Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ոչ առևտրային կազմակերպությունները՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի սուբյեկտ

Պողոսյան, Գևորգ Արթուրի (2018) Ոչ առևտրային կազմակերպությունները՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի սուբյեկտ. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

Download (34Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution Non-commercial.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Հասարակության զարգացման ներկայիս փուլում մասնավոր իրավահարաբերությունների և մասնավոր շահերի դիտարկմանը գրեթե համահավասար կարևորվում և մեծ ուշադրության է արժանանում հասարակական նշանակության իրավահարաբերությունների ուսումնասիրությունն ու գոյություն ունեցող հիմնահարցերի արդյունավետ լուծումների որոնումը: Հատկանշական է, որ ոչ առևտրային կազմակերպությունները քաղաքացիական իրավունքի սուբյեկտների մեջ առանձնանում են նրանով, որ հասարակական նշանակության բոլոր իրավահարաբերություններն այս կամ այն կերպ առնչվում են դրանց, և վերջիններիս վստահված է հասարակության առավել ընդհանուր շահերի ներկայացումն ու պաշտպանությունը: Հետևաբար նշված տեսակի իրավաբանական անձանց գործունեության հետ կապված հիմնահարցերն ու դրանց հնարավորինս արդյունավետ լուծումներ տալու անհրաժեշտության գիտակցումը կասկածի տեղիք չի տալիս: Ավելին՝ վերջին շրջանում և ներկայումս ոչ առևտրային կազմակերպություններին վերաբերող օրենսդրությունը գտնվում է նաև Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունների իրավաս¬տեղծ մարմինների, ինչպես նաև խնդրո առարկա ոլորտի բարեփոխումներին աջակցելու նպատակով ստեղծված միջազգային կառույցների ուշադրության կենտրոնում: Բացի այդ, Հայաստանի Հանրապետության զարգացման արդի ուղղություններից մեկը քաղաքացիական հասարակության զարգացմանը նպաստելն է, որում առաջնային դեր ունեն քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտներից ոչ առևտրային կազմակերպությունները, որոնք ի¬րենց առաքելությունն իրականացնում են շատ հաճախ գույքային իրավահարաբերություններին մասնակցելու միջոցով: Չնաած օրենսդրական մեխանիզմների սակավությամբ ու դրանց գործունեության ներկայիս տարերայնությամբ պայմանավորված լայնածավալ ուսումնասիրությունների անհրաժեշտությանը, այդուհանդերձ, ոչ առևտրային կազմակերպությունների՝ որպես քաղաքացիական իրավահարաբերության առանձնահատուկ սուբյեկտների գործունեությունը և դրա կապակցությամբ առաջացող հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում լիարժեքորեն բացահայտված և լուսաբանված չեն՝ պայմանավորված այս ոլորտում կատարված ուսումնասիրությունների խիստ սակավույամբ:Արդյունքում՝ վտանգվում են հասարակական ոլորտի իրավհարաբերությունների մասնակիցների շահերը, քանի որ առկա օրենսդրական կարգավորումների հետևանքով ոչ առևտրային կազմակերպությունների գործունեության նպատակայնությունն ու արդյունավետությունը էա¬կան կասկածների տեղիք են տալիս, մինչդեռ դրանց կարգավորումն ու արդյունվետությունն անհատների մակարդակից վեր է և, եթե կարևորվում են մասնավոր շահերը, ապա առավել քան կարևոր են ընդհանուր հասարակության կամ դրա որոշակի խմբերի շահերը: Ընդ որում՝ ոչ առևտրային կազմակերպությունների արդյունավետ գործունեությունը մեծապես կապված է վերջիններիս՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի սուբյեկտի խնդիրները վերհանելու և լուծելու հետ՝ ինչին ուղղված է աշխատանքը: Վերոգրյալից բացի, հաշվի առնելով, որ այս ոլոտը հատկապես գույքային րավահարաբերությունների շրջանակներում լայն հնարավորություններ է ընձեռում տարատեսակ չարաշահումների, գիտական աշխատանքն ուղղված է նաև այդ չարաշահումների դեմ պայքարելու համար գործուն կառուցակարգեր առաջարկելու միջոցով լուծելու ոլորտում առկա ինչպես տեսական, այն¬պես էլ գործնական հիմնահարցեր։ Հետազոտության օբյեկտը և առարկան։ Հետազոտության օբյեկտ են հանդիսանում ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասնակցությամբ քաղաքացիաիրավական հարաբերությունները՝ հիմնականում հասարակական կազմակերպությունների և հիմնադրամների օրինակով, իսկ առարկան՝ սույն աշխատանքի նպատակներին և խնդիրներին համահունչ ոչ առևտրային կազմակերպությունների և վերջիններիս մասնակցությամբ իրավհարաբերությունների իրավական կարգավորման առկա հիմնախնդիրները։ Հետազոտության նպատակը և խնդիրները։ Հետազոտության նպա¬տակը ՀՀ¬ում ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասնակցությամբ իրավահարաբերությունների համակարգային ուսումնասիրությունն ու վերլուծությունն է, տեսական և գործնական հիմնախնդիրների վերհանումը, շրջանառության մեջ տեսական նոր դրույթների, տերմինների և պատկերացումների ներդրումը, կատարված համալիր հետազոտության արդյունքների հիման վրա ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասնակցությամբ իրավահարաբերությունները կարգավորող օրենսդրության բացերի լրացումը, առկա կարգավորումների կատարելագործումը, ինչպես նաև նշված իրավահարաբերությունների մասնակիցների և շահառուների իրավունքների իրացման ու պաշտպանության մեխանիզմների ամրապնդմանն ու զարգացմանն ուղղված առաջարկների մշակումը։ Վերոնշյալ նպատակներին հասնելու համար խնդիր է դրվել.