Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Гражданско-правовая защита товарного знака в Республике Армения

Григорян, Сурен Самвелович (2018) Гражданско-правовая защита товарного знака в Республике Армения. PhD thesis, Российско-Армянский университет .

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (614Kb)
    [img] PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (1231Kb)

      Abstract

      В век высоких технологий и рыночной экономики значение права интеллектуальной собственности сложно переоценить. Институты, составляющие часть права интеллектуальной собственности, а именно авторское право, право товарных знаков и патентное право, призваны обслуживать общественные отношения, возникающие в сфере предпринимательства, и во многом от «качества данного обслуживания» зависит эффективность самих предпринимательских отношений, на которых и зиждется рыночная экономика. Право товарных знаков вбирает в себя совокупность норм, которые отвечают за ту часть общественных отношений в сфере предпринимательства, которые связаны с индивидуализацией субъектами рынка своих товаров и услуг. Законодательство, регулирующее общественные отношения, связанные с регистрацией, юридической защитой и использованием товарных знаков, было впервые принято в Республике Армения в 12.05.1997г. в виде Закона РА «О товарных знаках и знаках обслуживания, наименованиях мест происхождения товаров», однако в 2010 г. указанный закон потерял силу в связи с принятием нового Закона РА «О товарных знаках», в обосновании проекта которого указывалось, что его принятие среди прочего обусловлено необходимостью приведения законодательства РА о товарных знаках в соответствие с законодательством ЕС. Эффективность защиты товарных знаков главным образом зависит от четкости критерия определения наличия или отсутствия нарушений прав на товарный знак. В частности, в результате законодательных изменений 2010 г. критерий определения нарушения прав на товарный знак был изменен со схожести до степени смешения на вероятность возникновения смешения. Однако, на наш взгляд, данный переход не был осознан ни судами, ни правообладателями товарных знаков, что привело к тому, что на сегодняшний день судами РА, при оценке вопроса наличия или отсутствия нарушения прав на товарный знак, за основу берется неверный критерий оценки. В работе мы попытались представить предысторию формирования законодательства ЕС, ориентируясь на которое в итоге был принят ныне действующий Закон РА «О товарных знаках», а также проанализировали судебную практику, сформированную на основе указанного законодательства. В результате проведенного исследования мы пришли к выводу, что проблемы, связанные с определением нарушения прав на товарный знак и актуальные на данный момент в РА, являются результатом недостаточно содержательного изучения самих правовых норм, регулирующих отношения, связанные с товарным знаком в ЕС, и соответствующей судебной практики. Защита товарного знака стимулирует конкуренцию и развитие рынка, т.к. правообладатель товарного знака получает мотивацию долгосрочно инвестировать в продукты и услуги, маркируемые конкретным товарным знаком, однако подобную стимулирующую роль товарный знак может выполнять исключительно в случае, когда существуют предсказуемые механизмы защиты товарного знака. Нечеткость же критерия, который будет приниматься за основу судом для оценки наличия или отсутствия нарушения прав на товарный знак, исключает эту предсказуемость. Кроме нечеткости критериев определения нарушения, в судебной практике РА существует проблема нечеткости перечня факторов, которые должны учитываться судом при определении наличия или отсутствия нарушения. В частности, изучение судебной практики показывает, что судами в процессе принятия решения по судебным делам о защите товарных знаков придается большое значение социальным опросам. Кроме того, присутствуют случаи назначения судебных экспертиз, когда судом перед экспертом ставится вопрос о наличии или отсутствии возможности смешения между двумя спорными знаками, в результате судебное решение основывается на заключении эксперта, что, на наш взгляд, неверно. Именно нечеткость критерия и факторов его определения обусловили выбор темы, т.к. в процессе гражданско-правовой защиты товарных знаков четкое определение критерия, который будет приниматься за основу для определения наличия или отсутствия нарушения прав на товарный знак, является, пожалуй, самым важным. Естественно, процесс гражданско-правовой защиты товарных знаков не ограничивается вопросами определения критерия нарушения прав на товарный знак и вопросами применения данного критерия, однако указанные вопросы являются, пожалуй, самыми важными в указанном процессе. Целью исследования является комплексный анализ критерия определения наличия или отсутствия нарушения прав на товарный знак, закрепленного в законодательстве РА, в правовых системах, где главным образом данные критерии были сформированы, в связи с чем были сформированы следующие задачи: изучение и анализ истории развития концепций защиты товарного знака в США и формирования критерия определения нарушения прав на товарный знак, изучение и анализ законодательства и судебной практики США и ЕС относительно применения критерия определения нарушения прав на товарный знак, изучение и анализ законодательства и судебной практики США и ЕС по части