Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Проблемы применения норм lex mercatoria в международном частном праве

Арутюнян, Сатеник Егишеевна (2018) Проблемы применения норм lex mercatoria в международном частном праве. PhD thesis, Российско-Армянский университет.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1559Kb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (359Kb)

      Abstract

      Прошлое столетие охарактеризовало себя как столетие активного развития международных экономических отношений и интенсивного процесса глобализации и интернационализации экономического сотрудничества. С усложнением международных экономических связей и с расширением «торговых» границ рост и объем международной торговли увеличился в несколько раз. На современном этапе становления глобального гражданского общества возникает целый ряд проблем, связанный именно с тем, что механизмы и методы правового регулирования качественно новой мировой экономики неадекватны. Национальные законодательства на сегодняшний день не успевают быстро совершенствоваться из-за жесткого формализованного порядка. Кроме того, национальное законодательство, по большей части, призвано регулировать отношения «внутреннего характера», и положения, регулирующие международные частноправовые отношения в Армении, не подвергались изменениям с даты принятия Гражданского кодекса (далее также ГК) Республики Армения. Состояние действующего армянского законодательства в части регулирования международных торговых отношений неприемлемо, т.к. должно соответствовать реальным экономическим отношениям. В связи с этим на сегодняшний день наблюдается некая тенденция отказа от коллизионного способа регулирования международных торговых отношений. По нашему мнению, этому способствуют некоторые причины: неопределенность, вызванная наличием множества национальных законов, любой из которых может быть применен; серьезные различия правового регулирования одного и того же вопроса между правопорядками различных стран; наличие различных юридических квалификаций в правопорядках различных стран; доказывание иностранного права занимает много времени и денежных средств; существующий правовой режим является неадекватным по отношению к быстроразвивающимся международным экономическим отношениям; применение объектов гармонизации обеспечивает нейтральность для обеих сторон, когда ни один из субъектов не может полагаться на свое законодательство. Для преодоления указанных проблем увеличилось число унифицированных обязательных норм права на международном уровне и, конечно же, норм рекомендательного характера (soft law). Одним из таких наиболее удобных документов для достижения единообразия регулирования международных торговых отношений являются международные договоры, которые устанавливают унифицированные нормы. Однако, следует отметить, что данный вид норм обладает многими недостатками, среди которых: многие международные договоры действуют для ограниченного числа государств, многие из них не вступают в силу, долгий, дорогой и формализованный процесс ратификации со стороны государств, наблюдается также фрагментность международных договоров, т.е. часто отсутствует комплексный подход в создании единообразных норм. И как следствие вышеуказанных причин до сих пор остаются неразрешенными проблемы обеспечения единообразного толкования и единообразного применения торгового права. Для решения указанных проблем субъекты международных торговых отношений, стремясь к независимому регулированию своих отношений и руководствуясь практическими целями, начали поиск новых альтернативных коллизионному способу средств правового регулирования международных экономических отношений. В результате данного процесса была сформирована концепция «транснационального коммерческого права». Данная разработка стала возможной благодаря возрождению концепции Llex mercatoria. Անցյալ դարաշրջանը բնութագրվեց որպես միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ակտիվ զարգացման հարյուրամյակ, որի հետևանքով ավելացավ համաշխարհային առևտրի ծավալը: Այնուհանդերձ դինամիկ զարգացող միջազգային առևտրի շրջանառության իրավական կարգավորումը չենթարկվեց լուրջ փոփոխությունների: Այս առումով մեր օրերում նկատվում է որոշակի միտում` հրաժարվելու մասնավոր իրավական հարաբերությունների կարգավորման կոլիզիոն եղանակից: Նշված խնդիրների լուծման համար միջազգային առևտրի շրջանառության սուբյեկտները, առաջնորդվելով գործնական նպատակներով, սկսեցին փնտրել կոլիզիոն մեթոդի նոր այլընտրանքներ, որի արդյունքում մշակվեց նոր lex mercatoria-ի դոկտրինան։ Lex mercatoria դոկտրինայի էությունը կայանում է նրանում, որ գոյություն ունի իրավական նորմերի որոշակի ամբողջություն, որն կարգավորում է բացառապես միջազգային կոմերցիոն հարաբերություններ, և որն անկախ է ինչպես պետությունների իրավական համակարգերից, այնպես էլ միջազգային հանրային իրավունքից` կոլիզիոնի փոխարեն հիմնված նյութական-իրավական կարգավորման մեթոդի վրա: Հայկական իրավագիտության մեջ իսպառ բացակայում է նշված խնդրի որևէ ուսումնասիրություն և գիտական հետազոտություն: Աշխատանքում կատարված ուսումնասիրությունը կդառնա արդիական և գործնականորեն ընդունելի նաև արտաքին առևտրային գործունեությամբ զբաղվող հայ մասնակիցների համար, քանի որ բացահայտում է lex mercatoria-ի ծագման սկզբնաղբյուրները և իրավական էությունը: Վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև ազգային իրավունքում մեջ խորացված ուսումնասիրության բացակայությունը, գոյություն ունեցող ոչ մոնոտիպ ընկալումները և իրավաբանական գրականության մեջ արտահայտած դիրքորոշումները իր տարբեր հարցերի վերաբերյալ օբյեկտիվորեն վկայում են թեմայի արդիականության մասին։ Աշխատանքը իրենից ներկայացնում է lex mercatoria-ի խորը ուսումնասիրության առաջին գիտական փորձ` ինչպես տեսական, այնպես էլ նրա նորմերի կիրառման գործնական հնարավորությունների առումով: Աշխատանքում առաջին անգամ ներկայացվում է օտարերկրյա դոկտրինայի և պրակտիկայի մանրամասնորեն մշակված վերլուծությունը, ինչպես նաև դրանց հիմքով հեղինակը ձևակերպում է իր սեփական մոտեցումը` հասկանալու այնպիսի նոր իրավական երևութի էությունը, ինչպիսին է lex mercatoria-ն։ Աշխատանքում բազմակողմանիորեն և ամբողջական վերլուծության է ենթարկվել lex mercatoria-ի