բացահայտել մասնավոր իրավունքի ոչ առևտրային իրավաբանական անձանց՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի սուբյեկտի բնույթը, էությունը, վերջիններիս բնորոշ տարբերակիչ գծերը, և այդպիսով՝¬ ուսումնասիրել և գտնել ոչ առևտրային կազմակեպությունների հատկանիշների հստակեցման և սահմանման չափանիշները, ուսումնասիրության առարկա դարձնել ոչ առևտրային կազմակերպությունների տեսակների հստակեց¬ման ու քաղաքացիական իրավունակության վերաբերյալ հիմնահարցերը, հիմնականում հասարակական կազմակերպությունների և հիմնադրամների օրինակով վերլուծել ոչ առևտրային կազմակերպությունների կամքը ձևավորող և արտահայտող մարմինների գործառույթներին, գործունեությանը և քաղաքացիաիրավական պատասխանատվությանն առնչվող հիմնահարցեր, վեր հանել ոչ առևտրային կազմակերպությունների կողմից տնտեսական, այդ թվում՝ ձեռնարկատիրական, գործունեությամբ զբաղվելու առանձնահատկությունները, հիմք ընդունելով նման աշխատանքներին ներկայացվող ծավալային սահմանափակումները՝ հասարակական կազ-մակերպությունների և հիմնադրամների օրինակով համեմատական անդրադարձ կատարել ոչ առևտրային կազմակերպությունների կառավարման առանձնահատկություններին և առևտրային կազմակերպություններից տարբերություններին (ներառյալ` կորպորատիվ կառավարում և իրավաբանական անձի կառավարում եզրույթների կիրառելիությունը): Диссертация посвящена изучению гражданско-правовых отношений с некоммерческими организациями. В настоящее время одним из важнейших направлений развития Республики Армения является содействие развитию гражданского общества, в котором первичную роль в числе институтов гражданского общества имеют некоммерческие организации, которые чаще всего свое предназначение осуществляют при помощи участия в имущественно-правовых отношениях. Указанная сфера также находится в центре внимания законодательных реформ других государств региона, а также международных структур. Не смотря на необходимость крупномасштабных исследований, связанную с нехваткой законодательных механизмов и текущей согласованности их деятельности, деятельность некоммерческих организаций в качестве специальных субъектов гражданско-правовых отношений и проблем, возникающих в связи с этим, в Республике Армения полностью не раскрыты, что связано с острым дефицитом исследований в данной сфере. При чем, продуктивная деятельность некоммерческих организаций, в частности, связана с выявлением и решением вопросов субъекта гражданского права, к чему направлена данная работа. Кроме вышеизложенного, учитывая, что эта сфера, особенно в области имущественно-правовых отношений, предоставляет широкий спектр возможностей для различных злоупотреблений, данный научный труд также направлен на решение как теоретических, так и практических проблем в области урегулирования обсуждаемой проблемы, предлагая эффективные механизмы для борьбы с этими злоупотреблениями. Объектом данного исследования являются гражданско-правовые отношения с участием некоммерческих организаций, в основном на примере общественных организаций и учреждений, а предметом - существующие проблемы правового регулирования некоммерческих организаций и правоотношений с их участием. Целью исследования является систематическое изучение и анализ правовых отношений с участием некоммерческих организаций в РА, выявление теоретических и практических проблем, введение в правовое обращение новых теоретических положений, терминов и понятий, дополнение пробелов в законодательстве, регулирующем правоотношения с участием некоммерческих организаций на основе результатов комплексного обследования, усовершенствование существующих регулировок, а также разработка рекомендаций по укреплению и развитию механизмов реализации и защиты прав участников и бенефициаров в указанных правовых