Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Антиокислительные свойства биоантиоксидантов лекарственных растений,кинетика и механизм

Варданян, Луиза Размиковна (2016) Антиокислительные свойства биоантиоксидантов лекарственных растений,кинетика и механизм. Doctor of Sciences thesis, Институт химической физики им. А. Б. Налбандяна НАН РА.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1354Kb) | Preview

    Abstract

    Естественно, что кислород является одним из основных факторов возникновения фауны и флоры на Земле. Так, например, существование живых организмов на Земле (за исключением анаэробных микроорганизмов) невозможно представить без кислорода. В среднем человек в спокойном состоянии вдыхает 280 мл О2/мин, или 403 л/сут (18 моль).Под действием кислорода подвергаются старению не только живые организмы, но и неорганические (коррозия металлов) и органические вещества: пищевые продукты, полимерные материалы, лекарственные препараты и т.д. Этот процесс особенно усиливается под воздействием внешних факторов (ультрафиолетовое излучение, радиация, температура и т.д.) и с целью предотвращения этого на практике широко используется метод ингибирования. Сущность этого метода заключается в том, что процесс старения является результатом окисления данного объекта молекулярным кислородом, который представляет радикально-цепной процесс и для его предотвращения используют специальные вещества, являющийся акцепторами радикалов – ингибиторами радикалов, или же антиоксидантами (АО). На практике, с целью стабилизации промышленных товаров (нефтепродукты, смазочные масла, полимерные материалы и т.д.), в качестве АО используют в основном производные фенола, ароматические амины, нитроксильные стабильные радикалы, серо- и фосфорсодержащие соединения, комплексные соединения металлов переменной валентности и т.д. Применение перечисленных АО с целью стабилизации бытовых и пищевых продуктов, лекарственных препаратов, используемых в медицине для лечения различных заболеваний, нецелесообразно, поскольку они являются токсичными веществами. Следовательно, поиск нетоксичных и пищевых антиоксидантов имеет большое практическое значение. Экстракты и эфирные масла растений являются многокомпонентными системами, содержащими биологически активные вещества (БАВ): алкалоиды, гликозиды, флавоноиды, танины, сапонины, белки и т.д. Из перечисленных соединений высокую АО активность (АОА) проявляют флавоноиды, которые обладают высокой активностью нейтрализовывать АФК и обрывать радикально- цепные реакции. АО вещества (АОВ), в том числе и флавоноиды, накапливаются в растениях с целью противостояния внешним, агрессивным для нормальной вегетации воздействиям, что во многом зависит от сезонной динамики вегетации, от экологических условий, от географической местности и климатических условий их произрастания. Տարբեր երկրներում կատարած բազմաթիվ հետազոտությունները ցույց են տվել, որ որոշ հիվանդությունների առաջացմանը, ինչպես նաև ծերացմանը նպաստում են թթվածնի ակտիվ ձևերը: Վերջիններս փոխազդում են գրեթե բոլոր կենսամոլեկուլների հետ, օքսիդացնելով դրանց: Արդյունքում վնասվում են կենսաթաղանթները, անոթների պատերը: Այդ պրոցեսները կանխելու համար նպատակահարմար է օգտագործել ոչ թունավոր, սննդային հակաօքսիդիչներ: Նման հակաօքսիդիչներով հարուստ են բույսերը: Ատենախոսության մեջ կումոլի հարուցված օքսիդացման ռեակցիայի օրինակի վրա կինետիկական եղանակով մանրամասն ուսումնասիրվել է 170 դեղաբույսից ստացված էքստրակտների հակաօքսիդիչ (ՀՕ) հատկությունները: Քանի որ կենդանի օրգանիզմում ՀՕ ազդում են բջջային մակարդակով, ուսումնասիրվել է որոշ էքստրակտների ՀՕ հատկությունները միցելյար ու բևեռային միջավայրերում: Որպես այդպիսին միջավայր ընտրել ենք պոլիօքսիէթիլացված հեքսադեկանոլը ու խոլեստերիլ պրոպիոնատը: Պարվել է, որ այդ միջավայրերում ուսումնասիրված էքստրակտների ինչպես նաև սինթետիկ ՀՕ նյութերի ակտիվությունն ավելի փոքր է: Առաջին անգամ ուսումնասիրվել է պոլիօքսիէթիլացված հեքսադեկանոլի օքսիդացման օրինաչափությունները: Առաջարկվել է նրա օքսիդացման մեխանիզմը, որից արտածվել է նրա օքսիդացման ռեակցիայի արագության կինետիկական հավասարումը: Ատենախոսության մեջ որոշված է դեղաբույսերից ՀՕ նյութեր ստանալու համար էքստրակցիայի օպտիմալ պայմանները: դրանք են. մանրացված հումք (<1մմ), էքստրակցիայի իրականացում սենյակային ջերմաստիճանում մեկ օրվա ընթաքում: Բարձր ջերմաստիճանում էքստրակտները կարող են ենթարկվել ինքնաօքսիդացման: Որոշ բույսերի օրինակների վրա ցույց է տրված ՀՕ նյութերի կուտակման դինամիկան վեգետացիայից կախված: Հաստատված է, որ ՀՕ նյութերի առավելագույն քանակ բույսերում կուտակվում է բողբոջակալման շրջանում: Վեգետացիայից կախված որոշված է նաև k7 ու k71-ի արժեքները, որոնք բնութագրում են, համապատասխանաբար, ելային հակաօքսիդիչների և նրանց օքսիդացման արգասիքների ակտիվությունները ու իրենցից ներկայացնում են պերօքսիդային ռադիկալների ու ինհիբիտորի (k71-ի դեպքում` ելային ինհիբիտորի օքսիդացման արգասիքի) փոխազդեցության ռեակցիայի արագության հաստատունները: Պարզվել է, որ վեգետացիայից կախված չի փոխվում բույսի քիմիական բաղադրությունը: A lot of research made in different countries has shown that the active forms of oxygen promote the origin of several diseases as well as aging. The latter react with almost all biomoleculе oxidating them. In the result membranes and the walls of vessels are damaged. In order to prevent these processes it is advisable to use not toxic but nutritious antioxidants. The plants are full of with these antioxidants. In the thesis, by the example of oxidation reaction of cumene the antioxidant properties (AO) of the extracts from 170 medicinal plants have been explored carefully with the kinetic method. As AO affect cellular level, the AO of several extracts have been explored in the micellar and polar environment. As the similar environment we have chosen the cholesteryl propionate and polyoxyethyl hexadecanole. It was found out that the activation of AO synthetic substances, explored in that environment, is smaller. The first time the oxidation conformities of polyoxyethyl hexadecanole were explored. The oxidation mechanism was offered from which the kinetic equation of oxidation reaction of speed was created. The optimum conditions of extraction to obtain AO substances from medicinal plants have been determinated in the thesis. They are crushed stuff (<1mm), the realization of extraction at a room temperature during 1 day. At a high temperature extractions can oxidize themselves. By the example of several plants the conglomeration dynamics is shown depending on vegetation. It is established that the most amount of AO substances is collected during the germination. The amount of k7 and k71 are also determinated depending on vegetation, which describe the activation of initial antioxidants and their oxidation remnants respectively and they show the reaction rate constants of the reaction between peroxide radicals and inhibitor (in the case of k71 with the oxidation remnant of initial inhibitor). It was found out that the chemical compound is not changed depending on vegetation. We have determinated the total content and the activation of AO substances in the extracts of several plants growing in different geographical locations. It was found out that temperature factor has great influence on the collecting of AO substances in the plants. The phenomena of antagonism, synergism has been discovered during the cooperative affect of different extracts. It was found out that synergism is expressed by those extracts in which the one of components is ascorbic acid. So the synergism depends on flavonoids recombination in intersection phase of peroxide radical influenced by ascorbic acid.

    Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
    Additional Information: Դեղաբույսերի հակաօքսիդիչների հակաօքսիդիչ հատկությունները: Կինետիկա և մեխանիզմ: The antioxidant properties of bio antioxidants of the herbs. kinetics and mechanism.
    Uncontrolled Keywords: Վարդանյան Լուիզա Ռազմիկի, Vardanyan Luiza
    Subjects: Chemistry
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 19 Oct 2018 14:07
    Last Modified: 05 Feb 2019 15:31
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/7780

    Actions (login required)

    View Item