факторов, принимаемых во внимание при определении наличия или отсутствия нарушения прав на товарный знак, изучение и анализ законодательства и судебной практики РА относительно защиты товарных знаков в целом и применения критерия определения нарушения прав на товарный знак и проведение сравнительного анализа между законодательством и судебной практикой РА и законодательством и судебной практикой США и ЕС в данной области, изучение и анализ законодательства и судебной практики РА по части факторов, принимаемых во внимание при определении наличия или отсутствия нарушения прав на товарный знак, проведение сравнительного анализа между законодательством и судебной практикой РА и законодательством и судебной практикой США и ЕС в данной области, Объектом исследования являются общественные отношения, возникающие в связи с защитой прав на товарный знак и в связи с определением наличия или отсутствия нарушений прав на товарный знак. Предметом исследования являются положения законодательства и судебная практика Соединенных штатов Америки, Европейского Союза и Республики Армения, доктринальные источники, относящиеся к институту защиты товарных знаков. Методологию и методику исследования диссертации составляют общенаучные методы: аналогия, анализ, синтез, моделирование, сравнительный метод, методы индукции и дедукции, системный метод, исторический метод, а также частнонаучные методы: формально-юридический и сравнительно-правовой. Степень научной разработанности темы исследования. Вопросы защиты объектов интеллектуальной собственности в целом и товарных знаков в частности в некоторой степени изучены и представлены в учебниках по праву интеллектуальной собственности, авторами которых являются Ованесян А.А. и Барсегян Т.К. Практика применения, так называемого, мультифактор теста или теста Полароида, о котором подробно говорится в данной работе, в США и РА достаточно основательно изучена в труде Манукяна К.А. «Тесты вероятности возникновения смешения и их важность». Вопросы, касающиеся защиты товарных знаков в Республике Армения были изучены также в исследовании Амирханяна Э.С. «Правовое регулирование товарного знака (знака обслуживания) и их защита по законодательству РА». Однако в указанном исследовании, проведенном в 2009 г., институт защиты товарных знаков изучен автором в контексте законодательства, утратившего силу в 2010 г.Ատենախոսությունը վերաբերում է ձեռնարկատիրական գործունեության սուբյեկտների ապրանքների և ծառայությունների նույնականացման միջոց հանդիսացող ապրանքային նշանի քաղաքացիրավական պաշտպանությանը: Ապրանքային նշանների գրանցման, օգտագործման և պաշտպանության հետ կապված հասարակական հարաբերությունները կարգավորող օրենսդրությունը Հայաստանի Հանրապետությունում առաջին անգամ ընդունվել է 12.05.1997թ. «Ապրանքային և սպասարկման նշանների, ապրանքների ծագման տեղանունների մասին» ՀՀ օրենքի տեսքով, սակայն 2010թ. նշված օրենքն ուժը կորցրեց պայմանավորված «Ապրանքային նշանների մասին» ՀՀ օրենքի ընդունմամբ: Նշված օրենքի ընդունման հիմնավորումներում նշվում էր, որ օրենքի ընդունումը, այդ թվում, պայմանավորված է մտավոր սեփականությանը վերաբերող Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունը Եվրամիության օրենսդրությանը համապատասխանեցմամբ: Ապրանքային նշանների պաշտպանության արդյունավետությունը գլխավորապես կախված է ապրանքային նշանի նկատմամբ իրավունքների խախտման առկայության կամ բացակայության որոշման չափանիշի հստակությունից: Մասնավորապես, 2010թ. տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում ապրանքային նշանների նկատմամբ իրավունքների խախտման որոշման շփոթելու աստիճան նմանության չափանիշը փոխարինվեց շփոթության առաջացման վտանգի չափանիշով, սակայն մեր կարծիքով վերոնշյալ չափանիշի փոփոխության փաստը լայնորեն չի գիտակցվել ո՛չ ապրանքային նշանի իրավատերերի, և ո՛չ էլ դատարանների կողմից: Ստեղծված իրավիճակը հանգեցրեց նրան, որ ներկայումս ՀՀ դատարանների կողմից ապրանքային նշանների նկատմամբ իրավունքների խախտման առկայության կամ բացակայության փաստը գնահատելիս հիմք է ընդունվում սխալ չափանիշ: Աշխատության մեջ մենք ներկայացրել ենք ապրանքային նշանների վերաբերյալ ԵՄ օրենսդրության ձևավորման նախապատմությունը, որը որպես ուղենիշ է ընդունվել ներկայումս գործող «Ապրանքային նշանների մասին» ՀՀ օրենքի ընդունման գործընթացում, ինչպես նաև վերլուծել ենք նշված օրենսդրության հիման վրա ձևավորված դատական պրակտիկան: Անցկացված հետազոտության արդյունքում մենք հանգեցինք հետևության, որ ՀՀ-ում ապրանքային նշանների նկատմամբ իրավունքների խախտման արձանագրման հետ կապված խնդիրները, որոնք ներկայումս արդիական են, ԵՄ համապատասխան իրավական նորմերի ոչ խորքային և համապարփակ ուսումնասիրության արդյունք է: Հայաստանի Հանրապետության դատական պրակտիկայի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում նաև, որ ապրանքային նշանի նկատմամբ իրավունքների խախտման առկայության կամ բացակայության որոշման չափանիշի անհստակության հետ մեկտեղ հստակ չեն նաև այն գործոնները, որոնք հաշվի են առնվում կամ պետք է հաշվի առնվեն դատարանների կողմից ապրանքային նշանի նկատմամբ իրավունքների խախտման առկայության կամ բացակայության հարցը որոշելիս: Հետազոտության տեսական և գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն կարող է ծառայել Հայաստանի Հանրապետությունում ապրանքային նշանի նկատմամբ իրավունքների խախտման առկայության կամ բացակայության որոշման գործընթացում առկա խնդիրները ուրվագծելու, ինչպես նաև դրանց լուծման ճանապարհները որոշելու համար։ Աշխատանքը նպատակ է հետապնդում լրացնել և զարգացնել գիտելիքները ապրանքային նշանների քաղաքացիաիրավական պաշտպանության ինստիտուտի և