դոկտրինան իր զարգացման ժամանակակից փուլում, որն իր մեջ ներառում է. lex mercatoria-ի իրավական էության բազմակողմանի վերլուծությունը, ինչպես նաև դրա աղբյուրների ուսումնասիրությունը և իրավական որակավորումը: Հեղինակի կողմից հատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայկական օրենսդրության հնարավորություններին` թույլատրելու lex mercatoria-ի նորմերի գործնական կիրառումը ինչպես միջազգային առևտրի շրջանառության մասնակիցների կողմից, այնպես էլ ՀՀ ազգային և արբիտրաժային դատարաններում: Աշխատության մեջ բերվում են վիճակագրական տվյալներ lex mercatoria-ի ամբողջ աշխարհում կիրառման դեպքերի վերաբերյալ: Հեղինակը մանրակրկիտ վերլուծության է ենթարկում արբիտրաժների` lex mercatoria-ի հիման վրա կայացրած որոշումների ընդունման և ի կատար ածման հարցերը, դրանից հրաժարվելու պայմանները: Վերը նշված գործնական խնդիրները քննարկվում են հայկական օրենսդրության համատեքստում: Հետազոտության տեսական և գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ հայրենական իրավագիտության մեջ առաջին անգամ փորձ է արվել համալիր վերլուծության ենթարկել lex mercatoria­ի դոկտրինան, և աշխատանքում կատարված տեսական եզրահանգումները կարող են նպաստել lex mercatoria­ի տեսության մասին պատկերացումների ընդլայնմանն ու հետագա զարգացմանը: Սույն ատենախոսական աշխատանքը կարող է դառնալ գիտական կառուցողական բանավեճերի առարկա և հանդես գալ որպես տեսական հիմք այս ասպարեզում հետագա գիտական նյութերի համար: Այս հետազոտությունը կարող է օգտագործվել նաև որպես «միջազգային մասնավոր իրավունք» առարկայի դասավանդման նյութ: The last century was characterized as a century of active development of international economic relations and which resulted in the increase of world trade. Nevertheless, the legal regulation of dynamically developing international trade turnover has not been exposed to serious changes. In this regard, there is a certain tendency today to reject the method of conflict of laws regulation of private international relations. For the solution of the mentioned problems, the subjects of international trade, guided by practical purposes, began to search for a new alternative to the method of conflict of laws, as a result of which the new lex mercatoria doctrine was developed. The essence of the lex mercatoria doctrine lies in the fact that there is a certain set of legal norms that regulates exclusively international commercial relations and is independent of both the legal systems of the states and the international public law and based on the method of substantive regulation instead of method of conflict of laws. There is no scientific research and study on the mentioned subject in Armenian jurisprudence. The research carried out in the work will become relevant and practically applicable also for Armenian participants in foreign trade as it reveals the legal nature and sources of lex mercatoria. The abovementioned facts, as well as the lack of a depth study in domestic law, existing non-monotypic perceptions and expressed positions in legal literature, objectively testify to the relevance of the subject. The work is the first scientific attempt of a depth study of the lex mercatoria both from the point of view of the theory of civil law and from the practical possibility of applying its norms in commercial turnover. The work presents for the first time a detailed analysis of foreign doctrine and practice, and also on their basis the author formulates his own approach to understanding the legal nature of such a new legal phenomenon as lex mercatoria. The work carried out a comprehensive analysis of the lex mercatoria doctrine at the present stage of its development, which includes: a comprehensive analysis of the legal nature of lex mercatoria, as well as the study of lex mercatoria sources and their legal qualifications. The author pays special attention to the issue of allowing of application of lex mercatoria norms in practice by the Armenian legislation both by the participants of the international trade turnover and by the national and arbitration courts of the Republic of Armenia. In dissertation work the author provides statistical data on the cased of application of lex mercatoria worldwide. In order to overcome the indefinable understanding of conditions for lex mercatoria's application, the author suggests a unique resolution that will allow arbitration courts apply the lex mercatoria norms and, accordingly, resolve the dispute in cases where there is no consensus on the applicable law. The author carries out a detailed analysis of issues of recognition and enforcement of arbitral awards rendered on the basis of lex mercatoria, the conditions for refusing to recognize and execute these decisions. The above practical issues are considered in the context of the Armenian legislation. The dissertation was developed within the framework of the grant awarded by the State Committee of Science of the Republic of Armenia. The theoretical significance of the dissertation lies in the fact, that for the first time in the national jurisprudence was made an attempt to analyze the lex mercatoria in a comprehensive manner, and the theoretical conclusions made in the work may contribute to the expansion of the theoretical representation and further development of the lex mercatoria theory. This dissertational work can be the subject of constructive scientific debates and can serve as a theoretical foundation for the development of further scientific materials in this field. This research can find its application in the teaching of the subject of private international law.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Միջազգային մասնավոր իրավունքում lex mercatoria նորմերի կիրառման հիմնախնդիրները: Problems of application of lex mercatoria norms in private international law.
      Uncontrolled Keywords: Հարությունյան Սաթենիկ Եղիշեի, Harutyunyan Satenik Eghishe
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 23 Oct 2018 14:44
      Last Modified: 23 Oct 2018 14:44
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/7788

      Actions (login required)

      View Item