Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Պատվի, արժանապատվության և գործարար համբավի քաղաքացիաիրավական պաշտպանությունը

Չիֆլիկյան, Արմենուհի Երվանդի (2018) Պատվի, արժանապատվության և գործարար համբավի քաղաքացիաիրավական պաշտպանությունը. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (36Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Անձի պատվի, արժանապատվության և գործարար համբավի պատշաճ պաշտպանության անհրաժեշտությունը կասկածից վեր է: Այն հետապնդում է ոչ միայն անձի իրավունքները համապատասխան ոտնձգություններից անխախտ պահելու նպատակ, այլև ակնհայտորեն նպաստում հասարակության անդամների՝ միմյանց միջև վարվելակերպի կանոնների ամրապնդմանն ու կատարելագործմանը: Խոսելով այդ կանոնների հասարակական կարևորու¬թյան մասին՝ պետք է ընդգծել, որ դրանք նպաստում են ինչպես ավելի քաղաքավարի, այնպես էլ այնպիսի հասարակության կայացմանը, որը հիմնվում է ճշմարիտ փաստերի վրա: «Արժանապատվություն» և «հեղինակություն» կատեգորիաներն անձի համար միշտ եղել են առանձնահատուկ հոգածության առարկա: Մարդն իր գոյության առաջին իսկ ժամանակից անասելի ջանքեր է գործադրել իր հեղինակությունը բարձր պահելու համար՝ ընդհուպ մինչև չխնայելով սեփական կյանքը: Անշուշտ, անձի անվան «բարի» լինելը քաղաքացիական իրավունքի յուրաքանչյուր սուբյեկտ յուրովի է մեկնաբանում՝ իր ուրույն նշանակությունը տալով դրան: Բայց այն, որ իրենց անունը «բարի» պահել ձգտում են գրեթե բոլորը, կասկած չի հարուցում: 2010 թվականի մայիսի 18-ին կատարված լայնամասշտաբ օրենսդրական փոփոխությունները նշանավորվեցին զրպարտության և վիրավորանքի ապաքրեականացմամբ, որպիսի հանգամանքը պայմանավորեց զրպարտության և վիրավորանքի ուսումնասիրման անհրաժեշտությունն արդեն քաղաքացիական իրավունքի հարթությունում: Բացի այդ խիստ արդիական է դարձել, հատկապես 2014 թվականի մայիսի 19-ի օրենսդրական փոփոխություններից հետո, բարոյական վնասի փոխհատուցման հարցի պարզաբանումը՝ հաշվի առնելով բարոյական վնասի գումարային ձևով հատուցման վերաբերյալ հակադիր մոտեցումները խորհրդային ժամականաշրջանում և ներկայում: Տարիներ ի վեր հանդիպելով իր՝ որպես խորհրդային հասարակությանն անհարիր երևույթի հանդեպ մերժողական դիրքի՝ բարոյական վնասն արդի պայմաններում անցնում է նոր իմաստավորման միջով, որի ընթացքում դրա առնչությամբ ծագող հարաբերությունները պետք է կարգավորվեն՝ որպես ուղենիշ ունենալով ոչ միայն բարոյական վնասի ինստիտուտի հետ վաղուց հարազատացած երկրների փորձը, այլև մեր հասարակության պատկերացումներն ու պահանջերը դրա նկատմամբ: Այսպիսով՝ ընտրված թեմայի արդիականության մասին են վկայում Հայաստանի Հանարպետությունում աճող դատական գործերի քանակը անձի պատվի, արժանապատվության և գործարար համբավի պաշտպանության կապակցությամբ, ինչը հավելյալ ցուցիչ է նշված ոչ նյութական բարիքների կապակցությամբ առաջացող հարաբերությունների իրավական կարգավորման արդիականությունն ընդգծելու համար: Մի շարք միջազգային կազմակերպությունների կողմից բազմիցս ընդգծվել է խոսքի ազատության կենսական դերը՝ որպես պետության և հասարակության բնականոն կենսագործունեության և կայուն զարգացման նախապայման: Այդ հիմնարար ազատությունն իր ամրագրումն է ստացել նաև Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 19-րդ հոդվածում: Հետաքրքրական է, որ այս առնչությամբ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածը ևս անմասն չի մնացել, քանի որ այն նույնպես, թեև անուղղակիորեն, բայց առնչվում է խոսքի ազատությանը՝ սահմանելով անձի արժանապատվության, պատվի և գործարար համբավի պաշտպանության հնարավորություն: Ուստի ընտրված թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ առաջնահերթ է խոսքի ազատության և հեղինակության իրավունքի միջև սահմանների որոշումը: Вне всякого сомнения в любом обществе достоинство, честь и деловая репутация лица нуждаются в должной защите. Такая защита преследует не только цель сохранения ненарушенности прав лица от соответствующих посягательств, но и с очевидностью способствует укреплению и совершенствованию правил этикета между членами общества. Говоря об общественной важности этих норм надо признать, что они ведут к становлению не только более вежливого, но и такого общества, которое основывается на правдивых фактах. Категории «достоинство» и «репутация» всегда были для лица понятиями особой заботы. Человек с первых дней своего существования прилагал усердия для сохранения своей репутации незапятнанной даже ценой собственной жизни. Безусловно, каждый отдельный субъект гражданского права своеобразно толкует термин «доброе имя». Но тот факт, что почти все стремятся сохранить свое имя «добрым», не поддается сомнению. В результате коренных поправок Гражданского кодекса Республики Армения, произошедших 2010 году, основная статья (1087.1 ГК РА), регулирующая порядок защиты достоинства, чести и деловой репутации, стала представлять собой уникальное сопоставление норм, которое в целом не имеет схожего себе и тем самым требует глубокого изучения. Кроме того вышеуказанные поправки бросили новый вызов определению на законодательном уровне граней между правом на репутацию и свободой слова. В данном диссертационном исследовании автор