отношениях. The dissertation is devoted to the research of civil legal relations with participation of nonprofit organizations. Currently one of the most important directions of development in the Republic of Armenia is to support development of civil society, where from civil society institutions the primary role is vested on nonprofit organizations, which perform their mission most often trough participation in property legal relations. Mentioned sphere is in the spotlight of legislative improvements of also other states of the region, as well as international institutions. Despite necessity of extensive researches, conditioned by lack of legislative mechanisms and current spontaneity of its activity, however, activities of nonprofit organizations as a separate subject of civil legal relations and main issues accruing due to it, are not completely revealed and enlightened in the Republic of Armenia, conditioned by strict lack of researches performed in the sphere. Moreover, effective activity of nonprofit organizations is connected with reveal and solution of problems of latter as a subject of civil law, to which this work is directed to. Besides the abovementioned, taking into account that this sphere gives wide opportunities to different abuses within the scopes of property legal relations, this scientific work is also directed to solve as theoretic so practical main issues existing in the sphere by offering effective mechanisms for fighting against such speculations. Object of research are civil legal relations with participation of nonprofit organizations, mainly by the example of public organizations and foundations, and the subject are existing main issues of legal regulation of legal relations of nonprofit organizations with participation of latter. The purpose of research is systematic research and analysis of legal relations with participation of nonprofit organizations in RA, revealing of theoretical and practical main issues, investment of new provisions, terms and ideas in circulation, filling the gaps of legislation regulating legal relations with participation of nonprofit organizations based on results of performed complex research, improvement of existing regulations, as well as designation of offers, directed at strengthening and development of mechanisms of realization and defense of rights of participants and beneficiaries of mentioned legal relations. Dissertation is the first comprehensive and complete scientific research of domestic jurisprudence, where an attempt was made to substantiate the features of civil legal relations with the participation of nonprofit organizations by the example of public organizations and foundations, to determine the characteristics of nonprofit legal entities, governance (including corporate governance) specificities and the preferable model, including gaps in legal regulation concerning conflict of interest in nonprofit organizations, too high salaries, civil responsibility of governing bodies, introduce the classification of the latters aiming at revealing of effective regulations of legal relations with participation of nonprofit organizations and excersice the study of mechanisms for protecting the rights and legitimate interests of their participants on the basis of characteristics arising from the classification, identify existing legal and regulatory issues in the governance of nonprofit organizations and offer advanced solutions. Furthermore, at the present time such theoretical concepts and terms related to the peculiarities of nonprofit organizations as a subject of civil law, which until now were not known to the Armenian legal thought, have been studied and formulated.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Некоммерческие организации как субъекты гражданского права. Nonprofit organizations as a subject of civil law.
      Uncontrolled Keywords: Погосян Геворг Артурович, Poghosyan Gevorg
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 04 Oct 2018 11:44
      Last Modified: 08 Oct 2018 14:40
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/7691

      Actions (login required)

      View Item