դրա դերի ու նշանակության վերաբերյալ: Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել տվյալ ոլորտում օրենսդրական փոփոխությունների նախաձեռնման, գործող օրենսդրության ավելի ճիշտ կիրառման և նոր գիտական հետազոտությունների իրականացման նպատակով: Ատենախոսության հիմնական դրույթները կարող են օգտագործվել նաև մտավոր սեփականության և մասնավորապես ապրանքային նշանների ինստիտուտի վերաբերյալ դասընթացների դասավանդման ընթացքում:Present thesis touches upon the subject of mechanisms of legal protection of trademarks, which represent unique means of identification and allow to distinguish the goods and services of one business enterprise from the other. The legislation that was aimed to regulate the issues of registration of trademarks, as well as the questions concerning the use and protection of trademarks, was introduced to the legal system of the Republic of Armenia with the adoption of the Law of the RA on Trademarks, Service Marks and Appellations of Origin on 12 May 1997. In 2010 however said law was revoked by virtue of enactment of a new a piece of legislation, that is, by adoption of the Law of the RA on Trademarks. The official declaration that set forth the reasons that would justify the adoption of the new law, explicitly provided that the law was being enacted to, among other thing, harmonize the legislation of the Republic of Armenia concerning intellectual property with the relevant legislation of the European Union. To analyze the legislation that was introduced above, it is first and foremost crucial to highlight the fact that the effectiveness of protection of trademarks is highly dependent on the clarity of the factors that allow to determine the existence or absence of violation of rights towards a trademark. More particularly, as a result of the legislative reforms of 2010, the test of “likelihood of association” used by the previously existing statute, was abandoned in favor of the new test - that of “likelihood of confusion”. Nevertheless, the observation of the author is that the change of the standard of assessment by legislative reforms of 2010 has never been acknowledged neither by the owners of trademarks, nor by the judiciary bodies. As a result of created situation, currently the courts of the Republic of Armenia continue to base their judgements on the “wrong” standard when faced with the necessity to decide upon the existence or absence of violation of rights towards a trademark. In the thesis, the author demonstrates the historical emergence of the EU legislation on trademarks, which has been selected as a principle guideline for the adoption of the Law of the RA on Trademarks. The author further describes and analyses the judicial practice that was developed in the territory of the European Union based on said legislative foundation. Based on the findings presented in the thesis, the author is able to conclude that the problems voiced in connection with the judicial practice in Armenia regarding the applicable test to determine the existence of violation of rights towards a trademark, are mainly rooted in flawed research concerning respective European regulations and in overall lack of in depth understanding of European legal system. The close examination of respective judicial practice of the courts of the Republic of Armenia clearly showcases that beside the existing ambiguity regarding the applicable test to determine the existence of violation of rights towards a trademark, the question of factors, that shall be taken into consideration by the judge to determine whether in the specific case the rights of the owner of the trademark in question have been violated by the actions of the defendant, remains equally problematic. The academic and practical value of present study lies in that it may serve as a comprehensive and thorough guide to the issues that the practitioners are currently facing with regards to question of determination of existence of violation of rights towards a trademark in the Republic of Armenia, but also as a guide to possible ways of resolution of those issues. The thesis seeks to replenish and expand the understanding of the questions regarding the protection of trademarks by the mechanisms made available by civil law legislation, as well and the understanding of the role and objectives of those mechanisms. The findings of present study can be useful as a guide for drafting new legislative amendments to the existing regulations. They can also serve for the purpose of promoting a more knowledgeable application of the legislation already in force. Finally, the study can serve as a foundation for further research and new academic works. It is also possible to refer to the principle notions set forth by the thesis in the scope of courses concerning trademarks taught in various academic settings.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Ապրանքային նշանի քաղաքացիաիրավական պաշտպանությունը Հայաստանի Հանրապետությունում. Civil law mechanism for the protection of trademarks in the Republic of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Գրիգորյան Սուրեն Սամվելի, Grigoryan Suren Samvel
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 03 Oct 2018 16:58
      Last Modified: 17 Feb 2020 16:00
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/7686

      Actions (login required)

      View Item