Syunik, Aragatsotn and Vayots Dzor regions. Those are the most forested and mountainous regions, where different climatic zones are found in one location. It should be noted that although AtD is considered a childhood illness, an increase in morbidity and prevalence rates is observed in all age groups. This directs to a conclusion that the environmental factors can be quite effective in the AtD development. One of those is the climate-geographical factor, which is evident in this work. In addition to the aforementioned, the effects of air temperature and humidity have been proven as a factor contributing to the manifestation and more severe progress of the AtD. We have compared the average amount of days that patients with severe and moderate course of the disease, spent in hospital. As far as these 2 indicators are not particularly distinguished, a conclusion can be made that the amount of days spent in hospital does not depend on the severity of the disease. In the literature, the idea that the month of birth is important for the manifestation of AtD is being put into circulation. After such a study, it turned out that for Armenia it is the month of March. Moreover, the number of hospitalizations associated with AtD is the largest in March. The study revealed a risk factor that is not typical for AtD: the male gender is prevalent among hospitalized children. The boys are also more likely to manifest the severe forms of AtD According to the literature, hereditary predisposition is a major risk factor for the atopic diseases development. Only 40% of children in our study group had positive family history in regards to the allergy. Among those the prime relationship (mother, father, both parents) has been noted at 58,4%; secondary relationship was applicable to 14% and 27% of patients had a particularly weighed her

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Ատոպիկ դերմատիտի որոշ համաճարակաբանական առանձնահատկությունները երեխաների շրջանում: Some epidemiological peculiarities of atopic dermatitis among. children.
      Uncontrolled Keywords: Սարգսյան Աննա Վլադիմիրի, Sargsyan A.V.
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 26 Sep 2018 18:05
      Last Modified: 26 Feb 2020 11:07
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/7662

      Actions (login required)

      View Item