изучил достоинство и честь как ценности, правовые категории, нематериальные блага и специальные предметы правового регулирования статьи 1087.1 гражданского кодекса Республики Армения. Автором были даны новые определения чести и достоинства как гражданско-правовых категорий. Автором также изучены особенности деловой репутации и сделаны выводы касательно дo сих пор не имеющего определенности в юридической литературе вопроса о правe субъекта на деловую репутацию. В диссертационной работе досканально исследованы критерии клеветы и оскорбления как гражданских правонарушений. В своей работе автор также обратил особое внимание на оскорбление и клевету посредством интернета и средств массовой информации, в результате чего были предложены меры защиты соответствующие особенностям киберпространства и характеру средств массовой информации. Автор также исследовал порядок как судебной, так и внесудебной защиты достоинства, чести и деловой репутации, подвергая сомнению оправданность некоторых правовых норм регулирующих отношения, возникающих в связи с исковой давностью касательно судебных дел по искам о защите достоинства и репутации. В своем исследовании автор также проанализировал спорные вопросы о неимущественном вреде, моральном вреде, вследствие чего пришел к обоснованному выводу, что Гражданский кодекс Республики Армения нуждается в предусмотрении специального вида вреда нематериального характера. There is no doubt that dignity, honor and business reputation of an entity need proper protection in any society. Such protection aims not only to preserve the integrity of the rights of the entity from relevant infringements, but also obviously contributes to the strengthening and improvement of the rules of good manners between members of society. Speaking about the social importance of these norms, we must admit that they lead to the formation of not only a more polite society, but also of the one based on true facts. The categories «dignity» and «reputation» have always been the subjects of special care for a person. From the first days of their existence, humans have made untold efforts to preserve their reputation undefiled, even at the cost of their own lives. Certainly each subject of civil discourse interprets the term «good name» in his/her own way. But the fact that almost everyone wants to keep their name good is beyond any doubt. There were fundamental amendments in the Civil code of the Republic of Armenia that took place in 2010. As a result, the main article (1087.1 of the Civil code) regulating the protection of dignity, honor and business reputation, has become a unique comparison of norms, which, as a whole, is unlike any other, and thus requires a deep study. In addition, the above-mentioned amendments have posed a new challenge to determination of the boundaries between the right to reputation and the freedom of expression at the legislative level. In her dissertation, the author studied dignity and honor as values, legal categories, intangible assets and special subjects of legal regulation of article 1087.1 of the Civil code of the Republic of Armenia. New definitions of honor and dignity as civil-law categories have been given by the author. The author also studied the features of business reputation and made conclusions about the issue of subjects’ right to business reputation, which still does not have enough elaboration in legal literature. Dissertation thoroughly investigated the conditions of insult and slander as civil offences. In her work, the author also paid special attention to the insult and slander through the Internet and the media, which resulted in the proposed measures of protection corresponding to the characteristics of the cyberspace and the nature of the media. The author also investigated the procedure of both judicial and non-judicial protection of dignity, honor and business reputation, questioning the validity of some legal norms regulating relations relating the statutes of limitations regarding court cases on claims for protection of dignity and reputation. In addition, the author also analyzed the controversial issues of non-pecuniary damage, moral damage, in which she came to a reasonable conclusion that the Civil code of the Republic of Armenia needs to provide protection from a special type of non-material damage.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Гражданско-правoвая защита чести, достоинства и деловой репутации. Civil-law protection of honor, dignity and business reputation.
      Uncontrolled Keywords: Чифликян Арменуи Ервандовна, Chiflikyan Armenuhi Yervand
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 23 Oct 2018 16:09
      Last Modified: 23 Oct 2018 16:09
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/7790

      Actions (login required)

      View Item